دین باوران انقلاب آفرین

نخبگان فکری جامعه، همواره در پی بازسازی هویت دینی و ملی جامعه اند.

دین باوران انقلاب آفرین

این مسئله روشن و به لحاظ تاریخی نیز پذیرفته شده است که هرگاه نخبگان دینی، از مهار قدرت درونی خود، در حد و اندازه کافی برخوردار بوده اند و قدرت وسیع خود را در راه رشد و سعادت بشر به کار گرفته اند، موجب پدید آمدن آهنگ پیشرفت مادی یا معنوی یا هر دوی آن در جامعه خود شده اند. در ایران، بیشتر جمعیت کشور معتقدند، آن دسته از نخبگان سیاسی و فرهنگی که بهتر از هر گروه دیگر می توانستند زبان گویای مردم باشند، نخبگان دینی هستند. نخبگانی که به دلایل گوناگون، ایفای این نقش را فراهم می کنند. در این زمینه، این عوامل را می توان ذکر کرد مشارکت در تمامی جنبش های مردمی؛ پیوند دیرین با اقشار سنتی جامعه؛ استقلال مالی از دولت؛ کنترل شبکه گسترده مجامع دینی و انجمن های مذهبی.

درواقع، نخبگان فکری جامعه، همواره در پی بازسازی هویت دینی و ملی جامعه اند. البته طبیعی است هر دسته از اینان، با رویکرد خاص خود عمل می کنند؛ برخی ایرانی گری را جایگزین ایدئولوژی اسلام و شیعه می کردند. عده ای دیگر، از هویت ایرانی، در قالب سوسیالیسم علمی سخن می گفتند. دسته ای دیگر به بازسازی هویت دینی همت گماردند.(1)

گروه اخیر، از نیمه های سلطنت پهلوی، تلاش وسیعی برای ایجاد یک نهضت فرهنگی به عمل آوردند: انتشار مجله ها و جزوه های فرهنگی (همچون مجله مکتب اسلام با فروش 50 هزار نسخه در ماه در آن دوره زمانی)؛ ورود به دانشگاه و در اختیار گرفتن دبستان ها و دبیرستان ها؛ تأسیس مدارس مذهبی؛ به راه انداختن مراکزی چون حسینیه، مهدیه، انجمن ایتام؛ مدرسه نابینایان، جلسات دعا و روضه خوانی و برپایی هیئت های عزاداری از جمله امکاناتی بود که جریان مذهبی برای به راه انداختن نهضت فرهنگی استفاده کرد.(2)

همین مسائل به همراه سرکوبی طولانی گروه های مخالف و انهدام احزاب و سازمان های سیاسی به وسیله شاه، حضور گسترده گروه های مهاجر و روستایی و نیز شهروندان، با گرایش های قوی مذهبی، باعث شد تا در جریان انقلاب اسلامی، رهبری نخبگان دینی پذیرفته شود. پایان بخش این قسمت، نظر برجسته ترین نخبه دینی در انقلاب اسلامی است که اندیشه ایشان به صورت گذرا مطرح می شود.

امام خمینی (ره) در معرفی تلاش نخبگان دینی، این ویژگی ها را برمی شمرند:

1. ابهام زدایی: به نظر امام خمینی: «ما موظفیم ابهامی را که نسبت به اسلام به وجود آورده اند، برطرف سازیم. تا این ابهام را از اذهان نزداییم، هیچ کاری نمی توانیم انجام دهیم».(3)

2. بیدارسازی: این وظیفه روشنگران جامعه است. به بیان رهبر کبیر انقلاب: «بزرگ ترین کاری که از ما ساخته است، بیدار کردن و متوجه ساختن مردم است».(4)

3. تحول پذیری: امام، این مقوله را یک واقعیت و یک دستور قرآنی می داند و در ادامه می فرماید: «این پیشرفتی که ملت ایران کرد، مرهون آن تغییری بود، تحولی بود که در نفوس پیدا شد... تا این تغییرها حاصل نشده بود... این معنا حاصل نمی شد».(5)

یک نکته می ماند و آن، آرزویی است که هر نخبه و عوامی در هر لباس و جایگاهی دارد و باید داشته باشد و حتی می توان گفت، وظیفه اصلی نظام اسلامی و حکومت برپا شده و سیستم حکومتی ما دارد:

«ما باید خودمان را مهیا کنیم، از برای اینکه اگر چنانچه موفق شدیم ان شاءالله به زیارت ایشان، طوری باشد که روسفید باشیم پیش ایشان. تمام دستگاه هایی که الان به کار گرفته شده اند در کشور ما - و امیدواریم که در سایر کشورها هم توسعه پیدا کند - باید توجه به این معنا داشته باشند که خودشان را مهیا کنند برای ملاقات حضرت مهدی (سلام الله علیه).(6) (امام خمینی 7/4/1359)


منبع: کتاب نخبگان و انقلاب اسلامی، محمدحسین حسینی هرندی، ص 202-204.

-------

پی نوشت ها:

1. علیرضا زهیری، «انقلاب اسلامی و هویت ملی»، مجله علوم سیاسی، سال چهارم، ش 16، ص 113.

2. محمد نصر اصفهانی، بنیان های انقلاب اسلامی ایران، اصفهان، فرهنگ مردم، 1380، ص135.

3. بنیان های انقلاب اسلامی ایران، ص 135.

4. امام خمینی، ولایت فقیه، تهران، مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خمینی، 1373، ص118.

5. صحیفه نور، ج 9، ص 206.

6. صحیفه نور، ج 12، ص 208.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر