انسان بین هشت طلب کننده گرفتار است

انسان بین هشت طلب کننده گرفتار است

در روایتی می خوانیم شخصی از امام سجاد علیه السلام پرسید: چگونه صبح کردی (حالتان چطور است)؟ حضرت در پاسخ فرمود: صبح کردم در حالی که از هشت سو مرا جستجو و طلب می کنند:

1- «اللَّهُ تَعَالَى يَطْلُبُنِي بِالْفَرَائِضِ؛ خدای متعال از من واجبات را طلب می کند».

حسين بن موسى خياط مى ‏گويد: من، جميل بن درّاج و عائذ بن احمسى براى حجّ بيرون آمديم. عائذ به ما مى ‏گفت: من سؤالى دارم كه مى‏ خواهم از امام صادق عليه السّلام بپرسم. پس به خدمت آن حضرت رسيديم وقتى كه نشستيم، ابتدای سخن فرمود: «اگر كسى واجبات خدا را به جاى آورد، غير از اينها از او نمى ‏خواهند».[1]

2- «وَ النَّبِيُّ ص بِالسُّنَّةِ؛ پیغمبر صلی الله علیه و آله، از من سنت و روشش را می خواهد».

سنت پيامبر صلی الله علیه و آله همچون وحى الهى است‏، خداوند مى ‏فرمايد: «هر كس پيامبر را اطاعت كند خدا را اطاعت كرده است».[2] پيامبر هيچ گامى بر خلاف خواست خداوند بر نمى ‏دارد، سخنان، كردار و رفتار او مطابق فرمان خداست بنابراین می بینیم که خداوند می فرماید: «فرمانبردار خدا و رسولش باشيد»[3] و سرپيچى از فرمان آن حضرت را به منزله سرپيچى از دستورات خود دانسته است: «و هركس از فرمان خدا و پيامبرش سر به‏پيچد، او را آتش جهنم پاداش است».[4]

3- «وَ الْعِيَالُ بِالْقُوتِ؛ همسر و فرزندان از من غذا و خوراک می طلبند».

تهیه غذا و خوراک همسر و فرزندان بر عهده پدر است و آنها وی را مسئول این کار می دانند. انسان نباید از این درخواست آنها ترسی به دل راه دهد و غصه رزق و روزی آنها را بخورد. رسول خدا صلی الله علیه و آله به ابن مسعود می فرماید: «اى پسر مسعود، براى رزق‏ و روزى غصه‏ مخور، زيرا خداوند مى ‏فرمايد: «هيچ جنبنده ‏اى در زمين نيست مگر آن كه روزى او بر خداست».[5][6]

4- «وَ النَّفْسُ بِالشَّهْوَةِ؛ نفس از من ارضای شهوت را می طلبد».

شهوت از نیروهایی ست که خداوند در سرشت انسان قرار داده است و روح و روان انسان به آن رغبت دارد بنابراین باید مواظب نفس بود که انسان را در این راه نفریبد چرا که «نفس اماره به بدي ها فرمان مى ‏دهد».[7] در این باره باید نفس را از خواسته نابجايش بازداشت و شهوت را از راه صحیح آن فرو نشاند.

5- «وَ الشَّيْطَانُ بِالْمَعْصِيَةِ؛ شیطان گناه و معصیت از من می خواهد».

شيطان دشمن انسان است و همواره در كمين اوست تا با وسوسه‏ او را به سوى گناه بكشاند، در قرآن می خوانیم وقتی شيطان از سوى خدا رانده شد و تا روز معين مهلت پیدا کرد، خطاب به خداوند گفت: «به سبب آنكه مرا هلاك كردى، با تمام وجود تلاش خواهم كرد كه فرزندان آدم را از راه‏ راست منحرف و گمراه سازم و آنها را به نافرمانى تو وادار سازم و چنان خواهم كرد كه بسيارى از فرزندان آدم را گمراه و ناسپاس یابی».[8]

6- «وَ الْحَافِظَانِ بِصِدْقِ الْعَمَلِ؛ حافظان (دو مأمور الهی که کارهای انسان را می نویسند) طالب صداقت و درستی در کارها از من هستند». خداوند درباره این فرشته اعمال می فرماید: «دو فرشته راست و چپ كه همراه انسان هستند اعمال او را دريافت مى کنند * هيچ سخنى در فضاى دهان نمى ‏آورد مگر اينكه نزد آن فرشته‏ اى مراقب و آماده براى انجام ماموريت است».[9]

این دو فرشته از انسان صداقت و راستی را می طلبند به همین خاطر است که اگر بنده ای قصد کار بدی کند در نوشتن آن عجله نمی کنند در روایتی رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند: «هر گاه بنده‏ اى اراده ‏كند كار خوبى انجام دهد اگر انجام ندهد خداوند به خاطر نيت خوبش حسنه‏ اى براى او مى ‏نويسد و اگر انجام دهد خداوند برايش ده حسنه مى ‏نويسد و چون بنده‏ اى نيت انجام كار بدی ‏کند، اگر انجام ندهد چيزى بر او نوشته نمى ‏شود و اگر انجام دهد هفت ساعت به او مهلت داده مى ‏شود. فرشته موكل بر خوبی ها به فرشته موكل بر بدي ها مى‏ گويد: در نوشتن گناهش شتاب نكن‏ شايد كار نيكویى انجام دهد كه كار بدش را نابود كند، خداوند مى‏ گويد: نيكى ‏ها، بدي ها را از بين مى ‏برد...».[10][11]

7- «وَ مَلَكُ الْمَوْتِ بِالرُّوحِ؛ فرشته مرگ طالب روح من است».

عزرائيل مأمور گرفتن جان انسان ها از سوی خداوند است خداوند می فرماید: «بگو: فرشته مرگ كه مامور شما است (روح) شما را مى ‏گيرد، سپس به سوى پروردگارتان باز مى ‏گرديد».[12] و در جایی دیگر می فرماید: «كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ؛ تمام زندگان خواه و ناخواه روزى مرگ را خواهند چشيد».[13]

زندگى اين جهان، سرانجام پايانى دارد و روزى مي رسد كه مرگ به سراغ همه خواهد آمد و ناچار است چه بخواهد یا نخواهد از اين جهان رخت بربندد.

8- «وَ الْقَبْرُ بِالْجَسَدِ؛ و قبر خواهان جسد من است».

پيامبر خدا صلی الله علیه و آله فرموده است: «وقتى ميّت را در قبر مى ‏گذارند، قبر به او مى ‏گويد: واى بر تو اى فرزند آدم، چه چيز تو را از من غافل ساخت؟ آيا نمى ‏دانستى كه من سراى آشوب، تاريكى، تنهايى و سراى كرم هايم، چه چيز مرا از ياد تو برد در صورتى كه بارها از كنار من گذشتى؟».[14]

حضرت سجاد علیه السلام پس از ذکر این هشت طلب کننده، می فرمایند: «فَأَنَا بَيْنَ هَذِهِ الْخِصَالِ مَطْلُوبٌ؛ من در بين این هشت طلب کننده گرفتارم».[15]

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] الخرائج و الجرائح، قطب الدین راوندی، مؤسسه امام مهدى عجل الله تعالى فرجه الشريف‏، قم، 1409 ق،‏ ‏ج 2، ص 731.

[2] نساء، 80.

[3] همان، 59.

[4] جن، 23.

[5] هود، 6.

[6] مكارم الأخلاق، طبرسى، حسن بن فضل‏، الشريف الرضى‏، قم‏، 1370ش،‏ ص 455.

[7] یوسف، 53.

[8] اعراف، 17 – 16.

[9] ق، 18 – 17.

[10] هود، 114.

[11] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج ‏2، ص 429.

[12] سجده، 11.

[13] آل عمران، 185

[14] مجموعه ورام، ورام بن أبي فراس، به ترجمه محمد رضا عطايى، بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس ‏رضوى‏، مشهد، 1369ش‏، ج ‏1، ص 288.

[15] الأمالي، طوسى، محمد بن حسن‏، دارالثقافة، قم‏، 1414ق‏، ص 641.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

8877

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8308

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7632

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8581

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9334

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر