آنچه که امروزه به عنوان شعر انقلاب می شناسیم، شعری است که در سال های آغازین دهه ی شصت شکل گرفت.

ادبیات مقاومت :فرزند انقلاب اسلامی

ادبیات مقاومت :فرزند انقلاب اسلامی

آنچه که امروزه به عنوان شعر انقلاب می شناسیم، شعری است که در سال های آغازین دهه ی شصت شکل گرفت. شعری که با محوریت انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بود و شاعران نسبتا جوان آن سال ها نقش مهمی در آن ایفا می کردند. شاعرانی که واحد ادبیات حوزه ی هنری را تشکیل داده بودند و شعرشان در زمره ی اشعاری قرار می گرفت که هم رابطه ی خوبی با مخاطب برقرار می کرد و هم نظر مساعد فعالان ادبی و گروه خاص منتقدان را به همراه داشت. سید حسن حسینی، سلمان هراتی و قیصر امین پور چهره های شاخص این گروه بودند که تاثیر آن ها تا امروز در شعر شاعران جوان مشخص است. زبان شعر این دوره، زبانی پیشرو و پاکیزه است و در همه ی قالب های ادبی تجربیات موفقی داشته است. هر چند در این دوره بیشتر اشعار به دفاع مقدس و جهاد می پرداختند اما نمی توان از حضور مفاهیم و ارزش های انقلاب اسلامی در آن چشم پوشی کرد؛ اینگونه است که امروز از این جریان با اسامی مختلفی نام برده می شود که «ادبیات مقاومت» سرآمد آن هاست.
«ادبیات مقاومت» تنها در شعر خلاصه نمی شود و شاید در بخش های داستانی و خاطره نویسی حتی موفق تر بوده است. داستان ها و مجموعه خاطراتی که به اتفاقات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس می پردازد به خوبی توانسته با مخاطب ارتباط برقرار کند و در این عصر که نگاه های سردی به این حوزه می شود، برای دلسوزان، دل گرمی باشد. بهترین دلیل آن هم، تاکیدات رهبر معظم انقلاب بر مطالعه ی این دست کتاب ها و یادداشت هایی است که به عنوان تقریظ در حاشیه ی آن ها می نگارند.
آن چه که امروزه می بایست بیشتر مورد توجه قرار گیرد، میزان تاثیرگذاری و ماندگاری ادبیات است. ادبیات علاوه بر نقش تاریخی خود، تریبون موثر و قابل اعتمادی است که نباید از آن غافل بود. ورود به مسایل روز و همراه بودن با اندیشه های امروز انقلاب اسلامی از وظایف روشن شاعران و نویسندگانی است که تعهد جوهره ی اصلی قلم شان می باشد. اتفاقی که می تواند از ورود تفکرات سکولار و جریان های غرب زده به ادبیات جلوگیری کند و به مقابله با آن ها بپردازد. البته نباید این نکته را نادیده گرفت که این ورود نباید با شعارزدگی و سطحی اندیشی گره بخورد و تولید در این حوزه باید با آثار فاخر و قابل قبول همراه باشد. همانگونه که مقام معظم رهبری در دیدار با شاعران آیینی در خرداد ماه سال ۹۰ فرمودند:
«به برخى از موضوعات در شعرهاى آئینى کم پرداخته می شود؛ از جمله موضوعات مربوط به مسائل انقلاب، مسائل جنگ و دفاع مقدس. البته در یک دوره اى خیلى خوب بود. همین آقاى مؤید در زمان جنگ وقتى جنازه هاى شهدا را به مشهد مى آوردند، شاید هر روزى یا هر چند روزى یک غزل می گفت و مداحها اینها را می خواندند. دیگران هم می گفتند. الان جاى این اشعار خالى است. هشت سال دفاع مقدس از لحاظ زمانى هشت سال بود، اما از لحاظ استمرار معنوى و فکرى و فرهنگى ممکن است قرنها ادامه داشته باشد. حماسه اى که در دفاع مقدس به وجود آمد، انگیزه اى که پشت سر این حماسه وجود داشت، زیر حوادثى که در این مدت اتفاق افتاد، اینها چیزهائى نیست که در ظرف ده سال و پانزده سال و بیست سال تمام شود. یکى از امانتدارها شما هستید؛ باید این امانت را حفظ کنید، باید منتقل کنید. البته حوادثِ روز به روز و نو به نو در انقلاب هست که باید به همه ى اینها رسید، لیکن آن را هم نبایستى فراموش کرد.»


گزیده ای از یادداشت "محمد غفاری" با همین عنوان در پایگاه تریبون


مطالب مرتبط