از بسیجیِ خمینی تا بسیجیِ امروزِ ما

ویژگی بارز بسیجیِ خمینی «مرگ آگاهی» و «روحیه ی شهادت طلبی» او است.

از بسیجیِ خمینی تا بسیجیِ امروزِ ما

دایره و محدوده بسیج چیست و تا کجا است؟ آیا می توان محدوده ای برای بسیج قایل شد؟ به عبارت دیگر آیا بسیجِ فعلی، نماینده ی انحصاری «بسیج» است؟

در پاسخ باید گفت بسیجی نه در قالب زمان می گنجد و نه در قالب مکان. هم چنان که اسلام نه در قالب زمان می گنجد و نه در قالب مکان. بسیج فرزند اسلام است، هم چنان که فرزند زمان و مکان خویش نیز می باشد. لکن تفاوت است میان این دو. نسبت به اولی محاط است و در نسبت به دومی محیط. این نتیجه از آن جا نشأت می گیرد که اسلام نه مرز جغرافیایی می شناسد و نه زمان تاریخی.

اما چگونه ممکن است که هم فرزند زمانه بود و هم محیط بر آن؟ پاسخ بسیار روشن است. بسیج جسم و قالب خشک و مقدس مآب نیست، بسیج روح حاکم بر زمان و مکان است. بسیج فرزند اسلامی است که روح حاکم بر زمان و مکان است. بسیج تفکر خاص است نه تشکل خاص. (البته این سخن به معنای نفی تشکل و سازمان خاص نیست، گرچه در رد نگرش سازمانی و تشکلی هست.)

با این اوصاف بسیجی هم بایستی یک انسان مرگ آگاه و درعین حال متفکر باشد و این دو جزء اساسی ترین ویژگی های بسیجی است. امام خمینی در فرمان تشکیل بسیج دانشجو و طلبه چنین می فرمایند: «باید بسیجیان جهان اسلام در فکر ایجاد حکومت بزرگ اسلامی باشند. و این شدنی است، چرا که بسیج تنها منحصر به ایران اسلامی نیست.»(1)

و چگونه است که وقتی امام بسیج را منحصر به ایران نمی داند، ما این نعمت عظیم را منحصر به تشکل ها و پایگاه های مقاومت می دانیم و بین خود و دیگران دیواری به بلندی ارتجاع و ضخامت تعصب بی جا و از جنس نفی و اثبات کشیده ایم؟ این خطراتی است که مجموعه بسیج دانشجویی را تهدید می کند. چراکه اگر بسیجی خود را از دیگران جدا کند، متعاقباً مردم نیز احساس غریبی نسبت به او خواهند داشت.

شکی نیست در اینکه برای ظهور و بروز چنین روح و تفکری نیاز به میدان و جولان گهی هستیم که هر آنچه مورد ادعا است را جامه عمل بپوشاند. بی تردید چنین معرکه و میدانی ایستا نخواهد بود، چراکه لازمه روح، حرکت است و این درست در مقابل ایستایی است. در یک کلام‏، تفکر و روح بسیج تنها و تنها در بستر انقلاب جریان پیدا می کند و بس.

اگر بگوییم «انقلاب یک دوره است؛ انقلاب یک حرکت مستمر است؛ انقلاب یک چیز دفعی و آنی نیست؛ انقلاب تحولی است که به طور مستمر در طول سالیان دراز انجام می گیرد.»(2) آن گاه است که قضیه صورتی دیگر پیدا می کند؛ «بسیج» فرزند طبیعی چنین انقلابی است. انقلابی که در حال صیرورت فکری، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی و اقتصادی خوداش است. انقلاب اسلامی ما چون مرداب بی حرکت نیست، جاری و سیال و همواره در حال تکامل است. انقلابی است که چشم به «فتح سنگرهای کلیدی دنیا» دوخته است.

ما در کجای این بستر جاری این انقلاب هستیم؟ آیا بسیج دانشجویی امروز مصداق همان «پیشگامان رهایی» است که حضرت امام «دست یکایک» آنان را می بوسد؟

بسیجی امروز در دانشگاه ها بیش تر به فکر اصلاح دیگران است تا اصلاح خویش. و این دقیقاً مقابل آن چیزی است که بسیجیِ خمینی به دنبال آن بود؛ او خود را در جلوت ها فراموش نکرده بود، بهتر بگویم جلوتش را به خلوتش پیوند زده بود و خود را به خدا. او ورد نه زبانش که ورد عملش هم ذکر خدا بود.

با این دید جای شگفتی برای برخی کارهای خارق العاده اوایل انقلاب و دوران دفاع مقدس نمی ماند. «امام گفته حصر آبادان باید شکسته شود!» هم آن و شکست حصر هم آن. «امام گفته حملات علیه آمریکا باید بیش تر شود» هم آن و تسخیر لانه ی جاسوسی هم آن! اما امام این جمله را نیز فرمودند که «باید بسیجیان جهان اسلام در فکر ایجاد حکومت بزرگ اسلامی باشند و این شدنی است»(3). حال ما کجای داستان ایم؟

«پیام بسیجی اطاعت است، اطاعتی که از عشق به ولایت برمی خیزد.»(4) امام دستور داده بود که اصلاح نفس کنید، و این چنین بود که بسیجیان فضای جنگ و جبهه و حتا شهرها را پر از عطر بال ملایک نموده بودند. دشواری اصلاح نفس را در این کش آکش به جان خریده بودند «چه صفایی می یابد جنگ، وقتی امام بدان فرمان دهد؛ چه سهل می شود دشواری ها و چه شیرین می شود تلخی ها.»(5) اگر بسیجی یعنی این، وضع امروز ما چه نسبتی با آن دارد؟

ویژگی بارز بسیجیِ خمینی «مرگ آگاهی» و «روحیه ی شهادت طلبی» او است. او با یاد مرگ می خوابید، با او بیدار می شد، با او زندگی می کرد، با او گریه می کرد و سرانجام به او می خندید. او اهل خلوت کردن با رفیقان شهیداش بود. او با دوستان اش در شهادت طلبی مسابقه گذاشته بودند، نه در رفاه طلبی!

ماهیت بسیج ماهیتی فرهنگی است. «بسیج نیرو و فرهنگی است که از اعتقاد به خدای جهان آفرین و نیروی بی نهایت او سرچشمه می گیرد.»(6) بسیجیِ خمینی بیش از آن که عالمِ فرهنگ باشد عامل به فرهنگ بود و به تر بگویم حتا بیش از آن که عامل به فرهنگ باشد حاملِ فرهنگ بود. توصیه های اکید حضرت امام مبنی بر این که مبادا «پیش کسوتان شهادت و خون در پیچ و خم زنده گی روزمره به فراموشی سپرده شوند.(7) گویای چه مطلب حایز اهمیتی است؟ مگر این جماعت عاشق پیشه و هنرمند چه خصوصیت بارزی دارند که نباید گوشه نشین دنیای دون پرور باشند؟ بسیجیِ خمینی عامل به فرهنگ بود، اما عمل او از سر اضطرار و تزویر و مصلحت نبود. این چنین نبود که بنشینند در جلسه ای و آسیب شناسی کنند و بگویند که «باید عامل به شعارها باشیم» و سپس هر که رود خانه ی خود. بسیجیِ خمینی حامل فرهنگ بود. «پیشکسوتان شهادت و خون» هر کجا که قدم می گذاشتند، با نَفَس خود ابلاغ رسالت می کردند نه با نفس خود. او معتقد به روح عمل بود نه کالبد عمل.


منبع: مجله پاتوق فروردین و اردیبهشت 1387، شماره 4، ص 16، محمدرضا امینی.

----

پی نوشت ها:

1. امام خمینی. 2 آذر 1367.

2. رهبر معظم انقلاب، 13 بهمن 1377.

3. امام خمینی، 2 آذر 1367.

4. سیدمرتضی آوینی، «گنجینه ی آسمانی»، ص 80.

5. همان: 356.

6. مصباح یزدی، محمدتقی. «نگاهی گذرا به بسیج و بسیجی». ص 102.

7. امام خمینی، پیام «برائت از مشرکان»

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر