زن در دو قالب از پهلوی تا خمینی

زن انسان است، آن هم یک انسان بزرگ، زن مربى جامعه است، از دامن زن انسان ها پیدا مى شوند.

زن در دو قالب از پهلوی تا خمینی

برای تبیین و تشخیص اعتقاد یک حکومت به زن، در ابتدا لازم است تا دیدگاه افراد تأثیرگذار حکومت درباره زن مورد بررسی قرار گیرد؛ چرا که دیدگاه این افراد نگاه کلی حکومت به زن را تشکیل خواهد داد. در ادامه نگاه شاه و درباریان و سپس نگاه امامین انقلاب به زن مورد بررسی و کنکاش قرار می‌گیرد.

شاهان پهلوی نه تنها در عمل به منزلت زن توجهی نمی‌کردند، بلکه حتی در گفتار نیز از دیدگاه خود دفاع کرده و با وقاحت تمام، زن را تنها محدود در ارضای نیاز جنسی مردان متصور شده و هیچ باوری به موفقیت بانوان در امور مختلف نداشتند.

دیدگاه پهلوی در مورد زنان بیش‌تر دیدگاه جنسی و برده مآبانه است

دیدگاه پهلوی در مورد زنان بیش‌تر دیدگاه جنسی و برده مآبانه است و درباره فساد اخلاقی و جنسی شاه به کرات سخن گفته شده است. منش و رفتار سایر درباریان و افراد وابسته به حکومت نیز خارج از منش شاه نبود، نخست وزیران و اعضای کابینه‌ها، مجلسیان و ... اکثراً دچار انحطاط اخلاقی بوده و به زن تنها به عنوان یک برده‌ی جنسی می‌نگریسته‌اند.

امام خمینی(ره) به عنوان معمار انقلاب اسلامی، زن را به عنوان یک انسان و یک مربی بزرگ معرفی می‌کند و در معرفی بعد انسانی زن می‌گوید «زن انسان است، آن هم یک انسان بزرگ، زن مربى جامعه است، از دامن زن انسان ها پیدا مى شوند.»[1]

نگاه امام در تقابل کامل با نگاه غرب، زن را به عنوان مربی و مدیر خانواده می‌داند و این‌گونه بیان می‌دارد که: ­«دامن مادر بزرگ ترین مدرسه اى است که بچه در آن جا تربیت مى شود.»[2]

امام زن را همانند مردان دانسته و لذا برآنان تکلیف می‌کند که باید در عرصه های مختلف علمی، فرهنگی، سیاسی و ... با قدرت تلاش کنند و برخلاف حکومت پهلوی که زن‌ها را اکثراً کم عقل در نظر می‌گرفتند آنان را موظف به تحصیل و تلاش برای ارتقای سطح علمی و فکری کرده تا بتوانند نسل بعدی را به درستی تربیت و پرورش دهند.

مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ای نیز در طول 40 سال اخیر در دیدارهای مختلفی که با اقشار مختلف جامعه علی الخصوص بانوان داشته‌اند، بارها در باب فضیلت مقام و شخصیت زن صحبت کرده‌اند که برای نمونه تنها به یکی از سخنان ایشان اشاره می‌شود: «زن پیش خدای متعال مثل مرد است. در طی مراتب معنوی و الهی بین این دو جنس هیچ تفاوتی نیست. در این جاده‌ی تکامل و تعالی، آن که حرکت می‌کند، انسان است. در حقوق اجتماعی و حقوق شخصی و فردی بین زن و مرد تفاوتی وجود ندارد. این اسلام است؛ متین‌ترین، منطقی‌ترین، عملی‌ترین قوانین و حدود و مرزهایی که ممکن است انسان در زمینه‌ی مسأله‌ی جنسیت فرض کند.»[3]

5c5be0627ccec.jpg

حال باید دید که آیا جمهوری اسلامی در 40 سال اخیر توانسته به شعارهای خود جامه‌ی عمل بپوشاند یا خیر؟! لازم است از حیث آماری به بررسی وضعیت بانوان ایران (عرصه تحصیل، عرصه های سیاسی و اجتماعی و هنری و ...) در این دوران پرداخته شود.

