در پرتو اخلاق شایسته و برخورد مناسب و معاشرت جمیل اجتماعی، حیات طیبه رخ می نماید.

حیات طیبه می خواهی، خوش خلق باش!

حیات طیبه می خواهی، خوش خلق باش!

در قرآن دو تعبیر به کار رفته است که یکی ترسیم کننده پاک و پاکیزه و گوارا و به اصطلاح قرآن «حیات طیبه»[1] است و دیگری ترسیم کننده زندگی اجتماعی پست و پلید و در تنگنا زیستن است که در فرهنگ قرآن به «معیشت ضنک»[2] تعبیر شده است.

از مصادیق این دو نوع زندگی می توان «اخلاق خوب» و «اخلاق پست» را نام برد. در پرتو اخلاق شایسته و برخورد مناسب و معاشرت جمیل اجتماعی حیات طیبه رخ می نماید و در پیرامون اخلاق نادرست و ناشایست زندگی ناگوار و همراه با عذاب وجدان پدیدار می شود.

با خلق کوش جهان را گشاده گر خواهی /// که کفش تنگ به رهرو کند بیابان تنگ

فشار قبر کند سرمه استخوان تو را /// اگر شود ز تو یک خاطر پریشان تنگ

در پرتو اخلاق شایسته و برخورد مناسب و معاشرت جمیل اجتماعی حیات طیبه رخ می نماید

صائب، این شاعر فرهیخته خلق و خوی بد را به کفش تنگ مانند کرده است که آدمی اگر با آن در بیابان گسترده هم گام بنهد، باز احساس گرفتگی جان و پریشانی و پژمردگی روح و روان می کند.

و بخش دوم شعر اشاره ای به این دارد که بد خلقی های انسان در زندگی اجتماعی و خانوادگی آثارش در نخستین منزل پس از مرگ و عالم برزخ خود را نشان می دهد و عامل مجازات او در آن منزل جدید خواهد شد.

پیامبر اکرم (ص) هنگامی که سعد معاذ از دنیا رفت به گونه ای شایسته و فوق العاده از وی تجلیل کردند. با پای برهنه او را تشییع نمودند، بر پیکر او نماز خواندند و پس از به خاکسپاری دست بر روی قبر او نهادند و دعا کردند.

مادر سعد که این صحنه ها را دید گفت: (پسرم! بهشت گوارایت باد!) پیامبر (ص) فرمود: از کجا می دانی که او الان در بهشت است که این گونه داوری می کنی؟!

گفت: یا رسول الله آیا با این همه احترام و تجلیل، او بهشتی نیست؟

فرمود: چرا ولی با تأخیر، چون در محیط خانواده با اعضای خانواده کج خلقی می کرد.[3]

5da0bd577d7cd.jpg

این هشدارها را جدی بگیریم، اخلاق خوب و بد در سرنوشت عالم پس از مرگ ما مؤثر است، به این حدیث شریف از این زاویه بنگریم:

اخلاق خوب و بد در سرنوشت عالم پس از مرگ ما مؤثر است

ام سلمه از پیامبر اعظم (ع) پرسید اگر زنی در عمر خود دو شوهر کرده باشد یعنی پس از فوت شوهر اول به عقد مرد دیگری درآمده باشد و هر دو از اهل بهشت باشند این چنین زنی در بهشت با کدامیک از آن دو مرد خواهد بود؟

فرمود: آن زن آن مردی را برخواهد گزید که خلق و خوی بهتری در دنیا داشته و با زن و بچه اش خوش رفتاری نموده است.

ای ام سلمه؟ حسن خلق مایه خیر دنیا و آخرت است، پس همه آن را از خدا بخواهیم و زمزمه کنیم: «ربنا آتنا فی الدنیا حسنه و فی الاخره حسنه و قنا عذاب النار.»[4]

منبع: ماهنامه پاسدار اسلام (308)، حجه الاسلام ابوالقاسم یعقوبی


پی نوشت ها:

[1] . سوره نحل، 16.

[2] . سوره طه، 20.

[3] . میزان الحکمه، ج3، ص154.

[4] . سوره بقره، 21.


مطالب مرتبط