دیدگاه علامه طباطبایی درباره آیاتی مربوط به دنیا

در اینجا چند دیدگاه و تفسیر از علامه طباطبایی که درباره آیات مربوط به دنیا و اوصاف آن است اشاره می شود

دیدگاه علامه طباطبایی درباره آیاتی مربوط به دنیا

سيد محمد حسين طباطبايى معروف به علامه طباطبايى مفسر بزرگ و مشهور در سال 1281 شمسى در تبريز متولد شد و در آبان 1360 به لقاءالله پيوست. از علامه طباطبايى آثار ارزشمندی بر جاى مانده است که مهمترین آنها تفسير مشهور الميزان است که بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در اینجا چند دیدگاه و تفسیر از وی که درباره آیات مربوط به دنیاست اشاره می شود.

- در دنیا، حق همیشه پیروز است

حق همیشه در دنيا پیروز است، هم در ظاهر دنيا و هم در باطن آن، اما در ظاهر براى اينكه عالم خلقت، نوع انسانى را به سوى حق و سعادت هدايت مى‏كند و به زودى بشر را به هدف نهايى مى‏رساند و این غلبه ‏اى كه به ظاهر از باطل مى ‏بينيم، تاخت و تازهايى بى ‏دوام است كه نبايد به آنها اعتنا كرد و این تاخت و تاز همواره مقدمه‏ ايست براى ظهور حق، نظام هستى هرگز شكست نمى‏خورد، و اما در باطن نیز پیروز است، زیرا دليل قاطع، هميشه با حق است و باطل هيچ دليلى ندارد.[1]

- زندگى دنیوی، زندگى حقيقى نیست

خداوند با اينكه زندگى دنيا را #زندگى دانسته، ولى در مواردى نیز آن را پست و غير قابل اعتنا دانسته است و زندگى دنيا را به اوصافی همچون متاع، عرض، زينت، لهو، لعب، متاع غرور توصيف كرده است. آيه «زندگى دنيا جز بيهوده كارى و بازى نيست و زندگى واقعى تنها زندگى آخرت است، اگر بنا دارند بفهمند» (عنكبوت، 64) که همه این خصوصيات را جمع کرده مى‏خواهد حقيقت معناى زندگى، يعنى كمال آن را از زندگى دنيا نفى نموده و آن حقيقت و كمال را براى زندگى آخرت اثبات كند، چون زندگى آخرت حياتى است كه بعد از آن مرگى نيست پس حقيقى است، بر خلاف حيات دنيا که مرگ بر آن عارض می شود.[2]

- هدف از تزيين و جلوه‏گرى دنيا در نظر مردم

تزيين و جلوه‏ گرى #دنيا در نظر مردم، دو قسم تصور مى ‏شود: یا براى اينكه بنده به وسيله دنيا به آخرت برسد و خشنودى خدا را در دوران های مختلف زندگى و با اعمالى گوناگون و به كار بردن مال و اولاد و جان به دست آورد و اين سلوكى الهى و پسنديده است كه خداوند اين را به خودش نسبت داده است. یا اینکه دل ها شيفته و متوجه دنيا و غافل از ما وراى آن شود و از ذكر خدا بى خبر گردد، اين قسم جلوه‏ گرى تصرف شيطانى است كه خداوند آن را به شيطان نسبت داده و بندگان خود را از آن بر حذر داشته است.[3]

- دنيا دار اختيار است

دنيا، دار اختيار است و در اين دنيا سعادت حقيقى آدمى جز از راه اختيار به دست نمى ‏آيد، خود انسان بايد موجبات سعادت يا زيان خود را فراهم آورد، هر يك از اين دو راه را كه اختيار كند خدا نیز همان را امضا مى ‏كند چنان كه فرمود: «إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً» (دهر، 3).[4]

- روزی بندگان بر حسب مشيت الهی

خداوند در سوره شوری آیه 19 و 20 می فرماید: «خدا به بندگانش لطف دارد، هر كه را بخواهد روزى مى ‏دهد، و او قوى و عزيز است، كسى كه تنها بهره آخرت را مى ‏خواهد به بهره ‏اش مى ‏افزاييم و كسى كه تنها بهره دنيا را مى ‏خواهد تنها از دنيا به او مى ‏دهيم و ديگر در آخرت بهره‏اى ندارد». اشاره به اینکه كسى كه تنها نتایج دنيايى را در نظر دارد و براى به دست آوردن آن مى‏ كوشد و مى ‏خواهد كه نتيجه عملش در دنيا نصیبش شود، نه در آخرت، ما آن نتيجه دنيايى را به او مى‏ دهيم و ديگر در آخرت بهره‏ اى ندارد. خداوند لطیف و آگاه، بندگان خود را بر حسب مشيتش روزى مى ‏دهد، كسانى كه هدفشان آخرت است و براى آن كار مى ‏كنند خواسته كه دنيا را بدهد و مزد آخرتش را بيشتر از عملشان بدهد، ولى در باره كسانى كه هدفشان تنها دنياست خواسته تنها دنيا را بدهد و در آخرت بهره‏ اى نداشته باشند.[5]

حكمت دانستن اينكه حوادث دنيا مكتوب و مقدرند

خداوند می فرماید: «هيچ مصيبتى در زمين و نه در نفس خود شما به شما نمى‏ رسد مگر آنكه قبل از اينكه آن را حتمى و عملى كنيم در كتابى نوشته شده بود، اين براى خدا آسان است‏ اين را بدان جهت خاطر نشان ساختيم تا ديگر از آنچه از دستتان مى‏ رود غمگين نشويد و به آنچه به شما می رسد خوشحالى مكنيد» (حدید 22 – 23). آری اگر انسان يقين كند كه آنچه فوت شده بايد مى ‏شد و ممكن نبود كه فوت نشود و آنچه نصیبش شده بايد مى ‏شد و ممكن نبود كه نشود، امانتی است كه خدا به او سپرده، چنين كسى نه در هنگام فوت نعمت خيلى غصه مى‏ خورد و نه در هنگام گشاش و آمدن نعمت.[6]

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] الميزان فى تفسير القرآن، ج‏2، ص: 187

[2] همان، ص 329.

[3] همان، ج ‏3 ص 97.

[4] همان، ج ‏7، ص 22.

[5] همان، ج ‏18، ص 40 – 41.

[6] همان، ج ‏19، ص 167.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر