هر یک از ما در طول عمر ممکن است کارهای نیک بسیاری انجام داده باشیم؛ اما درنهایت، عملی پذیرفته است که فقط برای خدا انجام شود...

امام صادق علیه السلام بخشنده و مخلص گمنام

امام صادق علیه السلام بخشنده و مخلص گمنام

روزی امام صادق علیه السلام پنجاه دینارپول به یکی از یاران خود دادند و فرمودند آن را به فلان سید هاشمی بدهد و به او نگوید که از طرف کیست. یار امام نزد آن شخص رسید و کیسۀ پول را تحویل داد. مرد هاشمی گفت: «خداوند به کسی که این ها را داده است، جزای خیر دهد. هرچندوقت یک بار، مقداری پول برای ما می فرستد [و نامش را نمی گوید]؛ درحالی که جعفر[بن محمد] با آنکه وضع مالی خوبی دارد، [هرگز به یاد فقرا نیست و] حتی یک درهم هم به ما نمی دهد.»(1)

هر یک از ما در طول عمر ممکن است کارهای نیک بسیاری انجام داده باشیم؛ اما درنهایت، عملی پذیرفته است که فقط وفقط برای خدا انجام شود و غیرخدا در آن سهیم نباشد. این عمل است که ارزش معنوی دارد و موجب کمال و تعالی روح انسان می شود و در قیامت هم به آن، به نحو احسن جزا و پاداش داده می شود. در مقابل اگر عمل انسان برای غیرخدا و مخلصانه نباشد، نه تنها سبب کمال نمی شود، بلکه انسان را در مسیر شرک به خدا قرار می دهد. در مقایسۀ فردی که برای رضای خدا مسجد ساخته با فردی که مسجدی برای غیرخدا ساخته است، در قرآن کریم چنین آمده است:

«أَفَمَنْ أسَّسَ بُنْیانَهُ عَلَی تَقْوَی مِنَ اللهِ وَ رِضْوانٍ خَیرٌ أَمْ مَّنْ أسَّسَ بُنْیانَهُ عَلَی شَفاجُرُفٍ هارٍ فَانْهارَ بِهِ فِی نارِ جَهَنَّمَ وَ اللهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الظّالِمِینَ»(2)

آیا کسی بهتر است که بنیاد [کار] خود را بر پایۀ تقوای الهی و خشنودی خدا نهاده است یا کسی که اساس آن را بر لب پرتگاه سستی بنا کرده است که ناگهان در آتش دوزخ فرو می افتد؟! و خدا گروه ستمگران را هدایت نمی کند.

بنا کردن مسجد عمل بسیار ارزشمندی است؛ اما اگر این کار با نیت خالص برای خدا همراه نباشد، همین عمل موجب سقوط و بدبختی انسان می شود. در آیات و روایات بارها به اخلاص در اعمال تأکید شده است. بشنوید معنای اخلاص را در حدیثی از امام صادق علیه السلام : «أَلعَمَلُ الْخالِصُ الَّذِی لا تُریدُ أَنْ یَحْمَدَکَ عَلَیْهِ أَحَدٌ إلَّا اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ.»(3) (عمل خالص آن است که [به خاطر انجام آن] جز از خداوند عزّ و جل انتظار ستایش نداشته باشی.) آری، در نظر این امام عزیزعلیه السلام مهم این است که انسان نزد خداوند شناخته شود، نه در نظر دیگران.

علی کفشگر فرزقی

منبع:

پیشوای صادق (ویژه شهادت امام صادق علیه السلام)، فاطمه صلاحی، ص 13

پی نوشت:

بحار الأنوار، محمدباقر مجلسی، ج47، ص23: «أَبُو جَعْفَرٍ الْخَثْعَمِیُّ قَالَ أَعْطَانِی الصَّادِقُ علیه السلام صُرَّهً فَقَالَ لِی ادْفَعْهَا إِلَی رَجُلٍ مِنْ بَنِی هَاشِمٍ وَ... .»

2. توبه، 109.

3. الکافی، محمدبن یعقوب کلینی، ج2، ص16.


مطالب مرتبط