امام حسن عسکری علیه السلام، در توقیع شریفی شیخ صدوق و شیعیانش را به اموری سفارش و توصیه می کند

توصیه های امام حسن عسکری علیه السلام به شیخ صدوق

توصیه های امام حسن عسکری علیه السلام به شیخ صدوق

ابوالحسن على بن حسين بن بابويه قمى معروف به ابن بابويه (پدر شیخ صدوق)، ‏از فقهاء مورد اعتماد شیعه است و در مقام ارجمندش همین بس که امام حسن عسکری علیه السلام وی را در توقیع شریفی با عنوان «يا شيخي و معتمدي و فقيهي» یاد می کند، این گونه خطاب کردن سبب افتخار و شرافت بی نظیری ست و جایگاه و مقام این دانشمند شیعی را می رساند. در توقیع شریفی که این عبارت در آن دیده می شود حضرت علیه السلام، ابن بابویه و شیعیانش را به اموری سفارش و توصیه می کند.

- رعايت تقوى و برپا داشتن نماز و اداى زكات

امام حسن عسكرى عليه السّلام در اين نامه، پس از حمد خدا و درود بر پيامبر و عترت طاهرينش مى‏ فرمايد:

«أُوصِيكَ يَا شَيْخِي وَ مُعْتَمَدِي أَبَا الْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ الْقُمِّيَّ وَفَّقَكَ اللَّهُ لِمَرْضَاتِهِ، وَ جَعَلَ مِنْ صُلْبِكَ أَوْلَاداً صَالِحِينَ بِرَحْمَتِهِ- بِتَقْوَى اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ، وَ إِيتاءِ الزَّكاةِ، فَإِنَّهُ لَا تُقْبَلُ الصَّلَاةُ مِنْ مَانِعِي الزَّكَاةِ - اى فقيه مورد اعتماد من، على بن حسين بن بابويه قمى، خداوند تو را به كارهاى مورد رضايتش توفيق دهد و از نسل تو، اولاد صالح بيافريند. تو را به رعايت تقوى و برپا داشتن نماز و اداى زكات وصيّت مى ‏كنم، به رعايت تقوى و بر پا داشتن نماز و اداى زكات زيرا كسى كه زكات نپردازد، نمازش قبول نخواهد شد».

- عفو، صبر، صله رحم، کمک به دیگران، معرفت در دین

«وَ أُوصِيكَ بِمَغْفِرَةِ الذَّنْبِ، وَ كَظْمِ الْغَيْظِ، وَ صِلَةِ الرَّحِمِ، وَ مُوَاسَاةِ الْإِخْوَانِ، وَ السَّعْيِ فِي حَوَائِجِهِمْ فِي الْعُسْرِ وَ الْيُسْرِ، وَ الْحِلْمِ عِنْدَ الْجَهْلِ، وَ التَّفَقُّهِ فِي الدِّينِ - و نيز تو را سفارش مى ‏كنم به بخشايش گناه ديگران و خويشتن ‏دارى به هنگام خشم و غضب، ارتباط با خويشاوندان، تعاون و همكارى با برادران دينى و كوشش در رفع نيازهاى آنها در تنگدستى و گشاده‏ دستى، بردبارى و كسب آگاهى و معرفت در دين».

- ثبات قدم، هم پیمانی با قرآن، خوش خلقی، امر به معروف و نهی از منکر

«وَ التَّثَبُّتِ فِي الْأُمُورِ، وَ التَّعَهُّدِ لِلْقُرْآنِ، وَ حُسْنِ الْخُلُقِ، وَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ، وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْكَرِ، قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «لا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاحٍ بَيْنَ النَّاسِ»[1] وَ اجْتِنَابِ الْفَوَاحِشِ كُلِّهَا - در كارها ثابت قدم و با قرآن هم ‏پيمان باش، اخلاق خود را نيكو گردان و ديگران را به كارهاى شايسته امر كن و از پليدى‏ ها باز دار، زيرا خداوند فرموده است: «در بسيارى از سخنان آهسته و در گوشى آنها، هيچ خيرى نيست مگر اينكه ضمن آن، به صدقه يا كار نيك و يا اصلاح بين مردم امر نمايند» [و بطور كلّى‏] تو را سفارش مى ‏كنم به خوددارى از تمام گناهان و زشتی ها».

- نماز شب و عمل به دستورات امام

«وَ عَلَيْكَ بِصَلَاةِ اللَّيْلِ، فَإِنَّ النَّبِيَّ أَوْصَى عَلِيّاً عَلَيْهِ السَّلَامُ فَقَالَ: يَا عَلِيُّ عَلَيْكَ بِصَلَاةِ اللَّيْلِ (ثَلَاثَ مَرَّاتٍ) وَ مَنِ اسْتَخَفَّ بِصَلَاةِ اللَّيْلِ فَلَيْسَ مِنَّا، فَاعْمَلْ بِوَصِيَّتِي، وَ أْمُرْ جَمِيعَ شِيعَتِي حَتَّى يَعْمَلُوا عَلَيْهِ - نماز شب را ترك مكن، زيرا پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم در وصيّت خود به‏ علىّ عليه السّلام، سه مرتبه فرمود: «بر نماز شب مواظبت نما. و [آگاه باش‏] هر كس نسبت به نماز شب بى ‏اعتنا باشد، از ما نيست» پس اى على بن الحسين، تو خود به سفارشات من عمل كن و شيعيان مرا نيز دستور ده تا عمل كنند».

- صبر و انتظار فرج

«وَ عَلَيْكَ بِالصَّبْرِ وَ انْتِظَارِ الْفَرَجِ فَإِنَّ النَّبِيَّ قَالَ: أَفْضَلُ أَعْمَالِ أُمَّتِي انْتِظَارُ الْفَرَجِ، وَ لَا يَزَالُ شِيعَتُنَا فِي حُزْنٍ حَتَّى يَظْهَرَ وَلَدِيَ الَّذِي بَشَّرَ بِهِ النَّبِيُّ أَنَّهُ يَمْلَأُ الْأَرْضَ عَدْلًا وَ قِسْطاً، كَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً - نيز تو را به صبر و پايدارى و انتظار فرج توصيه مى ‏كنم، زيرا پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود: «بهترين كارهاى امت من، انتظار فرج است». شيعيان ما همواره در غم و اندوه به سر مى ‏برند تا فرزندم ظهور كند، همان كسى كه پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلّم بشارت آمدنش را داده است. او زمين را از عدل و داد پر مى ‏كند، همان گونه كه از ظلم و ستم پر شده است».

- صبر و استقامت و توصیه دیگران به صبر

«فَاصْبِرْ يَا شَيْخِي وَ أْمُرْ جَمِيعَ شِيعَتِي بِالصَّبْرِ، فَإِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ[2]، وَ السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ عَلَى جَمِيعِ شِيعَتِنَا وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ، وَ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ، نِعْمَ الْمَوْلى‏ وَ نِعْمَ النَّصِيرُ - پس بار ديگر اى على بن بابويه، تو را به صبر و استقامت توصيه مى‏ كنم و تو نيز به همه شيعيان و پيروان مرا به صبر و استقامت فرمان بده. «به راستى زمين از آن خداست و آن را به هر كس از بندگانش كه بخواهد به ارث مى ‏دهد و عاقبت از آن پرهيزگاران است». سلام و رحمت و بركت حقّ بر تو و بر همه شيعيان ما، خدا ما را كافى است و بهترين حامى ما است‏ او بهترين سرپرست و بهترين ياور است».[3][4]

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] نساء، 114.

[2] اعراف، 128.

[3] انفال، 40.

[4] الإمامة و التبصرة من الحيرة، شیخ صدوق، به تصحیح مدرسه امام مهدى عليه السلام‏، قم‏، 1404ق، مقدمه، ص 20.


مطالب مرتبط