احمد بن‌ موسی علیه السلام از برادران شاخص و برجستۀ امام‌ رضا علیه السلام است.

احمد بن ‌موسی علیه السلام(شاه‌چراغ) چه ارتباطی با امام رضا علیه السلام داشت؟
۱۷ تیر ۱۳۹۸ 163 59 KB 12 0

احمد بن ‌موسی علیه السلام(شاه‌چراغ) چه ارتباطی با امام رضا علیه السلام داشت؟

احمد بن ‌موسی علیه السلام از برادران شاخص و برجستۀ امام‌ رضا علیه السلام است.(1) به‌ گفتۀ شیخ مفید، او مردی کریم و بزرگوار و پرهیزکار بود وهزار بنده در راه خدا آزاد کرد. حضرت موسی ‌بن‌ جعفر علیه السلام این فرزند بزرگوار را دوست می ‌داشتند و بر دیگر فرزندانشان مقدم می‌ کردند. همچنین باغ معروف خود، به نام «یسیره» را به او بخشیده بودند. اسماعیل ‌بن‌ موسی به ماجرایی اشاره می ‌کند که نشان از شدت علاقۀ امام‌ کاظم علیه السلام به احمد بن‌ موسی دارد.

او می‌گفت: «پدر بزرگوارم روزی با عده ‌ای از فرزندانش به یکی از املاکش تشریف برد که خارج مدینه بود. احمد نیز با ما بود و آن روز بیست نفر از خادمان حضرت موسی ‌بن‌ جعفر اطراف احمد را داشتند و پیوسته مواظب او بودند؛ چنانچه اگر می ‌ایستاد، می ‌ایستادند و اگر می ‌نشست می ‌نشستند. با آنکه همۀ غلامان پدرم مواظب بودند، باز هم پدر بزرگوارم دقیقه ‌ای از وی غفلت نمی‌ کرد.»(2)

به ‌گزارش شیخ مفید، بعد از شهادت امام ‌رضا علیه السلام گروهی از شیعیان به امامت احمد بن‌ موسی علیه السلام روی آوردند(3) که برخلاف روش و سیرۀ احمد بن ‌موسی علیه السلام بود؛ زیرا هم ‌او پس از بیعت مردم، بر فراز منبر رفت و در خطبه‌ اى گفت: «مردم، همان‌ طوركه اكنون تمام شما با من بيعت كرديد و بيعت من به گردن شماست، من نيز با برادرم على ‌بن ‌موسى‌ الرضا علیه السلام بيعت كرده ‌ام. بدانيد او امام و خليفۀ پيغمبر علیه السلام است. بعد از پدرم، او ولى ‌اللَّه است كه اطاعتش بر من و شما از جانب خدا و پيغمبر واجب است، هر دستورى به ما بدهد.» آنگاه مردم، همراه احمد، نزد حضرت رضا علیه السلام آمدند و با ایشان بیعت کردند.

مجلسی، ضمن بیان این روایت، این نکته را می ‌افزاید که احمد بن ‌موسی علیه السلام پيوسته ملازمِ خدمت برادر بود تا اينكه مأمون از پى حضرت رضا علیه السلام فرستاد.(4)

مزار احمد بن ‌موسی که به «سیدالسادات» ملقب است، در شیراز قرار دارد و به شاه‌ چراغ معروف است.(5) ابن‌ بطوطه (وفات: 779ق) در بیان مشاهدات خود از شهر شیراز، به مزار احمد بن ‌موسى علیه السلام اشاره می‌ کند و مدعی است که اين بقعه در نظر شيرازيان احترامِ تمام دارد و مردم برای تبرک و توسل، به زيارت آن مى ‌روند.(6)

احمد بن ‌موسی علیه السلام در دورۀ مأمون مدینه را ترک گفت تا به امام‌ رضا علیه السلام بپیوندد. چون قتلغ‌ خان، فرماندار مأمون در شیراز، از آمدن احمد آگاه شد، در بیرون شهر، در محلی به احمد روی آورد که به آن نقطه «خان ‌زینال» می ‌گفتند. هر دو گروه با هم برخورد کردند و میانشان جنگ درگرفت... تا اینکه مردی از یاران قتلغ فریاد زد: «اگر می‌ خواهید به امام ‌رضا برسید، او شهید شد.» هنگامی‌که یاران احمد بن ‌موسی علیه السلام این سخن را شنیدند، از اطرافش پراکنده شدند و جز بعضی از قبیله و برادرانش، کسی با او نماند. پس به‌ طرف شیراز روی آورد و مخالفان در پی او آمدند و در همین نقطه که اکنون آرامگاه اوست، وی را به ‌شهادت رساندند.(7)

گویا این قبر در عصر اتابک ابوبکر بن ‌سعد بن ‌زَنگی (وفات: ۶۵۹ق)، معاصر سعدی شیرازی، پیدا شده است. پس از پیداشدن قبر، جسد احمد بن ‌موسی علیه السلام را دیدند که پوسیده نشده و تغییر نیافته و در انگشتش خاتمی بوده که نقش آن این است: العزةُ لله احمد بن‌ موسی.(8)

در جوار آستان احمد بن ‌موسی علیه السلام، بارگاه دو برادر بزرگوار او به نام ‌های محمد بن ‌موسی علیه السلام معروف به میر سید محمد و حسین ‌بن ‌موسی علیه السلام ملقب به سيد علاء الدين نیز قرار دارد.(9)محمد بن‌ موسی را به‌ جهت كثرت عبادتش محمد عابد نیز مى ‌گفتند.(10)

علی کفشگر فرزقی

منبع: وصف افتاب: ولادت تا شهادت امام رضا علیه السلام(پرسمان رضوی 1)، محمد باقر پور امینی

----------

پی نوشت:

1. الفصول المهمة، ج۲، ص۹۶۱.

2. الإرشاد، ج‌۲، ص‌۲۴۴.

3. الفصول المختارة، ص‌۳1۶.

4. بحار الأنوار، ج۴۸، ص‌۳۰۸.

5. همان؛ تنقیح المقال، ج۸، ص‌1۶۶.

6. ابن‌بطوطه، رحلة ابن‌بطوطه، ج۲، ص۴۸.

7. بحار الأنوار، ج۴۸، ص‌۳۰۸.

8. نک: معین‌الدین ابوالقاسم جنید شیرازى، شَدُّ الاِزار، ص‌۲۸۹، تهران، 1۳۲۸ش. معین‌الدین ابوالقاسم جنید شیرازى که کتاب را در سال ۷۹1ق تألیف کرده، بعد از نقل نقش خاتم گوید: فعرفوه به؛ یعنى از این نقش خاتمش او را شناختند.

9. بحار الأنوار، ج۴۸، ص‌۳۱۲.

10. قمی، منتهی‌ الآمال، ج۳، ص۱۶۵.


مطالب مرتبط