اگر از مال یک نفر دزدی کنی، بهتر از آن است که از اموال همه مسلمانان دزدی کنی.

اینگونه عدالت را برپا می کرد!

اینگونه عدالت را برپا می کرد!

بحث و گفتار، پیرامون عدالت علی (ع) بسیار دامنه دار و همچون دریای ناپیدا کرانه ای است که نمی توان به ساحل آن رسید؛ آنچه در اینجا ذکر می شود، نمونه کوچکی از عدل علی (ع) است.

هنگامی که علی (ع) زمام امور خلافت در کوفه را در دست داشت و اموال بسیار از بیت المال در اختیار آن حضرت بود، روزی عقیل، برادرش به حضورش آمد و گفت «مقروض هستم و از ادای آن عاجز، قرضم را ادا کن.» فرمود «قرض تو چه اندازه است؟» عقیل گفت: صد هزار درهم. فرمود «سوگند به خدا آن قدر ندارم که بتوانم قرض تو را ادا کنم، صبر کن تا جیره شخصی من برسد.

آن وقت تا آخرین حد توان، به تو کمک می­کنم.» عقیل گفت: بیت المال در اختیار تو است، آیا با این حال، مرا به جیره خود وعده می دهی؟ مگر جیره تو چه اندازه است؟ اگر همه آن را هم به من بدهی، دردی را دوا نمی کند. علی (ع) فرمود: ای برادر! هرکدام از من و تو نسبت به بیت المال به منزله یک نفر هستیم - در این هنگام علی (ع) با برادرش در طبقه بالای دارالاماره که مشرف به بازار کوفه بود، گفتگو می کردند- علی (ع) به عقیل فرمود: اگر گفتار من تو را قانع نمی­کند، به کنار این صندوق ها برو که در بازار است و پول های تاجران در میانشان است. آن ها را بشکن و از پول ها بردار. عقیل عرض کرد: ای امیر مؤمنان! آیا مرا امر می کنی که صندوق های عده ای را بشکنم که توکل به خدا نموده و مقداری پول اندوخته اند؟

علی (ع) فرمود: آیا تو به من دستور می دهی که در بیت المال را که از آن مسلمانان است بگشایم، با این که توکل به خدا نموده و آن را بسته اند؟ و اگر می خواهی، شمشیرت را بردار، من نیز شمشیرم را بر می دارم و با هم به شهر «حیره» می رویم؛ در آن جا، بازرگانان ثروتمند، زیاد هستند، به خانه یکی از آن ها یورش می بریم و مالش را غارت می کنیم. عقیل عرض کرد: آیا دزدی کنم؟ علی (ع) فرمود: «اگر از مال یک نفر دزدی کنی، بهتر از آن است که از اموال همه مسلمانان دزدی کنی، چرا که بیت المال، مال همه مسلمین است...»[1]

آری این است بزرگواری و بزرگ منشی و عدالت امیرمؤمنان علی (ع)؛ به امید آنکه عدالت او همواره سرمشق و الگوی شیفتگان و شیعیان آن حضرت باشد.

منبع: مجله پاسدار، شماره231 و232


پی نوشت ها:

[1] . مناقب آل ابی طالب، ج2، ص109.


مطالب مرتبط