بصیرت، یکی از راه هاى مقابله با دشمنان‏

قرآن بصیرت را یکی از راهکارهای مقابله با نقشه‏ هاى دشمنانِ اسلام و مسلمانان عنوان می کند

بصیرت، یکی از راه هاى مقابله با دشمنان‏

موضوع دشمن‏ شناسى در اسلام، از اهميت فراوانی برخوردار است و اسلام مسلمانان را بر ضرورت دشمن‏ شناسى‏ تحریک و تشویق می کند، این تحریک و تشویق بی دلیل نیست زیرا همانطور که امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرموده اند: «مَنْ نَامَ لَمْ يُنَمْ عَنْه‏[1]؛ هر كس از دشمن خود غفلت كند (دشمنان) از او غافل نخواهند بود».

در اهمیت بالای دشمن ‏شناسى در اسلام همین بس که واژه «عدو» و «اعداء» در قرآن بارها تكرار شده و آيات فراوانی، چهره دشمنان اسلام و راه هاى مقابله با شيوه‏ هاى نفوذ آنان را به خوبى تبيين نموده‏ اند اين آموزه‏ هاى قرآنى هم دشمنان ما را به ما مى‏ شناساند و هم شيوه ‏هاى مبارزه با آنان را.

طبعاً بدون بصيرت‏ و هوشيارى و دشمن ‏شناسى، نمى ‏توان بر توطئه‏ هاى دشمنان پيروز گشت. متأسفانه برخى از افراد به ظاهر روشنفكر ادعا مى ‏كنند كه جامعه ما دشمن‏ ندارد و وجود دشمن توهمى بيش نيست! آنان با خيال خام خود گفتمان دشمن‏ شناسى را به جوامع غير متمدن نسبت مى‏ دهند. چنين افرادى آگاهانه و مغرضانه براى ايجاد زمينه ‏هاى نفوذ فرهنگى دشمن و تسلط آنان تلاش مى ‏كنند و سخنان دروغين خود را در قالب‏ هاى روشنفكرى ارائه مى‏ دهند.[2] تاريخ صدر اسلام و همچنين تاريخ معاصر ايران و ديگر كشورهاى تحت ستم نشان مى ‏دهد كه مستكبران هميشه در صدد نابودى يا استعمار كشورهاى ضعيف و چپاول منابع طبيعى و استثمار آنان بوده‏ اند. امروز نيز در كشورهايى چون فلسطين، عراق، افغانستان و ... شاهد دشمنى با عقايد ملى و اسلامى و غارت اموال مسلمانان هستيم.[3]

قرآن براى مقابله با نقشه‏ هاى دشمنانِ اسلام و مسلمانان، راهكارهايى را ارائه نموده است و از آنجا كه قرآن ما را به استوارترين راه ها هدايت مى‏ كند، بدون تردید شيوه‏ هايى را كه براى مبارزه با دشمنان معرفى مى ‏كند از استحكام و تأثير لازم برخوردار است. به طور مثال براى مقابله با دين ‏زدايى و گسترش فساد و ايجاد گمراهى در بين مسلمانان، تقويت بصيرت و صبر و تقوى، سلاح دفاعى بسيار مناسبى است.

خداوند می فرماید: «هذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدىً وَ رَحْمَةٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ‏[4]؛ در اين [قرآن‏] بصيرت ‏هايى براى مردم و هدايت و رحمت براى اهل يقين است».

بصيرت به معناى بينايى است. اين آيه، قرآن را مايه بصيرت همه مردم، و مايه هدايت و رحمت براى ايمان‏ آورندگان معرفى نموده است. يعنى قرآن به مردم بينش ‏هاى صحيح ارائه مى ‏دهد. از جمع آوردن واژه بصائر، مى ‏توان فهمید كه اين كتاب آسمانى در همه ابعاد زندگى به انسان بينش صحيح مى ‏دهد. تجربه، تفكر و تعمق در زندگى گذشتگان مى‏ تواند به انسان راه هاى سعادت را نشان دهد و او را موفق بگرداند. قرآن بارها با كلمه «فانظروا» به اين نكته مهم اشاره دارد و از مردم مى ‏خواهد كه در احوال مكذّبين، مفسدين، آسمان ها و آنچه در آن است و زمين، مجرمين، در آغاز خلقت و اقوام گذشته تفكر نموده و بر بصيرت خود بيفزايد.

امام على علیه السلام به فرزند بزرگوار خود امام حسن علیه السلام چنين توصيه مى‏ كند: «بُنَيَّ إِنِّي قَدْ أَنْبَأْتُكَ عَنِ الدُّنْيَا وَ حَالِهَا وَ زَوَالِهَا وَ انْتِقَالِهَا بِأَهْلِهَا وَ أَنْبَأْتُكَ عَنِ الْآخِرَةِ وَ مَا أُعِدَّ لِأَهْلِهَا فِيهَا وَ ضَرَبْتُ لَكَ فِيهِمَا الْأَمْثَال‏[5]؛ فرزندم، من تو را از دنيا و تغييراتش و از نابودى و دست به دست گرديدنش آگاه و باخبر ساختم و تو را از آن سرا و آنچه براى اهلش فراهم شده آگاه كردم و براى تو در باره هر دو مثلها زدم‏».

بصيرت مى ‏تواند حاصل تجربه و به كارگيرى عقل و هوش و ذكاوت و ميزان صفا و خلوص نيت و پاكى و طهارت باشد. قرآن كريم مى‏ فرمايد: «وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا[6]؛ كسانى كه در راه ما به جهاد برخيزند ما آنها را به راه هاى خود هدايت مى‏ كنيم». نكته مهم اینكه در برابر كفار و مشركين بايد از استعدادهاى بالقوه و بالفعل خود استفاده نمود و در اين مسير هر كس با صدق و خلوص نيت گام بردارد وعده الهى (اعطاى بصيرت و هدايت) براى او محقق خواهد شد.

يكى از راه هاى مقابله با نقشه‏ هاى دشمنان اسلام، بينايى، هوشيارى و استفاده از تجربيات افراد و جامعه‏ هاى ديگر در مبارزه با مستكبران است و اين بصيرت با تلاش خالصانه انسان هاى مؤمن، همراه با تفكر و تدبر در آيات قرآن به دست مى ‏آيد.

راه ديگر رسيدن به بصيرت نیز پناه بردن به خدا در هنگام هجوم شيطان است چنانکه خداوند می فرماید: «إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُون‏[7]؛ پرهيزكاران هنگامى كه وسوسه‏ هاى شيطانى، آنها را احاطه مى ‏كند به ياد خدا و نعمت هاى بى پايانش، به ياد عواقب شوم گناه و مجازات دردناك خدا، مى‏ افتند، در اين هنگام ابرهاى تيره و تار وسوسه از اطراف قلب آنها كنار مى ‏رود و راه حق را به روشنى مى‏بينند و انتخاب مى ‏كنند».[8]

پس راه نجات، بصیرت نسبت به دشمن واقعی است. مسلمانان باید دشمن واقعی را بشناسند و توطئه و فریب آنها را درک کنند تا ضربه و آسیب نبینند.

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] نهج البلاغه، شريف رضي، تحقیق صبحي صالح، ‏هجرت‏، قم‏، 1414ق‏، ص 452.

[2] گفتمان دشمن ‏شناسى، نشريه آبان، شماره 24.

[3] دشمن شناسى در قرآن، برهانيان، عبدالحسين‏، مركز تحقيقات اسلامي سپاه‏، تهران‏، 1383ش، ‏ص 11.

[4] جاثیه، 20.

[5] تحف العقول، ابن شعبه حرانى، جامعه مدرسين‏، قم‏، 1404ق، ص 73.

[6] عنکبوت، 69.

[7] اعراف، 201.

[8] دشمن شناسى در قرآن، ص 73 – 69.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر