خانه و آداب خانوادگی در کلام حضرت رضا علیه السلام

سیره و توصیه های حضرت رضا علیه السلام در باره خانه و خانواده الگویی برای رسیدن به سعادت است

خانه و آداب خانوادگی در کلام حضرت رضا علیه السلام

خانه محل آرامش است و خانواده علت آن است. این آرامش را در هیچ جای دیگری نمی توان یافت و همین سبب سعادتمندی انسان ها می شود. امام راهنمای ما به سوی آرامش و سعادت است و توصیه های معصومان علیهم السلام در خصوص خانه و خانواده بهترین الگو برای رسیدن به این سعادت است. در اینجا به سیره و توصیه های حضرت رضا علیه السلام در این باره می پردازیم:

- فضای خانه

حضرت رضا علیه السلام خانه را محل آرامش می دانست. برای همین، هیچ کس در منزلش و در حضورش صدایش را بلند نمی کرد.[1]

- آسایش

برای آنان که امکانات دارند، لازم می شمرد که خانواده خود را در رفاه و آسایش قرار دهند.[2] و می فرمود: «شایسته است که مرد از نظر مالی به خانواده اش بیشتر توجه کند تا آرزوی مرگش را نکنند».[3]

- روزی حلال

حضرت، کسب روزی حلال را برای خانواده بسیار مهم شمرده است: «هر کس روزی را از راه حلالش بجوید و برای خود و خانواده اش هزینه کند، اجرش بیشتر از اجر جهاد کننده در راه خداست».[4]

- خانه بزرگ

حضرت برای یکی از خدمتکارانش منزلی خرید و فرمود: «منزل قبلی ات کوچک است. در این ساکن شو» مرد گفت: «آخر پدرم در آنجا زندگی می کرد» فرمود: «اگر پدرت متوجه نبود، تو هم باید مانند او باشی؟».[5]

- خوش اخلاقی

به خوش اخلاقی و خوش رفتاری با خانواده توصیه می کرد و به نقل از پیامبرمی فرمود: «در قیامت، کسی به من نزدیک تر است که در دنیا خوش اخلاقی تر باشد و با خانواده خودش نیکوکارتر».[6]

- اعتدال در زندگی

ایشان به میانه روی در زندگی سفارش می کرد و به نقل از پیامبر می فرمود: «خانه ای را نسازید که در آن سکونت نمی کنید. چیزی را که نمی خورید، انباشته نکنید. از خدایی که به سویش محشور می شوید، حساب ببرید».[7]

- نیکی به والدین

شخصی از امام پرسید: «پدر و مادرم، اگر به حق امامت معتقد نباشند، برایشان دعا بکنم؟» جواب داد: «برایشان دعا کن و از طرفشان صدقه هم بده. اگر زنده اند و به امامت معتقد نیستند، با آنها مدارا کن؛ زیرا پیامبر فرموده است: خدا مرا برای مهروزی فرستاد، نه نافرمانی».[8]

- سپاسگزاری از والدین

حضرت می فرمود: «خدا به سپاسگزاری از خودش و از پدر و مادر، با هم، فرمان داده است: از این رو کسی که از پدر و مادرش سپاسگزاری نکند، گویا از خدا سپاسگزاری نکرده است».[9]

- رعایت حق والدین

خیلی به حرف شنوی از پدر، خوش رفتاری با او، سربه زیری در برابرش، احترام گذاشتن به او و نیز آرام سخن گفتن در حضورش تأکید می کرد؛ چراکه پدر را مانند ریشه و پسر را مثل شاخه می دانست: «اگر پدر نبود، خدا پسر را هم خلق نمی کرد».[10]

- روابط همسران

حضرت سفارش می کرد که «برای خانواده خویش سهمی از تلاوت قرآن بگذارید تا خیر و برکت برای خانواده فراوان شود و اهل خانه از نظر مالی در وسعت قرار بگیرند».[11]

بهترین زن، در نگاه ایشان، پنج ویژگی دارد: «1. آسان گیر 2. نرم خو 3. موافق و همراه: 4. هر وقت شوهرش خشمگین شود، خوابش نبرد تا وقتی که شوهرش از او رضایت پیدا کند؛ 5. هر موقع شوهرش بیرون برود، از خانه و خانوادهاش در نبود او مراقبت کند. این طور زنی، یکی از ماموران خداست و مامور خدا ناامید نمی شود».[12]

- صله رحم

حضرت بر صله رحم تاکید می کرد و می فرمود: «خدا دستور سه چیز را به همراه دستور سه چیز دیگر صادر در یکی از اینها فرموده است: دستور تقوای از خدا را همراه با دستور صله رحم. پس هرکس صله رحم نکند، تقوای الهی نداشته است».[13]

- مهمان و مهمانی

حضرت مهمان را دوست می داشت و بر پذیرایی از مهمان و احترام به او پافشاری می کرد. یکی از یارانش نقل می کند: شبی امام مهمان داشت. در میان صحبت، چراغ نقصی پیدا کرد. مهمان امام دست پیش آورد تا چراغ را درست کند؛ اما امام نگذاشت و خودش این کار را کرد و فرمود: «ما از مهمان هایمان نمی خواهیم کاری انجام بدهند».[14]

به مهمانش بسیار توجه داشت و به او خدمت می کرد. یکی از اصحابش می گوید: «در خدمت حضرت بودم. بسیار تشنه ام بود؛ ولی نمی خواستم از آن حضرت آب بخواهم. حضرت خودش آب خواست و کمی نوشید و به من هم داد و فرمود: محمد، بنوش. آب خنک و گوارایی است».[15]

ایشان همچنین بر رفت و آمد مؤمنان با یکدیگر تأکید می کرد: «آدم بخشنده از غذای مردم می خورد تا مردم هم در سر سفره او حاضر شوند و از غذاهای او بخورند؛ ولی بخیلی برای اینکه مردم از غذایش نخورند، از خوردن طعام دیگران خودداری می کند».[16]

منبع: برمدار آفتاب: سبک زندگی بر مدار حیات رضوی، محمدحسین پورامینی؛ تهیه و تدوین اداره تولیدات فرهنگی آستان قدس رضوی؛ مشهد، شرکت به نشر، 1396ش، ص 98 – 83.[با تلخیص]

-------

پی نوشت ها:

[1] عيون أخبار الرضا عليه السلام، شیخ صدوق، نشر جهان‏، تهران‏، 1378 ق،‏ ج 2، ص 179.

[2] [3] وسائل الشيعة، شيخ حر عاملى، مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، قم‏، 1409ق،‏ ج 21، ص 540.

[4] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج 5، ص 88.

[5] بحار الأنوار، محمد باقر مجلسى، دار إحياء التراث العربي‏، بيروت‏، 1403 ق‏، ج 73، ص 153.

[6] وسائل الشیعه، ج 12، ص 153.

[7] کافی، ج 2، ص 48.

[8] همان، ص 159.

[9] بحار الانوار، ج 71، ص 68.

[10] همان، ج 71، ص 76 و 77.

[11] وسائل الشیعه، ج 6، ص 200.

[12] کافی، ج 5، ص325.

[13] الخصال، شیخ صدوق، به تصحیح: على اكبر غفارى، جامعه مدرسين‏، قم‏، 1362ش،‏ ج 1، ص 156.

[14] کافی، ج 6، ص 283.

[15] بحار الانوار، ج 49، ص 31.

[16] کافی، ج 4، ص 41.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر