تنبیه بدنی پیامدهای مخربی چون اضطراب، دروغگویی، از بین رفتن اعتماد به نفس پرخاشگری، احساس حقارت و غیره دارد.

آیا می دانید تنبیه بدنی با کودکتان چه می کند؟

آیا می دانید تنبیه بدنی با کودکتان چه می کند؟

کارشناسان تعلیم و تربیت برای تنبیه بدنی آثار مخرب فراوانی ذکر کرده اند که هر یک از آنها به تنهایی می تواند تاثیری بسزا در روحیه و شخصیت آینده کودک ما داشته و انگیزه ای باشد که والدین به هر بهانه ای تنبیه بدنی را برای کودک خود به کار نبرند.

1.اضطراب

تنبیه بدنی باعث می شود کودک همواره مضطرب باشد؛ زیرا احساس می کند بر اثر رفتاری مشابه، دوباره و به ویژه در حضور دیگران تنبیه خواهد شد. این اضطراب در کارکردهای او اثر منفی گذاشته، مانع از رشد و پیشرفت او می شود؛ همچنین اضطراب ریشه بسیاری از اختلال های روانی است و زمینه بروز آنها را در فرد افزایش می دهد.

5ae58b62505e0.jpg

٢. از بین رفتن اعتماد به نفس

کودکی که دائم تنبیه بدنی می شود، اضطراب در وجود او ریشه دوانده، عملکرد او را مختل می کند؛ در نتیجه کودک به خاطر ضعف عملکرد و ناتوانی در انجام کارهایش با شکست روبه رو می شود و به تدریج این شکست های مداوم، اعتماد به نفس او را از بین خواهد برد. این کودکان احساس بی کفایتی می کنند و شهامت انجام کارهای بزرگ را ندارند.

٣. احساس حقارت

رفتار نسنجیده با کودک و تنبیه بدنی او، باعث به وجود آمدن احساس حقارت در کودک می شود که اغلب این احساس تا بزرگسالی با او همراه خواهد بود. کودک یا نوجوانی که کتک می خورد، شخصیتش تحقیر شده، به مرور زمان، عزت نفس خود را از دست می دهد و به این باور می رسد که ارزشی ندارد؛ از این رو هر کار خلاف را به راحتی انجام می دهد.

کودکان احساس بی کفایتی می کنند و شهامت انجام کارهای بزرگ را ندارند.

در روایات ما نیز آمده است: «کسی که خودش را حقیر می پندارد، خود را از شر او در امان ندان».1 این کودکان از بازی ها و گردش های جمعی می هراسند و همیشه احساس می کنند که دیگران از آنها بدشان می آید و توان مقایسه کردن استعدادهای شان را با دیگران ندارند.

۴. روحیه زورگویی

تنبیه بدنی به کودک می آموزد که می تواند دیگران را کتک زده و از این راه به خواسته هایش برسد؛ بنابراین او هم به ضعیف تر از خود (خواهر و برادر کوچکتر و همسالان) زور می گوید و آنان را کتک می زند. اگر می خواهید این اثر منفی را با تمام وجود حس کنید، رفتارش را با خواهر یا برادر کوچکتر بنگرید. او نیز دقیقا همان گونه که شما با او رفتار کرده اید، با آنان رفتار می کند و حتی همان الفاظی را به کار می برد که شما برای خودش به کار می برید.2

5ae58b84959b3.jpg

۵- دروغ گویی

یکی از علت های دروغ گویی کودکان، ترس از مجازات است. تنبیه بدنی سبب می شود کودک برای فرار از مجازات، به دروغ گویی متوسل شده، به مرور زمان این رفتار در او تثبیت شود؛ از این رو چنانچه می خواهید کودکانی راستگو داشته باشید، باید به گونه ای باشید که اگر کودکتان خطایی مرتکب شد، بتواند بدون هیچ ترس و واهمه ای با شما در میان بگذارد.

6. به دل گرفتن کینه تنبیه کننده

تنبيه مداوم کودک، باعث می شود کینه تنبیه کننده را به دل گرفته، در آینده به شکل های گوناگون (درس نخواندن، بی نظمی، کارهای خلاف و...) از تنبیه کننده انتقام بگیرد؛ همچنین باید توجه داشت که کودکان زیر پنج سال، معنای تنبیه را به درستی نفهمیده و از آن، دشمنی، ناامنی و خطر را برداشت می کنند.

تنبیه بدنی، پیامدهای منفی دیگری نیز دارد که در ادامه فهرست وار به آنها اشاره می کنیم:

- کودکان را به حیله گری و ریاکاری وامیدارد؛

- باعث افسردگی کودکان می شود؛

- بچه ها را به سمت خودآزاری سوق می دهد؛

- باعث لجبازی آنان می شود؛

- کودکان را گوشه گیر می کند؛

- آنها را بی ادب و راجع به اطرافیان بی تفاوت می سازد؛

- حس کنجکاوی و ابتکار را در آنان می کشد؛

- احترام و اعتماد کودکان را درباره بزرگترها سلب می کند؛

- پرخاشگری را به آنان یاد می دهد؛

- شهامت و غرور بچه ها را از بین می برد؛

- شادی ها را در آنان سرکوب می کند.3

منبع: تنبیه؛ آری یا خیر؟، مجید همتی، مرکز مشاوره و روان درمانی ماوا، 1396.



پی نوشت ها:

1 . محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۷۵، ص۳۰۰.

2 . حسین دهنوی، نسیم مهر، ج۱، ص۹۳-۹۴.

3. عبدالله مجوزی، چرا تنبیه، ص۳۱-۳۲


مطالب مرتبط