جوان، وزیر و مشاور ‏والدین

جوان در هفت سال سوم زندگیش، وزیر مسئول و طرف شور ‏والدین است‎.‎

جوان، وزیر و مشاور ‏والدین

پیشواى عالى قدر ‏اسلام پیامبر صلی الله علیه و آله، در سخنی فرموده «الْوَلَدُ سَيِّدٌ سَبْعَ سِنِينَ وَ عَبْدٌ سَبْعَ سِنِينَ وَ وَزِيرٌ سَبْعَ سِنِين‏»[1]- فرزند، در هفت سال اول سید و آقاى والدین است‎.‎ در هفت سال دوم بنده مطیع و فرمانبردار پدر و مادر است و در هفت سال سوم وزیر مسئول و طرف شور ‏والدین است‎.‎

انسان در طول عمر طبیعى خود، سه مرحله مشخص و متمایز را طى مى كند: مرحله رشد و نمو كودكى و ‏جوانى. مرحله میانسالى. مرحله كاهش و پیرى‎.‎ به نظر بسیارى از دانشمندان، بیست و یك سالگى پایان دوران جوانى است. آدمى از زمان ولادت تا بیست و یك سالگى همواره در معرض دگرگونى و تحول است و اوضاع جسم و ‏جانش پیوسته تغییر مى كند. رسول اكرم صلى ‌الله ‌عليه‌ و آله این فاصله زمانى را، كه مرحله رشد و نمو است، به ‏اعتبار وضع جسم و روان فرزندان و طرز تفكر برخورد والدین با آنان، به سه هفت سال تقسیم نموده است: طفل، در هفت سال اول زندگى، بر پدر و مادر حكومت مى كند و در هفت سال دوم زندگى، بنده فرمانبر پدر و مادر است‎.‎ هفت سال سوم عمر، كه از پانزده سالگى آغاز مى شود، دوران بلوغ و جوانى است. در این دوره اندام و ‏افكار فرزند به كلى دگرگون مى گردد و تحولات چشم گیرى در جسم و جانش پدید مى آید. ممیزات ‏كودكى از میان مى رود و نشانه هاى بزرگسالى در وى آشكار مى گردد. رسول اكرم صلى ‌الله ‌عليه‌ و آله موقع او ‏را در این دوره با كلمه وزیر تعبیر نموده است. او نه مانند هفت سال اول آقا و فرمانرواى والدین است و نه ‏مانند هفت سال دوم، بنده و فرمانبردار پدر و مادر است، بلكه فرزند در این دوره نقش وزیر را در كشور ‏خانواده ایفا مى نماید‎.‎

از نظر لغت، «وزیر» كسى است كه بار سنگینى را به دوش گرفته و مسئولیت ‏مهمى را عهده دار شده است. طفل قبل از بلوغ در محیط خانه مسئولیتى ندارد. ولى وقتى بالغ مى شود، باید ‏مسئولیت را بپذیرد و قسمتى از بار سنگین خانواده را به دوش ‍ بگیرد‎. «وزارت» نیز به معنى یارى و كمك فردى و همكارى در تدبیر و مصلحت اندیشى آمده است. ‏بنابر این معنا جوان باید در محیط خانه، معاون پدر و مادر باشد. باید با مشاوره و تبادل فكر، والدین خود را یارى كند و ‏در تدبیر امور زندگى همكار آنان باشد‎.‎

رسول اكرم صلى ‌الله‌ عليه ‌و آله با به كار بردن كلمه وزیر از طرفى استقلال جویى جوان را مورد ‏توجه قرار داده و او را در كشور كوچك خانواده وزیر مسئول شناخته است. از طرف دیگر به پدر و مادر ‏فهمانده است كه با جوان امروز هم مانند بچه دیروز رفتار نكنید، با او آمرانه سخن نگویید و با تندى و ‏خشونت شخصیتش را تحقیر ننماید. بچه دیروز بنده و مطیع شما بوده و جوان امروز وزیر و مشاور ‏شماست‎.‎

با فرا رسیدن جوانى، ایام سازندگى شخصیت جوان آغاز مى شود. پدران و مادران وظیفه شناس ‏و دانا به پیروى از دستور رسول اكرم صلى ‌الله ‌عليه‌ و آله، به فرزندان خود احترام مى گذارند و آنان را ‏وزیر و عضو مؤثر و مسئول خانواده و معاون و مشاور خود قرار مى دهند و از این راه آنها را دوست ‏صمیمى و همكار باصفاى خود مى سازند. اما پدران و مادران وظیفه ناشناس و نادان، حق طبیعى و ‏شرعى فرزندان جوان خود را پایمال مى كنند با فحاشى و اعمال نادرست خویش، عزت ‏نفس و شخصیت آنان را سركوب مى نمایند و با این كارهاى ناروا، بذر كینه و عداوت در دلشان مى افشانند ‏و آن ها را دشمن خود مى سازند‎.‎ در این باره على عليه ‌السلام می فرماید: «ولدك ریحانتك سبعا و خادمك سبعا ثم هو عدوك او صدیقك»[2]- فرزندت در هفت سال اول، برگ خوش بویى بر ساقه درخت وجود شماست، ‏در هفت سال دوم، خدمتگزار مطیع و فرمانبردار شماست و در هفت سال سوم، ممكن است دشمن بدخواه ‏شما یا دوست خیرخواه شما باشد‎.‎

پدران و مادران دانا، اگر با دقت به روایت رسول اكرم صلى ‌الله ‌عليه‌ و آله‏ بنگرند و به عمق آن پى ببرند، متوجه مى شوند كه این حدیث شریف تا چه ارزنده و آموزنده است. این چنین پدران و مادرانی فرزندان جوان خود را به خوبى پرورش می دهند و با گفتار و رفتار صحیح خویش، ‏آنان را انسان هایى پاك دل، درستكار و با فضیلت بار می آورند، تا همچنانکه روایات گفته اند مشمول الطاف الهى قرار می گیرند اما پدر و مادرانى كه فرزندان جوان خود را بد بار می آورند و با تحقیر و اهانت، فحاشى و هتاكى و اعمال ‏زشت و غیرمشروع خود، آنان را به انتقامجویى و گناه و تجاوزكارى وادار سازند مشمول عذاب الهى ‏خواهند بود.

#

پی نوشت ها:

‏[1] مكارم الأخلاق، طبرسى، حسن بن فضل‏، الشريف الرضى‏، قم‏، 1370ش،‏ ص 222‏.

[2] شرح نهج البلاغة، ابن أبي الحديد، مكتبة آية الله المرعشي النجفي‏، قم‏، 1404ق،‏ ج ‏20، ص 343.

‏[3] برگرفته از کتاب «بزرگسال و جوان از نظر افکار و تمایلات» نوشته استاد محمد تقی فلسفی.‏

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر