ارکان ایمان در سخن حضرت رضا علیه السلام

حضرت رضا علیه السلام، توكل بر خدا، خشنودى به قضاى الهى، تسلیم در برابر فرمان الهی و واگذاری كارها به خدا را ستون های ایمان برمی شمارند

ارکان ایمان در سخن حضرت رضا علیه السلام

از امام رضا علیه السلام نقل شده است که فرمودند: «ايمان چهار ستون و پايه است: توكل بر خدا و خشنودى به قضاى الهى و تسلیم فرمان خدا شدن و واگذاری همه كارها به خدا. آن بنده درستكار گفت: «و كارم را به خدا مى ‏سپارم؛ خداست كه به حال بندگان خود بيناست. پس خدا او را از عواقب سوء آنچه نيرنگ مى‏ كردند، حمايت فرمود».[1][2]

* توكل بر خدا

توكل كردن بر خدا یعنی اینكه انسان در برابر مشكلات و حوادث زندگى، دشمني ها و سرسختي هاى مخالفان و پيچيدگي ها و بن ‏بست هايى كه در مسير هدفش قرار دارد اگر توانايى بر گشودن آنها ندارد خدا را وكيل خود سازد، به او تكيه كند و از تلاش و كوشش باز نايستد، بلكه در آنجا هم كه توانايى بر انجام كارى دارد باز مؤثر اصلى را خدا بداند، زيرا سرچشمه تمام نيروها اوست.[3]

قرآن در آيه 159 آل عمران، براى انجام كارهاى مهم، بعد از دستور به مشورت و تصميم راسخ، سپس دستور به توكل بر خدا داده است، در جایی دیگر نیز مى ‏گويد: در برابر وسوسه ‏هاى شيطانى «تنها كسانى مى ‏توانند مقاومت كنند و از سلطه نفوذ او در آيند كه داراى ايمان و توكل باشند».[4]

* خشنودى به قضاى الهى

در داستان موسى و خضر عليهما السّلام می بینیم موسى از کارهایی که خضر عليه السّلام انجام می داد به خشم می آمد و اعتراض می کرد چرا که از فلسفه سوراخ كردن كشتى، كشته شدن غلام‏ و ساختن ديوار خراب آگاه نبود در حالى‏ كه كارهاى خضر عليه السّلام فقط براى رضاى خداوند بود. خضر علیه السلام نوجوانی را به قتل رساند نوجوانی که روز ولادتش، پدر و مادر خوشحال و روز کشته شدن او محزون شدند ولی اگر اين طفل باقى مى ‏ماند، موجب هلاك پدر و مادر مى ‏شد، انسان بايد به قضاى الهى راضى باشد و بداند كه آنچه را خدا خواسته و او نمى ‏پسندد، به حالش بهتر و سودمندتر است. در روايت است: خداوند در عوض به آنها دخترى داد كه از او هفتاد پيامبر به وجود آمد. برخى گفته ‏اند: آن دختر به همسرى يكى از انبياء در آمد و از او پيامبرى به دنيا آمد كه به دست او امتى هدايت شد.[5]

* تسلیم در برابر فرمان الهی

خداوند در داستان ابراهیم علیه السلام و فرزندش اسماعیل می فرماید: «پس همين كه تسليم شدند، ابراهيم فرزند خود را به زمين خواباند و يك طرف پيشانى ‏اش را به زمين نهاد».[6]

حال تسليم‏، كيفيتى قلبى از اوصاف انبياء، امامان و اولياء خاص حضرت حق است، ابراهيم‏ علیه السلام بر اثر همين حال تسليم‏ بود كه جان، مال و اولاد خود را هزينه حق كرد و در اين مسير جز با قدم شوق و اخلاص حركت نكرد و آن چنان شد كه وقتى نمروديان او را به آتش انداختند، جبرئيل بر او نازل شد و گفت: «آيا حاجتى دارى؟ گفت به تو هيچ نيازى ندارم، گفت آيا از پروردگارت درخواست نجات نمى‏ كنى، گفت: آگاهى ‏اش به وضع من، مرا نسبت به درخواستم كافى است».[7]

بسيارى خيال مى‏ كنند اگر تنها قرآن و معارف و دستورات اخلاقى و عملی از سوی خدا را تصديق كردند، ايمان حقيقى دارند، در حالى كه حقیقت ايمان اين است كه انسان به طور كامل و در باطن و ظاهر، تسليم‏ امر خدا و رسولش باشد. چگونه ممكن است كسى مؤمن حقيقى باشد اما در برابر احكام او تسليم نشود، در ظاهر اظهار تسليم ‏كند ولی در باطن جانش تسليم نباشد، در ظاهر از ترس رسوايى اظهار تسليم كند ولى در باطن دلش به خاطر اين كه حكم نامبرده با حال و هواى او سازگار نيست تسلیم نباشد.[8]

* واگذاری كارها به خدا

تفويض امر به خدا، به معنى واگذار نمودن كارها به خداست، انسان نهايت كوشش و تلاش را به كار گيرد و هنگامى كه در برابر موانع سخت قرار گرفت وحشت نكند و دلسرد نگردد بلكه كار خود را به خدا واگذارد و با عزمى راسخ به تلاش خود ادامه دهد. تفويض از نظر مفهوم مرحله‏ برتری از توکل است، چرا كه حقيقت توكل، خدا را وكيل خويش دانستن است، ولى تفويض مفهومش واگذارى مطلق به او است، زيرا بسيار مى ‏شود كه انسان وكيلى انتخاب مى ‏كند ولى به نظارت خويش نيز ادامه مى‏دهد، اما در مقام تفويض هيچ نظرى از خود ندارد.[9]

قرآن درباره مؤمن آل فرعون می گوید وقتی خط توحيدى خود را از خط شرك‏ آلود قومش جدا كرد، در برابر همه آنها ايستاد و چنین گفت: «من تمام كارهاى خود را به خداوند يگانه يكتا واگذار مى‏ كنم كه او نسبت به بندگانش بيناست».[10]

آرى ايمانى ارزشمند است که داراى این چنین آثار و ارکانی باشد، آثارى كه خير دنيا و آخرت انسان را تأمين مي كند.

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] غافر (مؤمن)، 44 و 45.

[2] قرب الإسناد، حميرى، عبد الله بن جعفر، مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، قم‏، 1413ق‏، ص 354.

[3] تفسير نمونه‏، مكارم شيرازى، ناصر، دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1374 ش‏، ج ‏22، ص ‏10، ص 295.

[4] نحل، 99.

[5] مجمع البيان فى تفسير القرآن، طبرسى، فضل بن حسن‏، انتشارات ناصر خسرو، تهران‏، 1372ش،‏ ج ‏6، ص 753.

[6] صافات، 103.

[7] تفسير حكيم، حسين انصاريان، ‏دارالعرفان‏، قم‏، چاپ اول‏، ج ‏4، ص 353.

[8] الميزان فى تفسير القرآن‏، طباطبايى، سيد محمد حسين‏، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسين ‏حوزه ‏علميه ‏قم‏، ج ‏4، ص 405.

[9] تفسير نمونه، ج ‏20، ص 118.

[10] غافر، 44.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر