تصوير جامعى از امام و امامت در سخن حضرت رضا علیه السلام

در حديثی حضرت رضا عليه السلام، تصوير جامعى از جایگاه امامت و مقام امام ارائه نموده اند

تصوير جامعى از امام و امامت در سخن حضرت رضا علیه السلام

امامت در كلام اسلامى به ‏ويژه كلام شيعى، معنا و مفهوم ويژه‏ اى دارد. روح و جوهر آن را عنصر هدايت تشكيل مى‏ دهد و از اين نظر در امتداد خط نبوت قرار دارد و امام جز در آوردن و ابلاغ شريعت، در همه شؤون و وظايف نبوت همانند پيامبر است. امام مبين شريعت، مفسر قرآن، پاسخگوى مسايل اعتقادى و دينى، بيانگر احكام الهى، اسوه اخلاق و تربيت، حافظ دين و شريعت، مجرى احكام خداوند، مدافع حقوق افراد جامعه، تأمين كننده عدل و امنيت و در يك كلام، مسؤول تحقق بخشيدن آرمان‏ هاى الهى در جامعه بشرى است.[1]

در روایات نیز به جایگاه امامت و مقام امام اشاره شده است و معصومین علیهم السلام برای پیروان خود، جایگاه امامت و مقام امام که در شریعت کمتر مقامی به این اهمیت و رتبه می رسد را بیان کرده اند. امام رضا عليه السلام در حديث مفصلی، تصوير جالب و جامعى از امام و امامت ارائه نموده است. عبدالعزيز بن مسلم می گويد: با امام رضا علیه السلام در مرو بوديم، روز جمعه‏ اى در اوايل ورود، با عده اى در مسجد جامع اجتماع كرديم و سخن پيرامون مسأله امامت شروع شد و از اختلاف هاى بسيارى كه در باره آن شده بحث به ميان آمد. سپس من نزد آقاى خود امام رضا علیه السلام آمدم و او را از اينكه مردمان در اين باره سخن مى‏ گفتند آگاه كردم.

حضرت رضا علیه السلام جایگاه امامت و مقام امام را برای عبدالعزيز بن مسلم بیان کردند كه برخى از فقرات آن را يادآور مى ‏شويم:

1- امامت، جليل القدرتر، عظيم الشّأن‏ تر، والاتر، منيع ‏تر و عميق ‏تر از آن‏ است كه مردم با عقل هاي خود آن را درك كنند، يا با آراء و عقائد خويش آن را بفهمند يا بتوانند با انتخاب خود امامى برگزينند، امامت چيزى است كه خداوند بعد از مقام نبوّت و خليل اللّهى، ابراهيم خليل عليه السّلام را بدان اختصاص داده و مى ‏فرمايد: «اى ابراهيم تو را براى مردم، امام برگزيدم».[2] سپس خداوند با قرار دادن امامت در خواصّ و پاكان از نسل او، وى را گرامى داشت و يكى بعد از ديگرى آن را به ارث مى ‏بردند تا اينكه پيامبر اسلام صلى اللَّه عليه و آله وارث آن گرديد. حضرت رسول نیز این امامت را به عهده علىّ عليه السّلام قرار داد و سپس امامت در نسل حضرت علىّ عليهم السّلام كه برگزيده بودند قرار گرفت. اين امامت در اولاد على عليه السّلام تا روز قيامت خواهد بود.

2- امامت پايه بالنده اسلام و شاخه و نتيجه والاى آن است، توسّط امام است كه نماز و زكات و روزه و حجّ و جهاد به كمال خود مى ‏رسد، و غنيمت ها و صدقات زياد مي شود، و حدود و احكام جارى مى ‏گردد، و مرزها حفظ و حراست مى ‏شود.

3- امام حلال خدا را حلال، و حرام خدا را حرام مي كند، و حدود او را جارى مى‏ نمايد و از دين خدا دفاع نموده، با حكمت و موعظه نيكو و دليل قاطع، مردم را به راه پروردگارش فرا مى ‏خواند.

4- امام همچون خورشيد درخشان‏ جهان است، خورشيدى كه دور از دسترس دست ها و چشم ها در افق قرار دارد، امام، ماه نورانى، چراغ درخشان، نور ساطع و ستاره راهنما در دل تاريكى‏ ها و صحراهاى خشك و بى ‏آب و علف و موج هاى وحشتناك درياها است. امام همچون آب گوارا بر تشنگان است، راهنماى هدايت و منجى از هلاكت است.

5- امام همچون آتشى است در بلندى ‏هاى بيابان ها، كسى كه از سرما به آن آتش پناه برد، او را گرم مى ‏كند، و در مهلكه‏ ها راهنمایى مى‏ كند، هر كس از او دست بكشد هلاك خواهد شد.

6- امام ابر پر باران و باران پر بركت است، خورشيد درخشان و زمين گسترده است، او چشمه جوشان و باغ و بركه است.

7- امام امينى است همراه، پدرى است مهربان، برادر تنى است، در مصائب پناه بندگان است.

8- امام امين خدا در زمين و حجّت او بر بندگان است، او خليفه خدا در كشور اوست، امام دعوت‏ كننده مردم به سوى خدا و مدافع حرمت هاى الهى است.

9- امام از گناهان پاك است و از عيوب مبرّى، علم به او اختصاص دارد، حليم و بردبار است، مايه نظم دين و عزّت مسلمين است، باعث خشم منافقين و هلاكت كافرين است.

10- امام در دوران خود نظير ندارد، كسى به او نزديك نيست، هيچ دانشمندى با او همطراز نيست، بدل ندارد، مثل و مانند ندارد، بدون اينكه به دنبال فضيلت باشد يا خود فضيلت به دست آورده باشد، فضيلت به او اختصاص يافته است و خداوند بخشاينده با فضيلت، فضل را به او اختصاص داده است.

حضرت رضا علیه السلام در بخشی از این حدیث چنین می فرماید: پس كيست كه بتواند امام را بشناسد يا او را انتخاب كند؟ نه، هرگز، هرگز، در وصف شأنى از شؤون او و فضيلتى از فضائل او عقل ها به گمراهى افتاده و حيران و سرگردان مانده است، و ديدگان درمانده و ناتوان گشته و بزرگان احساس كوچكى مى ‏نمايند، و حكماء حيرانند، عقل عقلاء كوتاه است، خطباء از خطابه باز مانده ‏اند و عقلاء و دانايان از دركش عاجز شده ‏اند، و شعراء از شعر گفتن ناتوان گشته ‏اند و ادباء عاجز گرديده ‏اند و بلغاء خسته و ناتوان شده ‏اند و همگى به عجز و ناتوانى (خود) معترفند، چگونه مى‏ توان او را وصف كرده و عمق او را بيان نمود، يا چيزى از كار او را فهميد يا كسى را يافت كه جاى او را بگيرد؟[3]

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] ولايت در قرآن، جمعى از نويسندگان‏، زمزم هدايت‏، قم‏، ص 44.

[2] بقره، 124.

[3] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج ‏1، ص 199.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر