اقامه نماز داراى خصوصيتى است كه بايد مورد توجه واقع شود چه از نظر كيفيت و چه از نظر كميت.

برخی شرايط نماز در کلام امام رضا علیه السلام

برخی شرايط نماز در کلام امام رضا علیه السلام

برپاداشتن نماز هنگامی محقق مى ‏شود كه با شرايط و آداب مخصوص خود و به صورت نمازى كامل انجام گيرد و گرنه خواندن بدون شرايط لازم، اقامه نماز نيست و نتايج و ثمرات لازم را به بار نخواهد آورد. امام رضا عليه‌السلام به نقل از رسول الله صلی الله علیه و آله می فرماید: «در قيامت، اول چيزي كه از بنده مي ‌پرسند نماز است، پس اگر نمازش را تام و تمام به ‏جاي آورده باشد نجات مي ‌يابد و اگر نمازش را با شرايط و آداب صحت يا قبولي آن به جاي نياورده باشد ‏او را به آتش مي ‌افكنند».[1]

امام رضا علیه السلام در روایاتی شرايط لازم را برای نماز را اینگونه بیان می فرمایند:

‏1‏- ‎نماز را با بي ‌رغبتي، كسالت، خواب آلودگي، عجله و... مشغول ‏به چيزي به جا نياور‎.‎

‏2‏‎- ‎با حالت حضور قلب و آرامش و تأني، مشغول نماز نشو‎.‎

‏3‏‎- ‎نماز را با خشوع و خضوع‎ به جا آور چنان که خشيت و خوف از سيماي تو ظاهر گردد و به وسيله‌ ‏طمأنينه، خوف و رجاء در تو ظهور پيدا كند‎ و نشان بده ‏كه تو راغب الي الله هستي و به خدا عشق مي‌ ورزي‎.‎

‏4‏‎- ‎با كثرت ترس و ورعي كه بر قلبت عارض گرديده مقابل پروردگارت چون ‏بنده فراري گناهكار كه در مقابل مولايش قرار گرفته بايست‎.‎

‏5‏‎- ‎قدم هايت را منظم كن و خود را براي اطاعت از مولايت مهيا ساز‎.‎

‏6‏‎- به چپ و راست توجه مكن‎.‎

‏7‏‎- خدا را مثل اين كه تو را مي ‌بيند به حساب آور؛ زيرا اگر تو خدا را نمي ‌بيني همانا خدا تو را مي‌ بيند‎.‎

‏8‏‎- ‎با ريش و ساير اعضا و جوارحت و با جامه ‌ات بازي مكن‎.‎

‎‏9‏‎- ‎در حال گرفتگي بيني نماز نخوان‎.‎

‏10‏‎- براي زنان نيز درست نيست كه با نقاب و دو بند نماز بخوانند‎.‎

‏11‏‎- ‎چشمت را در هنگامي كه ايستاده ‌اي به موضع سجده بينداز‎.‎

‏‏12‏‎- ‎در حال قيام گاهي به اين پا و گاهي به آن پا تكيه مكن‎.‎

‏13‏‎- ‎نماز را به شکلی به جاي آور گویا نماز وداع است كه ديگر موفق به اداي آن نمي ‌شوي‎.‎

‏14‏‎- ‎بدان كه همانا در برابر خداوند جبار هستي، بنابراين با چيزي از اشياء به بازي مشغول مشو و حديث ‏نفس مكن و قلبت را از همه چيز غير از ياد خدا و عبادت او فارغ كن و فقط به كار نماز بپرداز‎.‎

‏15‏‎- ‎هنگام نماز در حال قيام دست ‌هايت را روي ران هاي پايت قرار بده‎.‎

‏16‏‎- در شروع نماز تكبير بگوي‎.‎

‏17‏‎- ‎دست هايت را تا نرمه گوشت بلند كن، به طوري كه انگشتهاي ابهامت از گوش و مقابل آن تجاوز ‏نكند‎.‎

‏18‏‎- در قنوت نماز واجب دست هايت از سر تجاوز نكند اما در نماز نافله و وتر مانعي نيست‎.‎

‏19‏‎- ‎در ركوع دست ها را به زانوهايت بگذار و انگشتانت را بگشا و دست هايت را ‏جمع نموده از محاذي زانوها و پاها ‎خارج مكن‎.‎

‏20‏‎- ‎هنگام برخاستن از ركوع به تمام قامت بايست تا آن كه مفاصلت تماما به مكان اصلي خود برگردد و ‏عروق رگها جا به ‌جا شود‎.‎

‏21‏‎- ‎در سجده پيشاني و كف دست هايت را بر زمين بگذار‎.‎

‏22‏‎- انگشتان دست هايت را هنگام سجده ببند و به طرف قبله قرارش ده‎.‎

‏23‏‎- هرگاه نشستي، پس به قسمت راست بدن ننشين، بلكه طرف راست را بلند نموده و بر طرف چپ ‏بگذار و روي ران هاي خود بنشين‎.‎

‏24‏‎- ‎دست روي دست مگذار، بلكه دست هايت را آزاد كن و مستقيم بر ران‌ ها قرارش بده.

‏25‏‎- ‎در نماز خميازه مكش و دست و پا را دراز مكن و آروغ نزن و هرگاه اين دو، تو را فشار ‏آوردند با جد و جهد از خود دفع كن و تحمل نما‎.‎

‏‏26‏‎ - ‎در موضع سجده ‌ات به جلو و عقب نرو و ثابت و بدون حركت باش‎.‎

‏27‏‎- در حالي كه در فشار از ادرار و مدفوع هستي به نماز نايست و اگر در نماز بودي و احساس فشار و ‏ناراحتي از آنها نمودي، پس از نماز منصرف شو؛ مگر اين كه خفيف باشد كه توان تحمل آن را بدون زيان و ‏ضرر به نمازت داشته باشي‎.‎

‏‏‏28- ‎در سجده پيشانيت را بر خاك بگذار‎.‎

‏29- ‎هرگاه به نماز روي آوردي و با توجه و حضور كامل قلبي به نماز ايستادي و آداب و شرايط نماز را ‏حفظ كردي و با همه وجودت به سوي خدا رفتي او نيز با همه رحمت و مغفرت و عنايتش به تو روي ‏خواهد آورد و هرگاه از خدا رو گردان شدي و اعراض كردي خداوند نيز از تو رو گردان شود. [2]

#نماز #شرایط_نماز #آداب_نماز

یادداشت: سیدمهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] عيون أخبار الرضا عليه السلام، شیخ صدوق، نشر جهان‏، تهران‏، 1378 ق،‏ ج ‏‏2، ص 31.

[2] نماز و عبادت امام رضا عليه‌السلام، عباس عزيزي، قم، صلاة، ۱۳۸۶ش،‎ 71- 68.


مطالب مرتبط