مواظب اعمال خود بودن ایجاد خداترسی و تقوی نموده و یاد خدا را در انسان زنده نگه می دارد.

اگر یک روز از عمرت باقی مانده باشد، چه کاری انجام خواهی داد؟

اگر یک روز از عمرت باقی مانده باشد، چه کاری انجام خواهی داد؟

فکر کن یک روز بیشتر به پایان عمرت باقی نمانده است؛ در این صورت چه کاری را انجام خواهی داد و آرزوی تو در واپسین دم حیاتت چیست؟ اکنون به برخی پاسخ ها که ممکن است از سوی شما نیز مطرح شوند توجه نمایید.

یکی می گفت من از روزی که فهمیدم در این دنیا مسافر هستم و باید آن را ترک کنم، تصمیم گرفتم فقط برای روزی زندگی کنم که در آن به سر می برم. یعنی به گذشته فکر نکنم و در انتظار آینده ای هم که نمی دانم چه خواهد شد، نباشم تا تلخی مشکلات برایم کمتر شود.

یکی می گفت دنیا برای انتظار کشیدن است، انتظار زمان دست یابی به خواسته ها و آرزوها؛ پس اگر بدانم یک روز بیشتر زنده نیستم همین یک روز را هم به انتظار می نشینم تا شاید به آنچه که دوست دارم برسم.

یکی هم می گفت من پاسخی ندارم چون هیچ وقت نفهمیده ام که انسان ها چه موقع مجبور به ترک دنیا می شوند؛ شاهد مرگ کودکان، جوانان و پیرانی بوده ام که علاقمند به ادامه زندگی بوده اند، ولی در یک چشم به هم زدن اجل آن ها سر رسیده و چشمشان را بر جهان بسته اند. بنابراین وقتی مرگ بدون توجه به خواست ما به سراغمان می آید، پس چگونه می توانم برای یک روز قبل از آن نظر بدهم؟

و سرانجام یکی که شاید سخن اش بهتر از دیگران بود گفت: عمری دنیا مرا به بازیچه گرفت و به خود مشغول کرد و وقتی مرا دلبسته خود نمود، رهایم کرد و تنهایم گذاشت. اکنون من نیز به خود مشغول می شوم و قبل از این که برای محاسبه روز قیامت در پیشگاه خدا حاضر شوم خود را محاسبه می کنم و با تمام توان در صدد جبران حتی یک فرصت از دست رفته می شوم. ایشان که در واقع حدیث شریف نبوی (ص) را که فرمود «حاسبوا قبل ان تحاسبوا» را در نظر داشت، مرا در این اندیشه فرو برد که چه خوب است ما نیز به مسئله محاسبه نفس خویش توجه داشته باشیم اما نه در زمانی که یک روز بیشتر به پایان عمرمان باقی نمانده؛ بلکه به صورت روزانه اعمال و رفتارمان را در ترازوی ایمان قرار داده و با وزنه عمل صالح بسنجیم و در صورت عدم توازن بین کفه های این ترازودر صدد اصلاح خود برآییم.

بزرگان دین ما معمولاً به این کار ممارست داشته و هر روز به محاسبه نفس خویش پرداخته اند. این کار آن ها به گونه ای بوده است که اگر توفیق کار نیک را یافته اند، شاکر و سپاسگزار خدا شده و دوام آن را از خدا طلب نموده اند و اگر هم از روی سهو و خطا مرتکب گناه و اشتباهی شده اند، توبه نموده و در صدد جبران برآمده اند. اگر درست به این موضوع بنگریم در می یابیم که مراقب اعمال خود بودن ضمن این که راه نفوذ شیطان بر انسان را سد می کند، موجب سلامت اجتماع بشری نیز می گردد. مواظب اعمال خود بودن ایجاد خداترسی و تقوی نموده و یاد خدا را در انسان زنده نگه می دارد. بدیهی است وقتی انسان به یاد خدا باشد خدا نیز او را یاد کرده و به او یاری می رساند. (مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم و مرا شکر کنید و کفران مرا مکنید[1]).

وقتی انسان به یاد خدا باشد خدا نیز او را یاد کرده و به او یاری می رساند

5de23f3ad800e.jpg

انسان می تواند هرگونه محاسبه ای داشته باشد: محاسبه اقتصادی، فرهنگی، اخلاقی، اجتماعی و حتی سیاسی و یا هر محاسبه ای که در زندگی او تأثیر داشته و ثمربخش باشد مشروط به آن که رضایت خدا را میزان این محاسبه قرار دهد. اما بالاتر از همه این محاسبه ها، محاسبه نفس است که راه فلاح و رستگاری را به روی او باز می کند و از افتادن به سراشیبی سقوط و انحطاط جلوگیری می کند. برای رسیدن به این مطلوب خوب است که هر کس تعدادی سوال را در رابطه با کارهایی که انجام می دهد، مطرح کند و شب هنگام که از امور روزانه فارغ می گردد به آنها پاسخ دهد و این کار را تا آن جا ادامه دهد که به نتیجه برسد.

البته گاهی لازم می آید تا پرسش ها را تغییر دهد و به دنبال چیزهای نو و تازه باشد و از خود توقع بالاتر داشته باشد تا به پیشرفت نیز برسد. در هر صورت یافتن پاسخ برای پرسش ها به کارهایی که در طول روز انجام داده اید، بستگی دارد. این که به خاطر داشته باشید کجا رفته اید، چه کارهایی را انجام داده و چه کارهایی را ناتمام گذاشته اید، چه چیزی را از دست داده و چه چیز را به دست گرفته اید و پرسش هایی از این قبیل که علاوه بر آن که ذهن شما را فعال نموده و حافظه تان را تقویت می نماید، بر معلومات شما هم می افزاید و از همه مهم تر هوشیارتر شده و شما را مراقب و نگهبان خود می کند. حتی می توانید کارهایی را که در طول روز انجام می دهید، به رشته تحریر درآورید تا اگر دینی بر عهده دارید در اولین فرصت آن را ادا کنید و یا این که نوشته های تان را به صورت دفتر خاطرات درآورده تا با مرور آن ها به میزان پیشرفت خود و یا خدای نکرده ضرر و زیان های وارده پی ببرید.

در هر صورت همه ما موظفیم تا همواره مراقب اعمال و رفتار خود باشیم؛ زیرا که ناچار از زندگی کردن با دیگران هستیم و اگر خوب عمل کنیم دیگران هم پاسخما را به خوبی خواهند داد و اگر بد عمل کنیم به همان نسبت و شاید هم بیشتر، بد خواهیم دید.

سعی کنیم روزهایمان تکرار روز های قبل نباشد که در این صورت بزرگ ترین زیان را کرده ایم، از جمله موجب انزوای خویش می شویم. باید آن گونه زندگی کنیم که پیامبر اکرم (ص) خطاب به حضرت علی (ع) فرمود: «یا علی! اگر روزی بر من بگذرد و در آن روز دانشی بر معلومات من افزوده نشود، آفتاب آن روز بر من حرام باد.»

سعی کنیم روزهایمان تکرار روز های قبل نباشد که در این صورت بزرگ ترین زیان را کرده ایم

در پایان ذکر یک نکته ضروری به نظر می رسد و آن هم این است که انسان نمی تواند به خود دروغ بگوید پس لازم است در محاسبه نفس خویش به واقعیات بپردازد و نیتی را که در انجام کارها داشته، معیار کسب پاداش و یا مجازات خود قرار دهد تا به نتیجه مطلوب دست پیدا کند، در غیر این صورت عمل او بازدهی نخواهد داشت.

منبع: دو ماهنامه بشارت (122-121)، زهرا لوکه علیخان


پی نوشت ها:

[1] . بقره، 150


مطالب مرتبط