سطح سواد و میزان افراد تحصیل کرده یکی از معیارهای مناسب برای بررسی عدالت اجتماعی و تساوی حقوق بین افراد محسوب می گردد. بر اساس آمارهای بانک جهانی، در ایران در سال 1354 بین 60 الی 80 درصد بانوان بزرگتر از 15 سال بی سواد بوده‌اند که این نسبت در سال 1389 به بازه‌ی 1 تا 20 درصد رسیده است.

همچنین مقام اول عدالت آموزشی بین دختر و پسر در ایران طبق گزارش انجمن جهانی اقتصاد (WEF) در تنها 40 سال پس از انقلاب کسب شده است و در قیاس با کشورهای توسعه یافته این خود به تنهایی، دلیلی روشن از موفقیت نظام اسلامی در احقاق حقوق زنان در ایران به شمار می‌رود.

در مقایسه ظرفیت علمی زنان در ایران در قبل و بعد از انقلاب، نسبت زنان عضو هیات علمی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی در سال های تحصیلی در اواخر حکومت پهلوی از 14درصد به عددی نزدیک به 30 درصد در سال 1396 رسیده است.

در رابطه با حضور زنان در عرصه اجتماعی، اسناد تاریخی نشان می دهد که در دوران پیش از انقلاب در زمان روی کار آمدن رضا شاه تا حدودی فضا برای فعالیت زنان باز شد اما به دنبال تصمیم محمدرضا شاه برای کنترل فعالیت های مستقل زنان، اثری از سازمان های سیاسی مستقل و جنبش های واقعی برای کسب حقوق زنان بجز گروه های زیرزمینی مخالف شاه باقی نماند. بعد از انقلاب اسلامی، زنان، نهادهای زیادی را با رویکرد­های فرهنگی و تربیتی، کارآفرینی، خیریه ای و حتی پژوهشی راه اندازی کرده اند که در حال حاضر تعداد آن ها به هزاران کانون و نهاد غیر دولتی می رسد.[4]

در این جاده‌ی تکامل و تعالی، آن که حرکت می‌کند، انسان است.

در حوزه سلامت و بهداشت و درمان نیز، مرگ و میر بانوان و مادران در کشور کاهش قابل توجهی یافته است و امید به زندگی زنان افزایش یافته است. نکته قابل ذکر این است که در ابتدا امید به زندگی در ایران کمتر از متوسط جهانی بوده که این مقدار در سال‌های اخیر به بیش از متوسط جهانی رسیده یافته است. به علاوه حضور زنان در عرصه ی پزشکی در دوران بعد از انقلاب اسلامی رشد قابل توجهی داشته است و از دیگر افتخارات نظام اسلامی، تربیت متخصص بانو برای درمان بیماری‌های مختص زنان می‌باشد.

در حوزه مشارکت سیاسی، مشارکت زنان در دو زمینه حق رأي و احراز پست هاي سياسی در دوران بعد انقلاب رشد داشته است. حضور زنان در پست های سیاسی از جمله مجلس شورای اسلامی از دیگر جلوه های حضور سیاسی زنان در دوران پس از انقلاب اسلامی است که در دوران پهلوی زنان در عرصه حاکمیت مشارکت پررنگ نداشتند.

در رابطه با حقوق قانونی زنان در کشور، جمهوری اسلامی با توجه به روحیات و ویژگی‌های فردی و شخصیتی بانوان قوانین را متناسب با موازین اسلام تصویب و اجرا نموده است. در نظام جمهوری اسلامی، قانون گذاری مختص مردان نیست و زنان منعی برای مشارکت در قانون گذاری ندارند.

در نهایت در زمینه هنر زنان نیز تفاوت ها قبل و بعد از انقلاب آشکار است. هنر زنان در دوران پهلوی اغلب در مضامین جنسی و غیر اخلاقی تعریف؛ اما با ظهور انقلاب هنرمندی زنان نیز دچار تغییر شده و زنان با رعایت پوشش و موازین اسلامی در تمام زمینه‌های هنری حضوری فعال پیدا کردند.

منبع: کتاب صعود چهل ساله، راجی


پی نوشت ها:

[1] . صحیفه امام، ج 6، صفحه 186.

[2] . صحیفه امام، ج8 ، صفحه240.

[3] . بیانات مقام معظم رهبری در تاریخ 11/02/92.

[4]. قوی، درآمدی بر کارآمدی نظام جمهوری اسلامی در قلمرو زنان، ص147-151.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر