اجتماعی بودن یعنی...

اسلام، بالاترین وظیفه زن را مدیریت جامعه کوچک و مهم خانواده می داند

اجتماعی بودن یعنی...

یکی از مباحثی که آگاهی از آن می تواند در حل مشکلات زن و شوهر کمک نماید، بحث اجتماعی بودن زن و مرد است. اجتماعی بودن، از مسائل مهمی است که زن و شوهر قبل از ازدواج و در جلسه خواستگاری باید درباره آن صحبت داشته باشند، چون حساسیت روی آن هست و اینکه هرکس بخواهد همسرش اجتماعی باشد، خواسته کاملاً درست و به جایی است.

در این دنیای ارتباطات، هرکس که از مسائل اجتماعی دور بماند و در ارتباطات اجتماعی ضعیف عمل کند، از قطار پیشرفت جا می ماند، یا موفقیت چندانی در اجتماع نخواهد داشت.

دین نیز بر اهمیت این موضوع تأکید کرده است. اما مشکل اینجاست که گاهی در تعریف اجتماعی بودن، دچار بی هویتی و انحراف از جاده اصلی زندگی می شویم و آزادراه زندگی را رها کرده، به جاده های خاکی و ناهموار می رویم!

علت اصلی این انحراف، دو چیز است:

1. شخص، علم و آگاهی کاملی از دین ندارد، از این رو برچسب های ناروا به نگرش های دینی می زند؛ یا کسی که در اجتماع دیندار، شناخته شده است، تعریف درستی از نگرش دینی به اطرافیان ارائه نمی دهد؛ در نتیجه اطرافیان وی، دین را پدیده ای می انگارند که فقط محدودیت می آورد.

2. برخی از زنان و مردان گمان می کنند معنای داشتن شخصیت اجتماعی، این است که فرد در خارج از منزل اهل رفت و آمد آن چنانی باشد و در خانواده خود بدون محدودیت رفتاری عمل نماید؛ اما توصیه روان شناسان دینی چنین نیست؛ زن و مرد اجتماعی کسانی هستند که به دو روی سکه توجه دارند:


الف. اجتماعی بودن در خانواده؛

ب. اجتماعی بودن در خارج از محیط خانواده.

در نسل قبل، زمانی که بسیاری از بزرگ ترهای ما، کودک یا نوجوان بودند، پدر و مادرهایشان 80 درصد در تربیت آنان سهم داشتند؛ در صورتی که امروز در مورد نسل جدید این گونه نیست؛ 30 درصد از نقش تربیت فرزند را رسانه های صوتی و تصویری (همچون رادیو و تلویزیون، موسیقی ها و فیلم های داخلی و خارجی و همچنین شبکه های ماهواره ای) و اینترنت به عهده دارند و 30 درصد از شخصیت فرزندان ما را محیط های اجتماعی حقیقی و مجازی ربوده اند. به همین جهت، سهم سنتی خانواده ها در تربیت بسیار کم شده است. پس پدر و مادری می توانند فرزندشان را خوب تربیت کنند که خودشان افرادی اجتماعی باشند.

اجتماعی بودن یعنی...!

گاهی در تعریف اجتماعی بودن زن و مرد با مشکل مواجه می شویم و تصور می کنیم زن اجتماعی یعنی آن خانمی که تحصیلاتش بسیار بالا باشد و یا دارای درآمد خوبی باشد یا فلان پوشش را داشته باشد؛ در حالی که این گونه نیست. امروزه ما می بینیم کسانی هستند که از نظر تحصیلات و سطح اقتصادی خانواده، در جایگاه بالایی قرار دارند، اما این زن و شوهر نمی دانند چطور با هم زندگی کنند.

اجتماعی بودن زن و مرد را به دو صورت می توان تعریف کرد:

1. اجتماعی بودن مرد و زن در اجتماع

2. اجتماعی بودن مرد و زن در خانواده

فردی که اجتماعی نباشد، توانایی برقراری ارتباطات درست اجتماعی با افراد جامعه را ندارد. در جلسات مشاوره، گاهی مراجعاتی داریم که زن و شوهر از همدیگر راضی هستند، فقط خانم می گوید شوهرم نمی تواند در مهمانی ها خوب حرف بزند و حتی یک احوال پرسی درست را هم بلد نیست؛ یا برعکس، آقا در مورد همسرش چنین انتقادی دارد.

زن اجتماعی از دید اسلام

زن اجتماعی از نگاه کارشناسانه اسلام، به علت سطح بینش بالایی که دارد، در برابر دیگران رام و تسلیم نیست؛ بلکه در عین عفت، از حقوق شرعی و قانونی خود دفاع می کند و به گونه ای رفتار می نماید که در عرصه اجتماع، هیچ بیماردلی به خود جرأت سوءاستفاده از او را ندهد. حیا و ابهت این زن اجتماعی آن قدر زیاد است که کسی حتی تصور نگاه آلوده به وی را ندارد.

اسلام، بالاترین وظیفه زن را مدیریت جامعه کوچک و مهم خانواده می داند و این مسئولیت را به علت اهمیت تربیت فرزند و ارائه نیروی کارآمد به اجتماع، مقدم بر تمام عملکردهای روزانه زن می داند. اسلام، مدیریت منزل را برای زن بسیار والا و ارزشمند می شمارد، اما پس از ارزش گزاری بر فعالیت های خانوادگی زن، جایگاه ارزشی چشم گیری در عرصه خارج از خانواده برای او قائل می شود و حد و مرزهایی برای ارتقای این شخصیت والای اجتماعی تعریف می نماید.

حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرماید: «خِيَارُ خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ الزَّهْوُ وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ فَإِنْ كَانَتِ الْمَرْأَةُ مَزْهُوَّةً لَمْ تُمَكِّنْ مِنْ نَفْسِهَا وَ إِذَا كَانَتْ بَخِيلَةً حَفِظَتْ مَالَهَا وَ مَالَ زَوْجِهَا وَ إِذَا كَانَتْ جَبَانَةً فَرِقَتْ مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ يَعْرِضُ ُ لَهَا؛[1] برخی از نیکوترین خلق و خوی زنان، زشت ترین اخلاق مردان است. مانند تکبر، ترس و بخل؛ هرگاه زنی متکبر باشد بیگانه را به حریم خود راه نمی دهد، اگر بخیل باشد اموال خود و شوهرش را حفظ می کند و چون ترسان باشد از هر چیزی که به آبروی او زیان رساند فاصله می گیرد».

الف) زن اجتماعی باید متکبر باشد

تکبر برای مرد بد است، اما برای زن خوب است! آیا مفهوم این سخن چنین است که زن در میان زنان دیگر و یا در برابر شوهر خود، با تکبر برخورد کند یا لباس و زیورآلات خود را به رخ دیگران بکشد؟ بدون تردید منظور این نیست.

اسلام می گوید یک خانم، برای اینکه به نامحرمان نشان دهد که مؤمن است و جایگاه اجتماعی بالایی دارد و به دیگران بفهماند که هیچ کس حق سوءاستفاده از این مرتبه بلند زن باتقوا را ندارد، باید متکبرانه با نامحرمان برخورد کند.

خداوند متعال می فرماید: من صفت تکبر را برای زن مؤمن در مقابل نامحرمان حلال و حتی واجب کردم تا مقام و رتبه زن را در اجتماع بالا ببرم. خدا، دوست ندارد زن از اجتماع خود دور باشد؛ در عین حال دوست ندارد که زن با تواضع در برابر نامحرم، نازک حرف زدن و... مقام و شخصیت اجتماعی اش کاهش یابد و دل بیماردلان و هرزگان به سوی او جلب شود.

خداوند در قرآن می فرماید: «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذي في‏ قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلاً مَعْرُوفاً؛[2] زنهار، نازک و نرم با مردان سخن نگویید! مبادا آنکه دلش بیمار هوا و هوس است، به طمع بیفتد، بلکه متین و درست سخن بگویید!»

جالب است که نمی گوید زن حق ندارد با نامحرم صحبت کند، بلکه می فرماید: ای خانم! در زمان ضرورت که با نامحرم صحبت می کنی، اشکالی ندارد، ولی حق نداری متواضع باشی! در برابر نامحرم متکبر باش! اجازه نداری لحن و صدایت را نازک کنی و با کرشمه حرف بزنی!

زن از نظر اسلام مقام بسیار والای اجتماعی دارد، پس نباید با به طمع انداختن دل بیماردلان، این ارزش و مقام را از دست بدهد.

ب) زن اجتماعی باید ترسو باشد

معنای ترسوبودن زن، این نیست که از هر چیزی بترسد. تاریخ اسلام نشان می دهد که زنان بزرگ، شیرزنانی شجاع بوده اند. پس منظور از ترسوبودن چیست؟ مفهوم آن، این است که زن باید به دلیل ارزش و مقام گرانبهایش، با عصای احتیاط حرکت کند.

شما اگر چند میلیون پول به همراه داشته باشید، چگونه در کوچه و بازار حاضر می شوید؟ با احتیاط آن را پنهان می کنید، یا پول را در خیابان به دست می گیرید که همه مردم و حتی سارقان ببینند و طمع به مال شما پیدا کنند؟ چقدر احتیاط می کنید؟ اگر چند میلیارد پول همراه داشته باشید، چطور؟ اگر بخواهید در اجتماع حضور پیدا کنید، باید بسیار با احتیاط وارد شوید.

بعضی از افراد می گویند: آدم باید نیتش پاک باشد؛ ظاهر که مهم نیست! در جواب این افراد باید گفت که شما اگر چند میلیون پول خود را در کوچه و بازار، به طور علنی جلوی چشم مردم بگیرید، حتی اگر نیت تان این نباشد که کسی پول شما را بدزدد، بدون تردید دزدی که پول شما را می بیند، دیگر از شما در مورد نیت تان سؤال نمی کند؛ بلکه هر نیتی که داشته باشید، شما را در معرض سوءاستفاده قرار می دهد که اموال تان را بدزدد.

البته این را فقط برای کسانی می گویم که فکر می کنند دوست داشتنی و جذاب هستند و قیمت شان میلیون ها می ارزد، وگرنه چیز بی ارزش که دزد ندارد. اگر خودت را ارزشمند می دانی، پس بسیار مواظب عفت خودت باش!

اسلام هم می گوید که زن همچون گوهری گرانبها است، پس اگر خواست به اجتماع بیاید، باید با عصای احتیاط بیاید؛ چون دزدان دین و ناموس در کمین نشسته اند، تا گوهر گرانبهای عفاف را از شما بربایند.

نتیجه آنکه زن اجتماعی، هرچه باارزش تر و قیمتی تر باشد، احتیاط و ترسش از اینکه به او با چشم طمع نگاه کنند، بیشتر می شود.

ج) زن اجتماعی باید بخیل باشد

در اسلام، زن اجتماعی، کسی است که بخل عفیفانه داشته باشد! آیا می دانید بخل عفیفانه یعنی چه؟ یعنی در نشان دادن زیبایی های خود به نامحرم، سخاوت نداشته و بخیل باشد؛ یعنی در تجلی دادن ظرافت های وجودی خودش به نامحرم خسیس باشد.

این اجتماعی بودن در بیرون از خانه و در اجتماع است، اما مشکلی که در بحث خانواده رواج بیشتری دارد، بحث اجتماعی بودن خانم ها و آقایان در محیط خانواده است.

منبع: کتاب رازهای تسخیر قلب همسر، مسلم داودی نژاد.


پی نوشت ها:

[1]. نهج البلاغه، دشتی، حکمت 234.

[2]. احزاب: 32.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر