آثار بى اعتنايى به امر به معروف و نهى از منكر

حضرت رضا علیه السلام، مسلط شدن اشرار و پاسخ ندادن به یاری نیکان را از آثار بى اعتنايى به امر به معروف و نهى از منكر برمی شمارند

  آثار بى اعتنايى به امر به معروف و نهى از منكر

حضرت رضا علیه السلام در روایتی، تسلّط اشرار و ذلّت نیکان و خوبان را از آثار و عواقب بى اعتنايى به امر به معروف و نهى از منكر برمی شمرند و می فرمایند: «لَتَأْمُرُنَّ بِاْلمَعْرُوفِ وَ لَتَنْهُنَّ عَنِ الْمُنْكَرِ اوْ لَيُسْتَعْمَلُنَّ عَلَيْكُمْ شِرارُكُمْ فَيَدْعُو خِيارُكُمْ فَلايُسْتَجابُ لَهُمْ[1]- بايد امر به معروف و نهى از منكر داشته باشيد و گر نه اشرار شما بر شما مسلّط مى ‏شوند و پس از آن، خوبان و نيكان شما يارى مى طلبند و به آنها جواب داده نمى‏ شود».

دراين روايت- كه اهل سنت نيز آن را از پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله نقل كرده‏ اند- براى ترك امر به معروف و نهى از منكر، دو اثر بد ذكر شده است:

1- با گذشت زمان افراد شرور و فاسد، زمام امور را به دست مى‏ گيرند. پس عاملى كه مى‏ تواند از تسلط و حاكميت افراد تبهكار جلوگيرى كند، امر به معروف و نهى از منكر است.

2- با حاكميت اشرار، سخن خوبان هم اثرى نخواهد داشت.

بیشتر اندیشمندان اين جمله را اين طور معنى مى ‏كنند كه بعد از تسلط بدان، نيكان شما به در گاه الهى مى ‏نالند و خداوند دعاى آنها را مستجاب نمى ‏كند، يعنى اثر رها كردن امر به معروف و نهى از منكر اين است كه خداوند رحمت خود را از آن قوم مى ‏گيرد و هر قدر خدا را بخوانند، دعاى آنها به موجب اين گناه مستجاب نمى‏ شود، ولى غزالى معنى لطيفى براى اين روايت كرده است، او مى ‏گويد: «فَيَدْعُوا خِيارَكُمْ فَلا يُسْتَجابُ لَهُمْ» وقتى امر به معروف و نهى از منكر را ترك كنند، آن قدر پست مى ‏شوند، آن قدر هيبت، عزت و كرامتشان از بين مى‏ رود كه وقتى به درگاه همان ظالمان مى ‏روند، هر چه ندا مى‏ كنند به آنها اعتنايى نمى ‏شود؛ يعنى پيغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: اگر مى‏ خواهيد عزت داشته باشيد و ديگران روى شما حساب كنند، امر به معروف و نهى از منكر را ترك نكنيد، اگر امر به معروف و نهى از منكر نداشته باشيد، اولين خاصيت آن ضعف شماست، پستى و ذلت شماست و دشمن هم روى شما حساب نمى كند. آن وقت مثل يك برده و بنده هر چه التماس كنيد، كسى جوابتان را نخواهد داد.[2]

با ترك امر به معروف و نهى از منكر و تسلط اشرار بر جامعه، زمينه دخالت و نفوذ «بيگانگان» نيز فراهم مى ‏شود؛ يعنى «استبداد» زمينه ورود «استعمار» مى ‏گردد، چرا كه اگر ملتى امر به معروف و نهى از منكر را از دست داد، از پذيرفتن «ذلّت» باكى نخواهد داشت و هر جا كه تخم ذلت پاشيده شود، بيگانگان براى برداشت حاضر مى ‏شوند. اين است پيش بينى امير مؤمنان علیه السلام كه چون به كمك حق نشتافتيد و در مبارزه با باطل سستى كرديد، اجانب بر شما طمع كرده، بر شما سلطه مى ‏يابند: «ايُّهَا النّاسُ لَوْ لَمْ تَتَخاذَلُوا عَنْ نَصْرِ الْحَقِّ وَ لَمْ تَهِنوُا عَنْ تَوْهينِ الْباطِلِ لَمْ يَطْمَعْ فيكُمْ مَنْ لَيْسَ‏مِثْلَكُمْ وَ لَمْ يَقْوَ مَنْ قَوِىَ عَلَيْكُمْ لكِنَّكُمْ تِهْتُمْ مَتاهَ بَنى اسْرائيلَ وَ لَعَمْرى لَيُضَعَّفَنَّ لَكُمُ الْتيهُ مِنْ بَعْدى‏ اضْعافًا بِما خَلَّفْتُمُ الْحَقَّ وَراءَ ظُهُورِكُمْ[3]- اى مردم! اگر دريارى حق كوتاهى نمى‏ كرديد و از بين بردن باطل سستى نداشتيد، ديگران كه مثل شما نيستند. بر شما طمع نمى ‏كردند، و بر تسلط آنها افزوده نمى‏ شد، ولى شما سرگردان شديد، مانند سرگردانى بنى‏اسرائيل. به جان خودم سوگند كه پس از من، اين سرگردانى شما چندين برابر خواهد شد، چرا كه حق را رها كرده‏ ايد».

منبع:

امر به معروف و نهى از منكر در قرآن، ص 60 – 59.

پی نوشت ها:

[1] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج ‏5، ص 56.

[2] حماسه حسينى، مرتضى مطهرى، ج 2، ص 45.

[3] نهج البلاغه، شريف رضي، تحقیق صبحي صالح، ‏هجرت‏، قم‏، 1414ق‏، ص 241.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9036

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8502

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7820

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8766

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9535

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر