حضرت زینب علیها السلام، عالمه حضرت علی علیه السلام

حضرت زینب از طفولیت دارای علم و کمال بود

حضرت زینب علیها السلام، عالمه حضرت علی علیه السلام

از تلاقی دو دریای نور و معرفت علی و فاطمه علیهما السلام، گوهری پا به عرصه وجود نهاد که «زینب» نام داشت. مراتب علمی و کمالات والای حضرت زینب علیها السلام، قدرت آن بزرگوار در تفسیر آیات وحی و بیان احکام و فصاحت و بلاغت آن بانو که بدون تردید رنگ و بوی فصاحت و بلاغت پدر بزرگوارش را داشته، از شاخص ترین ابعاد وجودی آن حضرت است.

حضرت زینب علیها السلام در شئون باطنیه و مقامات معنویه و فضائل صوری و فواضل و خصال و جلال و علم و عمل و عصمت و عفت و نورانیت و شرافت مانند مادر و نایب مناب او بوده است.(1)

آری علم و دانش زینب علیها السلام مانند دانش سایر صفوف بشری کسبی و در لباس الفاظ نارسا اکتساب نشده بلکه از باب علم و دانش امامت سیراب گشته و سنخ معلومات او سنخ معلومات ما نیست. بلکه به وسیله الهامات و افاضات نبویه و تعلیمات علویه معلمین مادی جهان را بدانها راه نیست. اخذ علم و دانش او با نیروی ربانی بوده است که توانسته از منبع علوم غیبی سرچشمه بگیرد و از تهذیب نفس جد خود و پدر و مادر و برادران علم و تربیت فرا گیرد.(2)

در روایات آمده است که حضرت زینب چون طفل بود در دامن پدر می نشست و حضرت علی علیه السلام او را با لطف کلام تعلیم می فرمود. آنگاه فرمود: نور دیده بگو یکی چون گفت فرمود بگو دو تا- زینب ساکت شد فرمود صحبت کن نور دیده من، عرض کرد پدر عزیزم زبانی که به گفتن یکی گردش کرد چگونه کلمه دوتا بر زبان آرد. حضرت علی علیه السلام، او را به سینه چسباند و او را بوسید. گرچه در کتاب مصابیح القلوب شیخ ابی سعید الحسن بن الحسین سبزواری معاصر شهید اول رحمه الله این سوال را نسبت به عباس می دهد که حضرت فرمود برای چه نمی گویی دو تا، عرض کرد حیا می کنم که پس از گفتن واحد، اثنین بگویم و حضرت خوشحال شد و میان دو چشم او را بوسید. در این موقع که زینب هم در کنار پدر بود عرض می کند: آیا مرا دوست می داری؟ فرمود: چگونه ترا دوست ندارم که میوه دل من هستی. عرض کرد: پدر عزیزم دوستی برای خداست و شفقت و مهربانی برای ما.

این روایت با کمی اختلاف متواتر است و نشان می دهد که حضرت زینب از طفولیت دارای علم و کمال بود و از کوچکی شرح صدر داشته و در مکتب رسالت و امامت وعصمت و طهارت از منبع علوم و دانش سیراب گشته است.(3)

دامنه علم حضرت زینب علیها السلام

زینب علیها السلام در جنبه اخذ علم به منبعی چون پیامبر و امامان معصوم وصل است و از دیدی می توان گفت او متصل به منبع لایزال وحی است. بدین سان شگفت انگیز نیست اگر بگوئیم همه دانش های مورد نیاز را در اختیار دارد. مرحوم فاضل در بندی درباره زینب نقل می کند: «زینب علیها السلام دارای علم رویا بود، از بلایا خبر داشت و در این جنبه ها همانند اصحاب علی علیه السلام چون میثم تمار و رشید هجری بود. از آگاهی های او در زمنیه علوم و معارف کمتر باید سخن گفت که گفتیم این جوی به اقیانوس وصل بوده و از منبع لایزال ابدیت سیراب می شد.

او از مباحثی سخن می گفت که در علوم روز از آن ها بحث مفصل می شود و همچون جامعه شناسی قوی، از پی آمدهای امور سخن می گوید. مانند آنچه در عصر عاشورا، یا در صبح روز یازدهم محرم در قتگاه حسین بن علی علیه السلام و یاران بیان کرد. او در برابر بدن مطهر امام حسین علیه السلام سخنانی بدین مضمون بیان کرد: «بِأَبِي مَنْ... فِي يَوْمِ الْإِثْنَيْنِ نَهْباً بِأَبِي مَنْ فُسْطَاطُه‏؛(4) جانم فدای تو ای کسی که خیمه گاه تو را در روز دوشنبه مورد غارت قرار دادند».

او در این سخن اشاره ای به روز سقیفه و غصب حق علی علیه السلام به عنوان خلیفه راستین پیامبر دارد که از آن پس از 50 سال به صورت شهادت حسین علیهالسلام و اسارت فرزندان او پایان یافت.(5)

تأیید امام سجاد علیه السلام

امام سجاد علیه السلام امام زینب علیها السلام است. او مقام علمی زینب علیها السلام را مورد تجمید قرار داده است. در داستان اسارت، حضرت زینب در بحث سرزنش آمیز خود کوفیان را مورد شماتت خویش قرار داد و همچان گرم سخن بود که امام سجاد علیه السلام سخن او را قطع و چنین فرمود: «أنْتِ بِحَمْدِاللَّه عالِمَةٌ غَیْرُ مُعَلَّمَةٍ و فَهِمَةٌ غَیْرُ مُفَهَّمَة؛(6) عمه جان سکوت کن تو بحمد الله زن دانشمندی هستی که رنج مدرسه و معلم را نچشیده ای و فهمیده ای هستی که دیگران به تو فهم و درایت نیاموختند و...».

بهترین دلیل این گفتار که حضرت زینب محدثه و ملهمه و معلمه بود آن است که حضرت از سرچشمه نبوت و ولایت سیراب گشته در علوم دینیه و آثار باطنیه مهارتی به سزاء داشته و با تأمل در اسرار شهادت می بینیم استنباط و تحقیقات وثیقه از حضرت زینب علیه السلام باقی است که در مردها کم نظیر است چه برسد به زنان.(7)

درس آموزی های او

اسناد و روایات نشان می دهند در ایامی که حضرت زینب در کوفه برای زنان جلسه تفسیر قران داشت، روزی امام امیرالمومنین علیه السلام بر او وارد شد و دید او سرگرم تفسیر قران است امیرالمومنین علیه السلام از او پرسید شنیده ام تفسیر قرآن می کنی گفت آری. امام درباره عبارت که کهیعص نکاتی را به او فرمود و به او تفهیم کرد که در آن اشاره و رمزی برای مصیبت خاندان پیامبر است و مصائب بعدی را برای او شرح داد و گریست.)(8)

مقام علمی او به گونه ای بود که بسیاری از مسائل دینی را که از امام سجاد علیه السلام نقل شده بود به زینب علیه السلام نسبت می دادند تا جان امام در امان بماند و این مساله یک روز و دو روز و یا یکبار و دوبار نبود و این همه از عظمت علمی حضرت زینب حکایت دارد.

منبع: لوح فشرده عقیله؛ مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، حمید رضوی.

-------

پی نوشت ها:

1. جعفر نقدى، حضرت زينب كبرى، ص 58.

2. جعفر نقدى، حضرت زينب كبرى، ص 66.

3. جعفر نقدى، حضرت زينب كبرى، ص 67.

4. سید بن طاووس، لهوف، ترجمه فهری، ص 133.

5. على قائمى، زندگى حضرت زينب عليها السلام، ص 123.

6. طبرسی، الإحتجاج، ج ۲، ص ۳۵.

7. جعفر نقدى، حضرت زينب كبرى، ص 68.

8. على قائمى، زندگى حضرت زينب عليها السلام، ص 123.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر