به سوی آرامش

آدمی اجتماعی آفریده شده است؛ به این معنا که بسیاری از نیازهای خود را در بستر اجتماع برطرف می‌کند و در تعامل با همنوعان خود ....

به سوی آرامش

بررسی تأثیر مداراکردن با مردم بر زندگی

آدمی اجتماعی آفریده شده است؛ به این معنا که بسیاری از نیازهای خود را در بستر اجتماع برطرف می‌ کند و در تعامل با همنوعان خود می ‌تواند زندگی بهتری بسازد. نه تنها در بعد مادی، بلکه برای رسیدن به کمال معنوی نیز باید از مسیر تعامل انسانی و اخلاقی با هم نوعانش گذر کند؛ اما یکی از چالش‌ های امروز جامعه انسانی، بحران سلامت روانی است.
سلامت روانی به معنای سازگاری فرد با جامعه است. در حقیقت یکی از معضلات جوامع امروز عدم تعامل صحیح افراد با یکدیگر، پایین ‌بودن آستانه تحمل و ایجاد حس تنفر و بی ‌اعتمادی بین اشخاص است و مهم‌ ترین نتیجه عدم سلامت روانی ، افسردگی و جدایی افراد جامعه از یکدیگر و به وجود آمدن حس تنهایی در همه جامعه است. بدیهی است اگر جامعه ‌ای به این نقطه برسد، قانون گریزی، خشونت و نزاع‌ های خانوادگی به‌ سرعت در آن رواج می‌ یابد و جامعه کارکرد اصلی خود را که احساس آرامش فرد در بستر آن است، از دست می‌ دهد؛ از این رو تعامل صحیح بین افراد و بالا رفتن آستانه تحمل برای جامعه مطلوب، بسیار مهم و حیاتی است.
با رجوع به روایات معصومان ( علیهم السلام ) درمی ‌یابیم ایشان توجه بسزایی به این نکته کرده‌اند. روایات فراوانی که تحت عناوینی چون « مداراة للناس »، « رفق للناس »،« حسن الجوار » و « حسن الخلق » وارد شده است، نشان‌ دهنده اهمیت بالای این مسئله نزد معصومان (علیهم السلام ) است.
محدث نوری (ره) در مستدرک الوسائل ذیل فصل « استحباب المداراة الناس » از امام رضا (علیه السلام) نقل می‌ کند: مؤمن به حقیقت ایمان نمی ‌رسد، مگر آنکه سه خصلت را داشته باشد: خصلتی از خدای تبارک و تعالی، خصلتی از رسول خدا و خصلتی از ولی خدا؛ اما خصلتی که از خدا باید داشته باشد، رازداری است و خصلتی که از رسول خدا داشته باشد، مدارای با مردم است و خصلتی که از ولی خدا باید داشته باشد، صبر در سختی‌ ها و مشکلات است.
در این روایت علاوه بر آنکه کمال‌ مداری با مردم، خصلتی در جهت کمال ایمان معرفی شده، امام رضا (علیه السلام) آن را سیره و روش همیشگی پیامبر (صلی الله علیه وآله) معرفی کرده است. تاریخ بزرگ ‌ترین شاهد بر این سخن امام هشتم است. زمانی که پیامبر (صلی الله علیه وآله) در مدینه ساکن بودند با یهودیان این شهر پیمان صلح بستند و به حقوق آنان احترام می‌ گذاشتند؛ در حالی که بیشترین بی ‌احترامی ‌ها به پیامبر(صلی الله علیه وآله) می ‌شد. بسیاری از علمای آنان در حالی که حقانیت پیامبر (صلی الله علیه وآله) را می ‌دانستند، با سؤال‌ ها و حاشیه‌ سازی‌ هایشان سعی در کوچک ‌کردن پیامبر نزد افکار عمومی داشتند و این در حالی بود که پیامبر با بردباری و صبر به تمام پرسش‌ هایشان پاسخ می‌ داد و با گذشت و بزرگواری بی ‌احترامی‌ هایشان را نادیده می‌ گرفت تا جایی که بسیاری از صحابه ایشان در موارد زیادی لب به اعتراض گشوده، خواهان برخورد شدید با آنان می ‌شدند؛ ولی پیامبر (صلی الله علیه وآله) آنان را نهی کرده، به بردباری سفارش می‌ کردند.
این رفتار صبورانه پیامبر (صلی الله علیه وآله) باعث شده بود تا جامعه آن روز مدینه در آرامش به سر بَرد و دچار نزاع نشود. پیامبر (صلی الله علیه وآله) با عملکرد انسانی خود، سلامت روانی جامعه آن روز مدینه را در نقطه مطلوبی حفظ کرد و باعث ثبات و آرامش بین ساکنان این شهر شد.
با نگاهی گذرا به رفتارهای اجتماعی خود نیز می‌توانیم تأثیرات مثبت مدارا با مردم را ببینیم؛ برای نمونه بسیاری از ما در برخورد با همسایگانمان دچار ضعف هستیم. در خانه‌های آپارتمانی تحمل کوچک‌ ترین سر و صدا را نداریم. توقع داریم رفت‌ و آمدشان کم باشد؛ در حالی که هرگز خود را در موقعیت آنان قرار نمی ‌دهیم. شاید ما هم اگر مانند همسایه‌ هایمان کودک داشتیم یا هر هفته میهمانی از شهرستان برایمان می ‌آمد، ما نیز مانند آنان نمی ‌توانستیم سکوت را رعایت کنیم یا کم رفت ‌و آمد باشیم.
وقتی خود خواهانه می‌ اندیشیم، در تعامل با همسایگانمان صحیح عمل نمی ‌کنیم و در برخی موارد نیز دچار تنش می‌شویم؛ حال آنکه در بسیاری از موارد با آسان‌ گرفتن و مدارا کردن می ‌توان از بسیاری از جنگ‌ های روانی در فضای اجتماعی کوچکی چون آپارتمان و جامعه بزرگ‌ تری چون شهر جلوگیری کرد.
نمونه ‌ای دیگر که بسیار دچار آن هستیم، برخوردهای تند و خشن در هنگام رانندگی است. تقریباً هر روز شاهد صحنه ‌هایی از درگیری رانندگان در خیابان‌ ها هستیم. این اتفاق یکی از نشانه ‌های پایین ‌بودن سلامت روانی و عدم وجود خصلت مدارا در ما است. فرض کنید در چهارراهی چراغ سبز می ‌شود و شما وارد چهارراه می ‌شوید، ناگهان خودرویی بی ‌توجه به چراغ، وارد چهارراه می‌ شود و شما مجبور می‌ شوید ترمز کنید. اگر فکر کنید اشتباه کرده و در همان هنگام به یاد اشتباهات مشابه خود بیفتید، بدون توجه به آن راننده خاطی راهتان را ادامه می‌ دهید، بدون آنکه درگیری لفظی یا فیزیکی بین شما رخ دهد و بدون آنکه اعصاب و روان خود را بیمار کنید و بدون آنکه فشار و تشنج را به جامعه تحمیل کنید؛ زیرا اگر به درگیری با طرف مقابل رو بیاورید، به طور قطع کودکانی هستند که رفتار ناسالم شما را می‌بینند و از آن الگو برداری می ‌کنند. از سوی دیگر این درگیری مطمئناً با ناراحتی و آشفتگی روحی همراه خواهد بود؛ ناراحتی‌ ای که بر تعامل با همسر، فرزند یا نزدیکان تاثیر گذار خواهد بود؛ در حالی که می ‌شد با مدارا کردن از این آسیب‌ های بسیار دوری جست.
به ‌راستی حافظ، این شاعربزرگ چه نیکو فرموده است:
آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است با دوستان مروت با دشمنان مدارا
علیرضا جمالی

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر