قرآن، معجزه جاویدان پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله از امتيازات ویژه و بی نظیری برخوردار است

برخی از امتيازات قرآن‏ کریم

برخی از امتيازات قرآن‏ کریم

کتاب آسمانی قرآن از ویژگی ها و امتیازات منحصر به فردی برخوردار است که آن را از سایر معجزات و کتاب ها متمایز می کند و برتری آن را به رخ همگان می کشاند. در اینجا به گوشه ‏اى از امتیازات اين معجزه‏ جاودان الهى اشاره مى ‏شود:[1]

1. گنجاندن معارفى بلند در كلماتى كوتاه: به عنوان نمونه براى بيان سستى قدرت ‏هاى غير الهى، آنها را از آفريدن يك پشه ناتوان مى ‏داند. «لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً[2]؛ حتى قدرت ندارند مگسى بيافرينند».

2. شيرينى كلام و نفوذ: اگر آیات قرآن هزار بار نیز خوانده شود هیچگاه كهنه نمى ‏شود، بلكه هر بار نكته‏ اى تازه به دست مى‏ آيد. در حدیثی می خوانیم: «شگفتي هاى آن را نمی توان شمرد و عجايب آن كهنه نمى ‏شود».[3]

3. آهنگ و موسيقى كلام: طنين و آهنگ كلمات آن، مخصوص است و اگر آيه‏ اى از قرآن در ميان سخنان هر عرب زبان، يا در ميانِ روايات باشد، مشخّص است. کافران پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله را متهم به شعر و شاعرى مى ‏كردند در حالى كه ایشان هرگز شعر نسروده بود، اين اتهام به خاطر آن بوده كه جاذبه و نفوذ قرآن در دل های شنوندگان آن، براى همگان محسوس بود و زيبایي هاى لفظ و معنا و فصاحت و بلاغت آن قابل انكار نبود، چه بسيار افرادی كه با شنيدن چند آيه از قرآن شيفته و دلباخته آن می شدند و اسلام را می پذيرفتند، اينجا بود كه آنان براى توجيه اين پديده و اغفال مردم، چنین اتهامی را مطرح می کردند و اين اعترافى ضمنى به نفوذ فوق العاده قرآن بود.[4]

4. جامعيّت قرآن: از برهان تا مثل، از دنيا تا آخرت و نيز مسائل خانوادگى، حقوقى، سياسى، نظامى، اخلاقى، تاريخى و ... را دربردارد. خداوند می فرماید: «و ما اين كتاب را بر تو نازل كرديم كه بيانگر همه چيز است‏».[5]

در حديثی مى ‏خوانيم: «خداوند چيزى را كه مورد نياز اين امت است در كتابش فرو گذار نكرده و براى رسولش بیان کرده است و براى هر چيزى حدى قرار داده و دليل روشنى براى آن ذکر کرده است و براى هر كسى كه از اين حد تجاوز كند حد و مجازاتى معین کرده است‏».[6]

5. واقعگرايى: محتواى قرآن مبتنى بر حدس و گمان نيست. حتى داستان ‏هايش مستند و واقعى است. داستان یوسف علیه السلام، داستان اقوام گذشته، داستان پیامبران و... همه واقعی هستند. در داستان فرزندان آدم، خداوند مى ‏فرمايد: «اى پيامبر، داستان دو پسر آدم را به درستى و راستى بر آنان بخوان‏».[7]

6. همه گير و جهانى: مردم در هر سطح و هر كجا باشند، از آن بهره مى ‏برند و قرآن به صورت كتاب تخصّصى نيست. «إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ[8]؛ اين قرآن چيزى جز تذکر و وسیله بیداری براى جهانيان نيست».

آری قرآن وسیله بیداری براى همه جهانيان و براى جماعت هاى مختلف و نژادها و امت‏ هاى گوناگون است و اختصاص به قومى خاص ندارد.

7. ابدى: هر چه از عمر بشر و علوم مى ‏گذرد، اسرار بيشترى از قرآن كشف مى ‏شود. قرآن از حقايق و اسرار قوانين آفرينش، عالم طبيعت، کره های آسمانى و مانند آن‏ ها در عصرى پرده برداشته است كه كسى نمى ‏توانست به اين حقايق پى ببرد، مگر از راه وحى و اخبار غيبى. بيشتر این حقایق پس از قرن ‏ها با پيشرفت علوم كشف‏ گرديد.

8. رشد فزاينده: قرآن با داشتن بيشترين دشمن و ضربات فراوان، بيشترين رشد را در طول عمر خود داشته است. شاهد این سخن، چاپ این کتاب به زبان های گوناگون و نوشتن تفسیرهای بسیار و گسترش اسلام در پی تعلیمات و برنامه های آن بوده است.

9. معجزه‏ اى در دسترس: قرآن معجزه ای در دسترس همگان و از نوع همین حروف و كلمه هایی است كه در اختيار همه قرار دارد. خداوند از همین حروف الفبا و كلمات معمولى، مطالبی زيبا و موزون ساخته كه همگان را در حیرت و تعجب فرو برده است، همين حروف در اختيار انسان ها نيز هست ولى نمی توانند تركيب ها و جمله ‏بندي هايى مانند قرآن بیاورند.

10. هم معجزه و هم كتاب دستور و قانون است. قرآن كتابی كلاسيك نيست كه درباره موضوع يا علم معينى صحبت كند، بلكه يك برنامه زندگى و مجموعه ‏اى از اوامر و نواهى، احكام و قوانين، تاريخ و موعظه و ... است که می تواند همگان را به سوی بهترین زندگی و عاقبت هدایت کند.

11. قرآن از بر فردى درس نخوانده و در منطقه ‏اى محروم از سواد فرستاده شده است. قرآن زمانى و در محيطى نازل شد كه افراد با سواد آنجا، كه تنها قادر بر خواندن و نوشتن بودند، به عدد انگشتان دست و پا نمى ‏رسيد و اين، معجزه قرآن بود و نزول قرآن در عقب افتاده ‏ترين كشورهاى عصر پيامبر صلی الله علیه و آله یعنی حجاز نيز اعجازى ديگریست.

12. چيزى به آن افزوده يا از آن كاسته نشده است و محفوظ از تحريف است. خداوند فرموده: «ما اين قرآن را كه مايه تذكر است نازل كرديم و ما به طور قطع آن را حفظ خواهيم كرد»[9] قرآن از هر زياده و کاستی و تغيير لفظى يا ترتيبى محفوظ است و قرآن موجود در زمان ما، همان قرآنى است كه بر پیامبرش نازل كرده است.

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] تفسير نور، قرائتى، محسن‏، مركز فرهنگى درس هايى از قرآن‏، تهران‏، 1383ش،‏ ج 3، ص 571.

[2] حج، 73.

[3] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج ‏2، ص 599.

[4] تفسير نمونه، ج‏18، ص: 438.

[5] نحل، 89.

[6] تفسير نورالثقلين، عروسى حويزى، انتشارات اسماعيليان‏، قم، 1415ق، ج ‏3، ص 74.

[7] مائده، 27.

[8] تكوير، 27.

[9] حجر، 9.


مطالب مرتبط