انسان ها با توجه به علایق شان، مسائل پزشکی، وعده های غذایی و... از غذاها می خورند. فرضاً کسی که از نظر پزشکی لازم است از خوردن مواد قندی بپرهیزد،...

دعوتید به ضیافت خوردن!

دعوتید به ضیافت خوردن!

انسان ها با توجه به علایق شان، مسائل پزشکی، وعده های غذایی و... از غذاها می خورند. فرضاً کسی که از نظر پزشکی لازم است از خوردن مواد قندی بپرهیزد، لازم است از شیرینی جات کمتر استفاده کند.
انسان ها در خوردنشان سعی می کنند از نظرات یک آدم مطلع، مشاور تغذیه و... استفاده کنند و غذاهایشان را بر مبنای نظرات آنها انتخاب، پخته و میل کنند. برای همین می خواهم یک متخصص خوب در این باره معرفی کنم؛ یک نفر هست که انسان را به صورت کامل می شناسد. به همه زیر و بم ها و خصوصیات جسمی و روحی انسان آگاه است. از همه بیشتر انسان را می شناسد و اصلاً خودش بوده که انسان را خلق کرده است!

خدا ...
بله! خداوند بزرگ ترین و بهترین متخصص تغذیه است؛ انسان را می شناسد و می داند چه خوردنی و چگونه خوردنی ضامن سلامتی انسان و نیروی بیشتر اوست. واقعاً انصاف نیست که انسان به سراغ مشاور تغذیه که یک انسان است و امکان اشتباه دارد، برود و از نظرات او در خوردنش استفاده کند؛ ولی به سراغ خدا نرود و نظرات خداوند را در خوردن به کار نگیرد، در حالی که عمل به فرمول خداوند در خوردن، هم ضامن سلامتی جسم است و هم ضامن سلامتی روح.
انسان برای حرکت کردن، فکر کردن، کار کردن و... نیازمند نیرو و توان است؛ به همین دلیل لازم است به تغذیه اش به درستی اهمیت بدهد. حتی اگر فردی اسلام را هم قبول نداشته باشد، بالأخره انسان است و برای گذران زندگی، نیازمند خوردن است؛ پس اهمیت تغذیه یک مسئله انسانی است و همه انسان ها بدون در نظر گرفتن دین شان، به این مسئله لازم است اهمیت بدهند.
بعضی آدم ها زندگی می کنند تا بخورند[1] و برخی دیگر می خورند تا زندگی کنند! در شریعت اسلام، خوردن، استفاده از نعمت های خداوند است به منظور داشتن نیرو برای بندگی. تغذیه ای مناسب است که به انسان نیروی فیزیکی و بدنی می دهد برای انجام کار و تلاش. اگر انسان نیرو و جان نداشته باشد، حوصله نماز خواندن ندارد، حوصله کار کردن و رفتن به دنبال روزی حلال ندارد، حوصله تفکر در آسمان ها و زمین و توجه به خداوند ندارد و... .

بعضی آدم ها زندگی می کنند تا بخورند و برخی دیگر می خورند تا زندگی کنند!


