​آداب زیارت (2)

عبادت تنها ذکری یا وردی که لقلقه لسان باشد و عاری از روح و معرفت نیست؛ بلکه برنامه ای ست پُرمعنا با معنویت و دارای روح و معرفت که سبب رشد معنوی انسان و منش او می شود. مراد از معرفت به امام (علیه السلام) این...

​آداب زیارت (2)

ادب پنجم: زیارت وداع

دلی از سنگ بباید به سر راه وداع تا تحمل کند آن روز که محمل برود[1]


بعضی ها می گویند با امام (علیه السلام) وداع نکردیم تا دیگر بار نیز به زیارتش بیاییم؛ غافل از این که اگر زیارت وداع را بخوانند؛ همین تقاضا نیز در آن آمده است. اصلاً زیارت یک سلوک معنوی است و سبب تعالی روح می شود. اگر گفته اند با غسل شروع شود، حتماً حکمتی دارد و اگر می گویند با زیارت وداع پایان پذیرد قطعاً علتی دارد که همه ی آن ها موجب پرواز روح زائر است. «ولا جَعَله اللهُ اخِرَ العَهدِ منی لِزیارَتَکُم».[2]

ادب ششم: معرفت به امام (علیه السلام)

جان پرور است قصه ارباب معرفت رمزی برو بپرس و حدیثی بیا بگو[3]


در حدیثی آمده است: «لا یقبل اللهُ عملاً الآ بِمعرفَهٍ»[4] خداوند عملی را قبول می کند که با معرفت انجام شود و یکی از شروط ثواب های فراوان زیارت معصومین (علیهم السلام) خصوصاً امام رضا (علیه السلام) معرفت به آن حضرت است. امام جواد (علیه السلام) فرمود: «ضَمِنتُ لِمَن زارَ قَبرَ أبی بِطوس عارِفاً بِحَقه الجَنَّهَ علی الله تعالی»؛[5] کسی که امام رضا (علیه السلام) را با معرفت زیارت کند، بهشت برای اوست. پس عبادت تنها ذکری یا وردی که لقلقه لسان باشد و عاری از روح و معرفت نیست؛ بلکه برنامه ای ست پُرمعنا با معنویت و دارای روح و معرفت که سبب رشد معنوی انسان و منش او می شود. مراد از معرفت به امام (علیه السلام) این است که معتقد باشد اطاعت از امام معصوم واجب است و بر پیروان خود حقوقی دارد که شناخت سیره معصوم، شخصیت معصوم و حقوق وی باعث معرفت به او می شود و زائر آنگاه زیارت مطلوب و کامل نموده است که به معرفت نیز دست یابد.

بی معرفت مباش که در من یزید عشق اهل نظر معامله با آشنا کنند[6]


کسی که امام رضا (علیه السلام) را با معرفت زیارت کند، بهشت برای اوست.


ادب هفتم: رشد شخصیت

گِلی خوشبوی در حمام روزی رسید از دست محبوبی به دستم
بدو گفتم که مِشکی یا عبیری که از بوی دلاویز تو مستم
بگفتا من گِلی ناچیز بودم ولیکن مدتی با گل نشستم
کمال همنشین در من اثر کرد ولیکن من همان خاکم که هستم[7]


زائر در این ایامی که به زیارت آمده است در دانشگاهی از معارف با گُلی هم نشینی کرده است که پس از مراجعت باید آثار و نشانه های زیارت در او آشکارا دیده شود. او باید با استمداد از ولی حق به افق های بلند تفکر برسد و رفتارهای بزرگ منشانه و کرامت گونه وی را سرمشق زندگی خویش قرار دهد و در مناجات و عبادت خود و رعایت قوانین الهی و دستورات شرع، جدی و استوارتر شود. اگر چنین شد، بیانگر آن است که وی لذت دیدار و هم نشینی با ولی حق را دریافته و این دعا درباره ی وی محقق شده است که: «اللهمَّ اجعَل مَحیای مَحیا مُحمدٍ وَ آل مُحمد وَ مَماتی مَمات مُحمدٍ وَ آل مُحمد»[8]

گرت هواست که معشوق نگسلد پیوند نگاه دار سر رشته تا نگه دارد[9]


تعالی شخصیت زائر، عمده ترین هدف زیارت اولیای الهی است که به هیچ وجه نباید از آن غفلت کرد.

یاد یاران
آموزه های اخلاقی به ما می آموزد هر جا که فرصت مناجات با خدا و دعا کردن داشته باشیم، دیگران را نیز در دعای خویش سهیم سازیم و اگر توفیق زیارت یکی از اولیای الهی را یافتیم به نیابت از آنان نیز زیارت کنیم. زیارت نیابتی، علاوه بر این که باعث سهیم شدن دیگران در ثواب زیارت می شود؛ باعث بزرگی روح و تعالی دل و جان زائر هم می شود. کسی که توانسته است خودپسندی را کنار بگذارد و در یک جاذبه روحانی، دیگران را نیز در عمل خویش شریک قرار دهد؛ از خودپسندی دست شسته و به هم نوع دوستی روی آورده است.

تعالی شخصیت زائر، عمده ترین هدف زیارت اولیای الهی است که به هیچ وجه نباید از آن غفلت کرد.


گر چه یاران فارغند از یاد من از من ایشان را هزاران یاد باد[10]


امام کاظم (علیه السلام) به یکی از اصحاب خود که زیارت پیامبر (صلی الله علیه و آله) را می آموخت فرمود: بالا سر پیامبر بایست و بگو السلام علیک یا نبی الله از طرف پدرم، مادرم، همسرم، فرزندانم و همه ی بستگانم و تمامی اهل شهر و دیارم سفید و سیاه، بر تو سلام می کنم! اگر چنین کردی وقتی به دیار خود برگردی به هر کس بگویی به نیابت تو زیارت کردم راست گفته ای.[11]


منبع: کتاب کوله پشتی زائر، بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی


-------------------------------------------------------
پی نوشت ها:
1. حافظ.
2. زیارت عاشورا.
3. حافظ.
4. اصول کافی، ج1، ص44.
5. وسائل الشیعه، ج14، ص557.
6. حافظ.
7. سعدی.
8.زیارت عاشورا.
9. حافظ.
10. حافظ.
11. فروع کافی، ج4، ص318.



مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر