به جای انتقاد پیشنهاد بدهید

رازهایی که زندگی شما را تغییر می دهد!

رازهایی که زندگی شما را تغییر می دهد!

توضیحات:در هنگام انتقاد از مشاجره بپرهیزید

ما مقوله ای به نام سوختن و ساختن را قبول نداریم، اما این دلیل نمی شود که هرگونه خواستیم، خواسته های خود را بگوییم. مثلاً به چند روش می توان به یک فرد بداخلاق انتقاد نمود و به او گفت نباید بداخلاقی کند: می توان طوری گفت که فرد عصبانی شود، یا به روشی گفت که لجبازی کند، یا به شیوه ای گفت که منجر به بداخلاقی بیشتر شود؛ یا می توان به گونه ای گفت که طرف مقابل به اشتباه خود پی ببرد.

در اینجا می خواهم رازهایی را به شما بیاموزم که مسیر زندگی شما را عوض کند؛ رازهایی که حتی طرف مقابل شما کسی است که تصور می کنید «نرود میخ آهنین در سنگ»، باز هم بتوانید با استفاده از این رازها، مانند قطرات آب به راحتی همین سنگ را سوراخ کنید.

نکاتی را که می خواهم بیان کنم، آن چنان اهمیت دارد که اگر روزانه چند مرتبه آن ها را مرور کنید، هنوز جای تأمل دارد. اگر بتوانید برای انتقاد کردن و گفتن عیوب همسر، از این روش ها استفاده کنید، با مشکلی مواجه نخواهید شد.

البته این نکات و روش ها، در مورد انتقاد کردن و نصیحت کردن به جوانان نیز بسیار مؤثر است. کسانی که می گویند هرچه از جوانم یا همسرم انتقاد کرده یا او را نصیحت می کنم، روی او اثری نمی گذارد و تحمل شنیدن هیچ حرفی را ندارد، این نکات را باید رعایت کنند.

راز اول: از انتقاد کردن در موقع مشاجره بپرهیزید

انتقاد کردن و گفتن درخواست ها به همسر حین دعوا، هیچ اثری ندارد. بلکه اثرات منفی درمانِ بی جای شما آسیب جدی تری به رابطه تان خواهد زد. وقتی که زن و شوهر یا یکی از طرفین عصبانی باشند، اگر طرف مقابل بهترین دلایل و استدلال ها را هم بیاورد، باز بی فایده است. پس در هنگام دعوا و عصبانیت، هرچند که حق با شما باشد، فعلاً از خودتان دفاع نکنید و از اشتباه ها سخن به میان نیاورید.

در هنگام دعوا و عصبانیت، هرچند که حق با شما باشد، فعلاً از خودتان دفاع نکنید و از اشتباه ها سخن به میان نیاورید.

راز دوم: در هنگام انتقاد کردن، داد نزنید

اگر همسر شما مشکل شنوایی ندارد، آرام هم با او صحبت کنید، می شنود؛ پس دلیلی برای داد زدن ندارید، زیرا وقتی شما فریاد می زنید، طرف مقابل را عصبانی می کنید، وقتی او عصبانی شد، دیگر به حرف های شما فکر نخواهد کرد؛ در نتیجه متوجه نخواهد شد که حق با شماست.

راز سوم: انتقاد باید کوتاه و خلاصه باشد

اگر طرف مقابل شما از نظر هوشی و فکری، یک فرد معمولی است، دلیلی ندارد که برای نصیحت کردن و انتقاد از وی، زمانی طولانی مشغول حرف زدن و توضیح دادن به او باشید، زیرا موقعی که شما دو ساعت پشت سر هم حرف می زنید و توضیح می دهید، شنونده خسته و کلافه می شود و حتی ممکن است لجبازی کند؛ وقتی لجبازی کرد، دیگر در مورد حرف های شما فکر نمی کند و متوجه نخواهد شد که حق با شماست و حرف های شما از روی دلسوزی و هدف شما برطرف نمودن مشکل زندگی است.

پس بهتر است صحبت ها و انتقادهای شما کوتاه باشد. بعضی ها می گویند خیلی توضیح نمی دهیم؛ در حد 10 دقیقه. نکته مهم این است که 10 دقیقه دارید مرتب نکات منفی و عیب ها و بدی های فرد را می گویید؛ مگر چقدر می تواند تحمل داشته باشد؟ مطمئن باشید که هر شخصی ظرفیتی دارد.

نکته بسیار مهم این است که همان موقع نباید انتظار اثر کردن داشت، بلکه باید به طرف مقابل فرصت فکر کردن داد. قرار نیست همان لحظه که شما انتقاد کردید، اتفاق خاصی رخ دهد.

راز چهارم: به جای انتقاد، پیشنهاد بدهید

بعضی از افراد حرف خوب زیاد می زنند، اما متاسفانه خوب حرف نمی زنند. چقدر ارزشمند است که در کنار حرف خوب زدن، خوب حرف زدن را بیاموزیم؛ وگرنه به خود و اطرافیان خود آسیب می زنیم و حرف خوب ما نیز به بدترین شکل ذبح می شود.

چقدر ارزشمند است که در کنار حرف خوب زدن، خوب حرف زدن را بیاموزیم.

بهتر است به جای انتقاد کردن، پیشنهادی مطرح کنید. مثلا اگر طرف مقابل شما بداخلاق است و می خواهید به او بگویید که بداخلاقی نکند، این انتقاد را می توان به چند روش بیان نمود. مثلاً می توان گفت: «چقدر شما بداخلاقی»، یا «از بداخلاقی شما دیگر خسته شدم». همچنین می توان انتقاد را در قالب یک پیشنهاد مطرح کرد و این گونه گفت: «به نظر شما، اگر با من با آرامش صحبت کنی، حرف های شما روی من تأثیر بیشتری ندارد؟!»

با گفتن این جمله، طرف مقابل به جای لجبازی کردن، تحت تأثیر قرار خواهد گرفت و در مورد حرف های شما با دقت فکر خواهد کرد.

وقتی می خواهید انتقاد کنید، باید طوری حرف بزنید که مشکل را بزرگ تر نکند و باعث به وجود آمدن دردسر تازه ای برای شما نشود. مثلاً شوهر خیلی دیر از سر کار آمده و خانم نگران و ناراحت است؛ البته حق هم دارد، چون تنها داخل منزل بوده و ترسیده است. اما اول باید فکر کند که وقتی همسرش به منزل آمد، چگونه انتقاد کند که مشکل بزرگ تری پیش نیاید.

گاهی خانم این گونه انتقاد خود را بیان می کند: «چرا دیر آمدی؟ اگر یک بار دیگر دیر بیایی، من می دانم و تو!»

آقا هم خسته و کلافه می گوید: «باز هم دیر خواهم آمد و تو هم هر کاری می خواهی انجام بده!»

دقت کنید! خانم حرفی زده و گاهی مجبور است لجبازی کند و برخورد تندی با شوهرش داشته باشد؛ در صورتی که هدف این خانم از همان ابتدا این نبود، بلکه می خواست همسرش را متوجه اشتباهش کند؛ اکنون باید از شوهرش معذرت خواهی کند و بگوید من اشتباه کردم که گفتم چرا دیر به منزل آمدی، تا بتواند جلوی دعوا را بگیرد که معمولاً این حالت بعید است.

اما همین اتفاق را به پیشنهاد بنده این گونه می توان مطرح کرد مثلاً خانم به شوهرش که دیر به منزل آمده، با حالت ناززنانه بگوید: «اتفاق بدی افتاده بود که دیر کردی؟ خیلی ترسیده بودم! شب ها که دیر می آیی، دچار استرس می شوم. عزیزم! اگر ممکن است، شب ها زودتر به منزل بیا!»

دو نکته مهم در این مثال:

نکته اول: در حالتی که اعتراض دیر آمدن همراه با پرخاشگری و انتقاد باشد، حتی اگر مرد فردا شب زود به خانه بیاید، این زود آمدن ارزشی ندارد، چون احتمالاً به خاطر همسرش زود نیامده، بلکه به دلیل جلوگیری از دعوا زود به خانه آمده است.

نکته دوم: در حالتی که اعتراض دیر آمدن همراه با پیشنهاد و آرامش است؛ حتی اگر احتمال اثرگذاری آن صد درصد باشد، باز هم ارزش دارد، برای اینکه اگر فردا شب مرد زود به خانه بیاید، واقعاً به خاطر همسرش زود آمده و از دعوا ترسی نداشته است.