و اما فرمول خوردن مطلوب از نظر اسلام:
«حلال + غذای سالم و پاکیزه + شروع با بسم الله + جمعی خوردن + خوب جویدن + قبل از سیری کامل، از خوردن دست کشیدن ـ آب خوردن در وسط غذا + پایان با الحمد لله + دو وعده در روز»
خوراک انسان در مرحله اول باید حلال باشد؛ یعنی از پول حلال به دست آمده باشد یا اینکه خود آن خوراک، چیزی حلال باشد؛ مثلاً با پول دزدی قرمه سبزی درستی کنی و نذری هم بدهی، خارج از فرمول خداست و بلای جانت می شود، یا اینکه کارگری کنی و روزی حلال به دست بیاوری و بعد با پولش بروی گوشت خوک بخری، هیچ فایده ای ندارد؛ پس هم باید پولی که از آن خوراک تهیه می کنیم، حلال باشد و هم چیزی که قرار است میل بفرماییم: «فَکلُوا مِمَّا رَزَقَکمُ اللهُ حَلالاً طَیباً وَاشْکرُوا نِعْمَتَ اللهِ إِنْ کنْتُمْ إِیاهُ تَعْبُدُونَ».
از آنچه خدا روزی تان کرده است، حلال و پاکیزه بخورید؛ پس اگر خدا را مى‏پرستید، نعمتهایش را سپاس گزارید.[2]
بعد از حلال بودن، غذا باید سالم و پاکیزه باشد. این سالم و پاکیزه بودن، دایره اش خیلی وسیع است؛ مثلاً هم شامل بهداشت در غذا و خورنده آن می شود و هم شامل به موقع و به وقت خوردن آن و هم شامل بعد از غذا؛ یعنی مثلاً غذا باید سالم باشد و فاسد نباشد، کسی هم که قرار است آن را بخورد، باید فرضاً دست هایش را شسته باشد،[3] با رعایت پاکی و آداب غذا را بخورد، بعد از غذا، به موقع به دستشویی برود و... . همچنین باید آن غذا با توجه به حال شخص میل کننده سالم باشد؛ مثلاً ممکن است یک نفر برنج برایش ضرر داشته باشد، آن وقت بهترین برنج، پاکیزه ترین برنج و سالم ترین آنها هم که باشد، این غذا برای آن فرد سالم و پاکیزه نیست و وی را دچار مریضی می کند. یا مثلاً غذایی که مخصوص تابستان است را در زمستان بخوریم، یا اینکه چیزی که برای صبحانه خوب است را در وقت دیگری بخوریم؛ پس سالم و پاکیزه بودن، هم شامل غذا می شود و هم شامل فرد خورنده آن که هم باید خودش پاکیزه باشد و هم اینکه آن غذا را در وقتی بخورد که برایش سالم محسوب می شود و.... .

فرمول خوردن مطلوب از نظر اسلام:
«
حلال + غذای سالم و پاکیزه + شروع با بسم الله + جمعی خوردن + خوب جویدن + قبل از سیری کامل، از خوردن دست کشیدن ـ آب خوردن در وسط غذا + پایان با الحمد لله + دو وعده در روز»


انسان مؤمن از ذکر نام خدا نباید غافل باشد و لازم است خوردن را با نام خدا آغاز کند.[4] خداوند دوست دارد انسان ها جمعی غذا بخورند.[5] اینکه جدیداً باب شده که هر کسی با یک سینی به اتاقش می رود و غذا را می خورد، مطلوب اسلام نیست. اسلام از هر فرصتی برای تشویق خانواده و مردم برای حفظ جمع استفاده می کند و یکی از آنها همین مسئله است که دستور داده بهتر است غذا به صورت جمعی خورده شود. چقدر محبت، عاطفه و همراهی در خانواده و فامیل که از این جمعی خوردن ها نصیب آدم نمی شود و چقدر حیف است که این مسئله را از دست بدهیم.
غذا را گاهی خوب نمی جویم. اینکار جدای از زحمت زیادی که به معده می دهد، مشکلات گوارشی و هضم غذا را نیز به ارمغان می آورد. همچنین لازم است قبل از اینکه دیگر جایی برای نفس کشیدن نماند، غذا خوردن را رها کنیم. لازم است همیشه مقداری جا برای نفس کشیدن بگذاریم! حواسمان هم باشد در وسط غذا آب خوردن، هضم غذا را با مشکل مواجه می کند و بهتر است در میان غذا خوردن، آب ننوشیم.[6] غذا هم که تمام شد، نباید یادمان برود که از نعمت خداوند میل فرموده ایم و شکرش را به جا بیاوریم. گفتن الحمد لله رب العالمین یکی از بهترین راه های شکر زبانی از خداوند متعال به خاطر نعمت هایش است.

59f191719ee98.jpg

همچنین اسلام با خوردن دو وعده غذا موافق است؛ به عنوان وعده های اصلیِ غذا خوردن، یکی صبحانه و دیگری شام و به این مطلب هم بسیار سفارش کرده است:[7] قال الرضّا (علیه السلام): «... فَلَا یدَعَنَّ أَحَدُکمُ الْعَشَاءَ وَ لَوْ بِلُقْمَةٍ مِنْ خُبْزٍ أَوْ شَرْبَةٍ مِنْ مَاءٍ.»
امام رضا (علیه السلام) می فرمایند: ... هیچ یک از شما شام خوردن را ترک نکند؛ هر چند شامش لقمه ای نان یا یک جرعه ای آب باشد.[8]
اسلام دین عجیبی است؛ برای تک تک جزئیات زندگی برنامه دارد و این را وقتی کمی در باغ های آیه و حدیثش قدم بزنی، متوجه می شوی و اما نکته آخر اینکه غذا دادن، سفره پهن کردن، افطاری دادن و هر کار دیگری از نظر اسلام، وقتی خوب است که مثل همیشه سادگی و دوری از تجمل در آن لحاظ شود؛ این را نباید فراموش کنیم: بعضى ها به بهانه افطار، حرکات و عمل مسرفانه انجام می دهند و به جاى اینکه در ماه رمضان وسیله اى بشوند براى نزدیکى روحى به فقرا و مستمندان، با این عمل، با این حرکت، خود را در لذات جسمانى غرق می کنند. نمی خواهیم بگوییم که اگر در افطار، کسى غذاى مطبوعى مصرف کرد، این کار ممنوع است؛ نه! در شرع اینها ممنوع نیست؛ اسراف ممنوع است، زیاده روى ممنوع است، ریخت و پاش فراوانى که گاهى در اینجور مجالس انجام می گیرد، ممنوع است.[9]


منبع: کتاب از جنس خاک، رهنمای 114؛ اداره تولیدات آستان قدس رضوی



------------------------------------------
پی نوشت ها:
[1]. امام علی (علیه السلام) می‌فرمایند: کسی که همتی جز پُرکردن شکم ندارد، قیمت او نیز همان است که از شکم او بیرون می‌آید (غررالحکم، ص143).
[2]. نحل: 114.
[3]. امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند: شست و شوی دستان پیش از غذا خوردن و پس از آن، روزی را زیاد می‌کند (اصول کافی، ج6، ص290).
[4]. پیامبر (صلی الله علیه و آله) می فرمایند: غذا را جمعی بخورید و بسم‌الله الرّحمن الرّحیم بگویید (مستدرک ‌الوسائل، ج16، ص231).
[5]. پیامبر (صلی الله علیه و آله) می‌فرمایند: دسته‌جمعی غذا بخورید و پراکنده نباشید؛ چراکه برکت در اجتماع است (طبّ‌ النبی، ص21).
[6]. امام رضا (علیه السلام) می‌فرمایند: هر کس می خواهد معده‌اش او را آزار ندهد، میان غذا خوردن آب ننوشد تا آن را به پایان رساند؛ زیرا هر کس چنین کند، رطوبت در بدنش می‌نشیند و معده‌اش ضعیف می شود و رگ‌ها نمی توانند نیروی موجود در غذا ر ا بگیرند و اگر پی در پی آب به معده ریخته شود، معده گشاد می گردد (طب‌الرّضا، ص35).
[7]. فردی خدمت امام صادق (علیه السلام) رسید و از ناراحتی معده‌اش شکایت کرد. امام صادق (علیه السلام) به وی فرمود: بین صبحانه و شام چیزی نخور، مگر نشنیده‌ای که در قرآن (ر.ک: مریم: 63) آمده است: «و روزیِ آنها [بهشتیان] صبحگاهان و شامگاهان است؟» (اصول کافی، ج6، ص288).
.[8] همان، ص289.
[9]. بیانات مقام معظم رهبری در خطبه های نماز عید فطر، 18/5/1392.


مطالب مرتبط