قرآن مى‏ گويد همه در بازار بزرگ دنیا زيان مى ‏كنند و تنها يك راه براى جلوگيرى از آن وجود دارد

تنها راه نجات از زیان کردن در بازار دنیا

تنها راه نجات از زیان کردن در بازار دنیا

وَ الْعَصْرِ (1) إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ (2) إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ (3)

1- به عصر سوگند، 2- كه انسانها همه در زيانند. 3- مگر كسانى كه ايمان آورده و اعمال صالح انجام داده‏ اند و يكديگر را به حق سفارش كرده و يكديگر را به شكيبايى و استقامت توصيه نموده‏ اند.

به طور مسلم همه انسانها در زيانند و سرمايه ‏هاى وجودى خود را چه بخواهند يا نخواهند از دست مى ‏دهند، ساعات، روزها، ماه ها و سال هاى عمر به سرعت مى‏ گذرد، نيروهاى معنوى و مادى تحليل مى‏ رود و توان و قدرت كاسته مى ‏شود. انسان، همانند كسى است كه سرمايه عظيمى در اختيار داشته باشد و بى آنكه بخواهد هر روز بخشى از آن سرمايه ‏ها را از او بگيرند، اين طبيعت زندگى دنيا است، طبيعت زيان كردن مداوم.

قرآن مى ‏گويد همه در اين بازار بزرگ زيان مى ‏كنند و تنها يك راه براى جلوگيرى از اين خسران بزرگ و زيان قهرى و اجبارى وجود دارد و آن اینکه «مگر كسانى كه ايمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند و يكديگر را به طرفدارى و انجام حق سفارش كردند، و يكديگر را به صبر و استقامت توصيه نمودند»

قرآن براى نجات از این خسران بزرگ، برنامه جامعى كه در آن بر چهار اصل تكيه شده را تنظيم كرده است:

اصل اول: ايمان، از ايمان به خدا و صفات او گرفته، تا ايمان به قيامت و حساب و جزا و كتب آسمانى و انبياى الهى و اوصياى آنها.

اصل دوم: اعمال صالح که ميوه درخت بارور و پر ثمره ايمان است. اعمال شايسته نه فقط عبادات، نه تنها انفاق فى سبيل اللَّه، نه فقط جهاد در راه خدا، نه تنها كسب علم و دانش، بلكه هر كار شايسته ‏ایست كه وسيله تكامل نفوس و پرورش اخلاق و قرب الى اللَّه و پيشرفت جامعه انسانى در تمام زمينه ‏ها شود. این اعمال صالح حتى كارهاى كوچكى همچون برداشتن يك سنگ مزاحم را از سر راه مردم شامل مى ‏شود، تا نجات ميليون ها ميليون انسان از گمراهى و ضلالت و نشر آئين حق و عدالت در تمام جهان.

اصل سوم: دعوت همگانى و عمومى به سوى حق، تا همگان حق را از باطل به خوبى بشناسند و هرگز آن را فراموش نكنند و در مسير زندگى از آن منحرف نگردند. تواصی به حق، هم شامل امر به معروف و نهى از منكر را مى ‏شود هم تعليم و ارشاد جاهل و هم تنبيه غافل و هم تشويق و هم تبليغ ايمان و عمل صالح را. مهماینکه كسانى كه يكديگر را به حق سفارش مى ‏كنند، خودشان بايد طرفدار حق و عامل به آن باشند.

اصل چهارم: شكيبايى و صبر و استقامت و سفارش كردن يكديگر به آن، چرا كه بعد از مساله شناخت و آگاهى، هر كس در مسير عمل در هر گام با موانعى روبرو است اگر استقامت و صبر نداشته باشد هرگز نمى ‏تواند احقاق حق كند و عمل صالحى انجام دهد يا ايمان خود را حفظ كند.

آرى احقاق حق، اجرا و اداى آن در جامعه جز با يك حركت و تصميم ‏گيرى عمومى و #استقامت و ايستادگى در برابر موانع ممكن نيست، صبری که هم شامل صبر بر اطاعت مى‏ شود، هم صبر در برابر انگيزه‏ هاى معصيت و هم صبر در برابر مصائب و حوادث ناگوار و از دست دادن نيروها و سرمايه‏ ها و ثمرات.

ايمان و اعمال صالح هرگز تداوم نمى ‏يابد مگر اينكه حركتى در اجتماع براى دعوت به سوى حق و شناخت و معرفت آن از يك سو و دعوت به استقامت و صبر در طريق انجام اين دعوت از سوى ديگر صورت پذيرد لذا به دنبال دو اصل ایمان و عمل صالح، قرآن به دو اصل توصیه به حق و صبر نیز اشاره مى‏ فرمايد كه در حقيقت ضامن اجراى دو اصل اساسى ايمان و عمل صالح هستند.

اين اصول چهارگانه جامع ترين برنامه حيات و #سعادت انسانهاست و به راستى اگر مسلمانان امروز همين اصول چهارگانه را در زندگى فردى و اجتماعى خود اجرا كنند مشكلات و نابساماني هاى آنها حل مى ‏شود، عقب‏ ماندگي ها جبران مى‏ گردد و ضعف ها و شكست ‏ها به پيروزى مبدل مى ‏شود و شر اشرار جهان از آنها قطع مى ‏گردد.

منبع:

تفسير نمونه‏، مكارم شيرازى، ناصر، دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1374 ش‏، ج ‏27، ص 303 – 292.


مطالب مرتبط