«زیارت»، چون پیوند و تجدید عهد با بندگان خالص خداوند است، زمینه کسب صفات شایسته و عامل رشد معنوی و در نتیجه تقرب به خدا می گردد

«زیارت» عاملِ تقرب به خدا
۲۷ آبان ۱۳۹۹ 25 105.6 KB 2 0

«زیارت» عاملِ تقرب به خدا

والاترین هدف خلقت، الهی شدن انسان و قرب به خداوند است.

منظور، نزدیک شدن مکانی نیست، که خدا مکان ندارد، بلکه یافتن صفات الهی و فاصله گرفتن از رذایل است. و مقصود، نزدیک شدن خدا به ما نیست، چرا که خداوند، به ما نزدیک است: این نصّ قرآن کریم است که «وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ».(1)

بلکه هدف، نزدیک شدن ما به خداوند است از طریق کسب فضائل و از راه آراسته شدن به مکارم اخلاق و تخلّق به اخلاق الله، به وسیله بندگی و طاعت و اخلاص و تقوا، با الگو قرار دادن پیشگامان و ره‌یافتگان به محضر ربوبی و واصلان و مقرّبان.

«زیارت»، چون پیوند و تجدید عهد با بندگان خالص خداوند است، زمینه کسب صفات شایسته و عامل رشد معنوی و در نتیجه تقرب به خدا می گردد.

وقتی در زیارت، انسان ناقص، در برابر انسان کامل قرار می‌گیرد و به آن مدل و الگو توجه می‌کند، انگیزة کمال یابی، او را به قرب معنوی به خدا می‌کشد و زیارت، مایه تقرب می گردد.

تقرب به اولیای خدا، راهی است برای تقرب به خداوند، چرا که اینان، وسیله و صراط و راهنما و مشعل هدایتند.

آشنایی و انس با اینان، زائر را با خداوند هم مأنوس و آشنا می‌سازد. در مسیر کمال جویی، طلب و اراده، نقش مؤثری دارد. باید خواست تا رسید، به شرط آنکه موانعی در کار نباشد. تا انسان نخواهد که تقرّب بجوید، نزدیک هم نمی‌شود.

باید «تقرّب» جست، تا به «قرب» رسید.

به‌همین جهت، تعبیرِ «اتَقرّب» در زیارت نامه‌ها زیاد است و دیدار مرقد ولیّ خدا، سبب نزدیک شدن به خدا به حساب آمده است.

از موارد فراوان، به چند نمونه اشاره می‌شود:

در زیارت علی علیه السلام می‌گوییم: «اللَّهُمَّ عَبْدُكَ وَ زَائِرُكَ مُتَقَرِّبٌ إِلَيْكَ بِزِيَارَةِ قَبْرِ أَخِي رَسُولِك‏؛(2) خدایا! بنده و زائر تو، با زیارت قبر برادر پیامبرت، به تو تقرّب می جوید».

و در زیارت موسی بن جعفر علیهماالسلام می‌خوانیم: «مُتَقَرِّباً بِزِيَارَتِكَ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى‏».(3)

و در زیارت ائمه معصومین علیهم السلام، خطاب به آنان می‌گوییم: «مُتَقَرِّبٌ بِكُمْ إِلَيْهِ».(4)

زیارت امام، وسیله نزدیک شدن به خداوند است و آراسته شدن به اوصاف و اخلاقیات معصومین، آراستگی به اوصاف الهی است و در همین قرب به خدا، کمال وجودی انسان نهفته است.

ابوسعید ابوالخیر، از شیخ الرئیس بوعلی سینا، نابغه دوران، درباره تشرف به زیارت، پرسشی می‌کند. ایشان در پاسخ می‌گویند: «در این هنگام (هنگام تشرف به زیارت) اذهان، صفای زیادتری پیدا کرده، خاطره ها با تمرکز شدیدتری جلوه نموده و باعث نزدیکی به خداوند می‌گردد».(5) زائر، حتی این قرب را «احساس» هم می کند و درخواست دارد که استمرار یابد و قطع نشود. جلوه ای از فیض ها را در خویش می یابد و احساس «تصعید وجودی» می کند، خود را به خدا نزدیک تر می یابد، دلش شکسته تر می شود، با فطرتِ خداآشنای خود، صمیمی تر و درگوشی تر به نجوا می پردازد و تصمیم بر توبه‌ها و انابه‌ها، از رهگذر همین توجه ها و تقرب ها پدید می آید.

منبع:

کتاب فرهنگ زیارت، جواد محدث، ص 55-57.

--------

پی نوشت ها:

1. ق، آیه 16.

2. محجه البیضاء، ج 4، ص 87.

3. مفاتیح الجنان، زیارت موسی بن جعفر علیهما السلام.

4. همان، زیارت جامعه کبیره.

5. اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، شهید پاک نژاد، ج 2، ص 37.


مطالب مرتبط