روز قدس به جهت ارزش و اعتبارش این ظرفیت را دارا می باشد که از زوایای گوناگونی مورد مطالعه قرار بگیرد.پیشینۀ ذهنی ما از این روز به دستور حضرت امام...

«قدس» در نگاه قرآن

«قدس» در نگاه قرآن

روز قدس به جهت ارزش و اعتبارش این ظرفیت را دارا می باشد که از زوایای گوناگونی مورد مطالعه قرار بگیرد.
پیشینۀ ذهنی ما از این روز به دستور حضرت امام خمینی رحمۀ الله علیه بنیان گذار انقلاب اسلامی در اوایل انقلاب می رسد که این روز را روزی بزرگ و مهم خواندند و به بزرگداشت آن سفارش فرمودند. با وجود کافی بودن دستور امام جهت پذیرش اهمیت این روز و بزرگداشت آن، اما این روز بزرگ، تبار و پیشینه ای بیش از چند دهه دارد و می توان آن را در دوره های پیشین حیات اسلام و همزمان با نزول قرآن ردیابی و پیگیری کرد.
اهمیت و اعتبار روز قدس به دو موضوع اهمیت بیت المقدس و نامشروع بودن رژیم جعلی بر می گردد. بنابراین با اثبات اهمیت بیت المقدس و اثبات نامشروع بودن غاصب آن، اهمیت این روز ثابت می شود و بزرگداشت آن حرمت و اعتبار می یابد.
بیت المقدس از مکان های مقدس و مورد احترام قرآن است و از آن به «الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ» یاد می کند. تاریخچۀ این مکان نشان می دهد که تمام پیامبرانى که از دودمان اسحاق فرزند ابراهیم بودند؛ آن را محترم مى‏شمردند و بسوى آن نماز مى خواندند. (تفسیر نمونه، ج‏3، ص6)
عبارت «بارَکْنا حَوْلَهُ» ‏" در آیۀ "سُبْحانَ الَّذِی أَسْرى‏ بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِی بارَکْنا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ آیاتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ" (اسراء/1) نشان می دهد که مسجد الاقصى علاوه بر اینکه خود سرزمین مقدسى است؛ اطراف آن نیز سرزمین مبارک و پر برکتى است و این ممکن است اشاره به برکات معنوى این سرزمین اشاره داشته باشد. زیرا این سرزمین مقدس در طول تاریخ کانون پیامبران بزرگ خدا و خاستگاه نور توحید و خدا پرستى بوده است. (تفسیر نمونه، ج‏12، ص10)
اما آن چه امروزه بیش از پیش، بدین سرزمین اعتبار و اهمیت بخشیده است؛ ستمدیدگی و مظلومیت این سرزمین است که در چنگال رژیمی نامشروع غصب شده است و زیر بار دشوارترین ستم ها، بر حقانیت، عزت و مشروعیت خود پایداری می کند.
مظلومیت و ستمدیدگی سرزمین قدس از یک سو و نامشروع بودن غصب کنندۀ این سرزمین این اعتبار را دوچندان می کند که بر پایۀ فرهنگ اسلامی مورد حمایت و پشتیبانی قرار بگیرد تا هم ارزش و اعتبار دیرینه اش حفظ گردد و هم غاصب نامشروعش از رسیدن به توهمات شیطانی اش باز ماند.
آیۀ "ما کانَ لِأَهْلِ الْمَدینَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ یَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ لا یَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ ذلِکَ بِأَنَّهُمْ لا یُصیبُهُمْ ظَمَأٌ وَ لا نَصَبٌ وَ لا مَخْمَصَةٌ فی‏ سَبیلِ اللَّهِ وَ لا یَطَؤُنَ مَوْطِئاً یَغیظُ الْکُفَّارَ وَ لا یَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَیْلاً إِلاَّ کُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِحٌ إِنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنینَ" (توبه/120) از آیاتی است که در دورۀ پایانی حیات پیامبر صلی الله علیه وآله بر ایشان نازل شده است.
این آیه، فضای ارتباط میان جامعۀ اسلامی و دشمن اسلام را آن گونه نمودار می کند که با فضای حاکم بر سرزمین قدس قابل تطبیق می باشد.
آیۀ مذکور بر برخی از مسلمانان خرده می گیرد که تحمل تشنگی، سختی و گرسنگی و حرکت علیه دشمن اسلام و دریافت رنج و دشواری هایی از سوی دشمن عمل صالح شمرده می شود و پیروان این مسیر با هدف حفظ اسلام در دستۀ نیکوکاران قرار می گیرند و نزد خداوند مأجور می باشند.
شرایط مذکور در این آیه اعم از تحمل تشنگی و گرسنگی، حرکت علیه دشمن و دریافت رنج هایی از سوی دشمن را می توان در راهپیمایی روز جهانی قدس دید که مسلمانان با هدف حفظ اسلام و دفاع از مظلوم در برابر ظالم نامشروع با تحمل تشنگی، گرسنگی و آفتاب گرم و سوزان علیه مرموزترین دشمن اسلام به پا می خیزند و البته هر ساله این راهپیمایی، کارشکنی هایی این دشمن نامشروع را علیه آن ها به دنبال داشته است.
بنابراین با استناد به آیۀ مذکور حرکت و راهپیمایی در روز قدس، مصداق بارز عمل صالح می باشد و راهپیمایان این روز، مصداق بارز نیکوکاران و مأجوران درگاه الهی قرار می گیرند.
جواد سلمان زاده؛ دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه مازندران


مطالب مرتبط