عده ای معتقدند انسان باید رُک و صریح باشد و حرفش را صریح و بدون تعارف، در هر حالی و به هر قیمتی بزند، اما این درست نیست، به این دلایل که:

اولاً از کجا معلوم به طور قطع حق با من بوده است؟ چه بسا من اشتباه کرده باشم؛

ثانیاً هدف از بیان حرف حق، اصلاح طرف مقابل است، نه ثابت کردن خودم و تحقیر طرف مقابل؛ پس به هر قیمت نباید از خودم دفاع کنم؛

ثالثاً گاهی باید در مفهوم دفاع از حق تأمل کنیم؛ چه بسا به جای امر به معروف و نهی از منکر، خدای ناکرده با روش های اشتباه خود، امر به معروف و نهی از منکر نماییم.

عده ای معتقدند انسان باید رُک و صریح باشد و حرفش را صریح و بدون تعارف، در هر حالی و به هر قیمتی بزند، اما این درست نیست.

فرق طوفان و نسیم

آیا تا به حال پیش خود فکر کرده اید که فرق بین طوفان و نسیم چیست؟ بگذارید اول از شباهت ها بگویم؛ هر دو باد هستند و به اجسام برخورد می کنند. ما حتماً در زندگی نیاز به برخورد و حرف زدن در زمینه مشکلات زندگی داریم. گاهی زن و شوهر به اشتباه تصور می کنند که یک زندگی خوب، زندگی بدون تعارض و تنش است؛ در حالی که اگر اختلاف نظرات و تفکرها در زندگی شکل نگیرد، سیر تکاملی «المؤمن مرات المؤمن» که زن و شوهر وسیله کمال یکدیگر باشند، هیچ گاه شکل نخواهد گرفت.

اما در تفاوت طوفان و نسیم، باید بگویم که طوفان در برخوردش شاخه ها را می شکند، ولی نسیم نه تنها نمی شکند، بلکه با همه وجود، آنچه را که در مسیرش قرار دارد، نوازش می کند.

بگذارید یک سؤال خصوصی بپرسم:

به راستی من و شما نسیم هستیم یا طوفان؟ طوفان گونه برخورد کردن، باعث می شود که حتی اگر حرف خوب بزنیم، نتوانیم خوب حرف بزنیم و به همین دلیل، به دیگران و زندگی خودمان آسیب وارد می کنیم. راز پنجم: برای انتقاد، زمان شناس باشید

رعایت نکردن زمان شناسی در انتقاد کردن، می تواند آسیب های جدی بر پیکره وجودی خانواده وارد کند. زمانی که انسان خسته، گرسنه، تشنه، پراسترس یا افسرده بود، یا تازه از محیط کار برگشته است، فکر انسان آمادگی شنیدن و پذیرش اشتباه را ندارد.

با دو نوع بیماری که به این بحث مربوط است، در ذیل آشنا شوید.

1. بیماری روان تنی: گاهی به پزشک مراجعه می کنید و از درد سینه، سردرد و... سخن می گویید. دکتر که تخصص بالایی دارد، مریضی شما را مربوط به اعصاب تان می داند؛ یعنی روان بیمار باعث بیماری جسمی شده است.

2. بیماری تن روانی: جسم خسته یا بدن درد و... شما را عصبی می کند؛ به گونه ای که صبر شما کم و اعصاب شما را ضعیف می نماید و چه بسا شما را وادار به پرخاشگری کند.

اگر دل تان دعوا یا بی احترامی از سوی همسر عزیزتان می خواهد، من توصیه می کنم وقتی همسرتان از سر کار می آید، شروع به غر زدن، گله و شکایت کردن، بهانه گرفتن و پرحرفی نمایید!

زمانی که مرد پس از یک روز کاری وارد خانه می شود و خسته و کلافه است، چه بسا در محیط کار با چند نفر دیگر هم بحث کرده، تصورش این است که وقتی به خانه رفتم، سکوت و آرامش خانه ذهن خسته ام را آرام خواهد کرد. از طرف دیگر، خانم صبح تا شب در خانه تنها بوده است و لحظه شماری می کند تا مرد وارد خانه شود و با او حرف بزند یا گله و شکایت هایش را از دیگران بگوید، تا کمی از فشار روحی اش کم شود.

مرد که وارد خانه می شود، خانم شروع به صحبت می کند، یا اینکه در حال عصبانیت از یک اتفاق، شروع به گله و شکایت و انتقاد کردن می کند. گاهی مرد به دلیل کم صبری عکس العمل تندی نشان می دهد و گاهی بدون توجه به حرف های همسرش، با بی حوصلگی خود را مشغول تماشای تلویزیون یا کاری دیگر می کند. زن که کم کم متوجه بی خیالی همسرش می شود، با اعتراض مثلاً می گوید: اگر مادرت یا خواهرت بودند، همه حواست به آن ها بود، اما آرزو به دل من ماند که با تو حرف بزنم و تو همه حواست به من باشد.(حرف نزده را همیشه می توان زد)

بنابراین، زمان شناسیِ انتقاد کردن، خیلی مهم است. اگر این خانم فرصت آرامش بعد از کار را در حدود نیم یا یک ساعت به شوهرش می داد، اثرپذیری کلام او چند برابر و توجه مرد بیشتر می شد.

راز ششم: برای انتقاد، مکان مناسبی انتخاب کنید

بهترین جا برای انتقاد، مکان های عمومی است، زیرا در چنین مکانی زمینه برای پیش آمدن دعوا کمتر است. البته منظور از مکان عمومی، در حضور اقوام و خویشاوندان نیست؛ بلکه منظور یک پارک، رستوران، یا محیطی باز است که در آن مکان، انسان بیشتر ملزم به رعایت حد و حدودها و حیا است. همچنین بهتر است مثلاً غذایی یا تنقلاتی نیز همراه داشته باشند که این خود از مسائل آرامش بخش برای انسان است و اثر بسیاری دارد.

راز هفتم: اول بیندیشید، بعد حرف بزنید

افراد پیر و باتجربه وقتی می خواهند یک جوان را نصیحت کنند، می گویند: وقتی می خواهی حرفی بر زبانت جاری کنی، هفت بار زبانت را دور دهانت بچرخان، آن گاه سخن بگو. کنایه از اینکه اول خوب فکر کنید، بعد حرف بزنید. گاهی نیز می گویند: حرف مثل روغن مایع است که اگر بر زمین ریخت، دیگر نمی توان آن را جمع کرد. چه بسا که عدم تدبر در کلام، قبل از جاری کردن آن بر زبان، خصومت ها و کینه های جبران ناپذیری در پی داشته باشد.

رعایت این مسأله در مورد انتقاد کردن از همسر، بسیار ضروری است. قبل از انتقاد کردن، باید خوب فکر کنیم و انواع و اقسام روش های سخن گفتن را برای به دست آوردن بهترین نتیجه بررسی نماییم. پس یکی از خواص زمان شناسی و مکان شناسی انتقاد همین میزان فکر کردن و بررسی کردن قبل از انتقاد است.

بهتر است زن و شوهر در مورد مسائل اساسی مورد اختلاف، زمانی را از قبل تعیین کنند؛ مثلاً به همسرتان بگویید روز جمعه می خواهم در مورد مسائلی از زندگی مشترک مان با هم کمی صحبت کنیم.

بهتر است زن و شوهر در مورد مسائل اساسی مورد اختلاف، زمانی را از قبل تعیین کنند.

این کار چند خاصیت دارد:

خاصیت اول: زمانی را به دست می آوریم که در مورد حرف هایی که می خواهیم بزنیم و همچنین در مورد روش انتقاد کردن مان، فکر کنیم؛

خاصیت دوم: طرف مقابل ما نیز فرصت لازم برای ایجاد آمادگی جهت شنیدن انتقادهای ما را خواهد داشت؛

خاصیت سوم: تا روز موعود، خیلی از حرف های زمان عصبانیت ما به فراموشی سپرده می شود و در نظر خودمان کم ارزش خواهد شد.

منبع: کتاب رازهای تسخیر قلب همسر، مسلم داودی نژاد، ص 182-191.


مطالب مرتبط