فاطمۀ زهرا (سلام الله علیها)، با این اوضاع و شرایط دشوار و با این شوهر پُرکار و دائماً مشغول، با نهایت مهربانی و از خودگذشتگی رفتار کرد و چهار بچه را در دامان تعلیم و تربیت آسمانی خود بزرگ کرد که یکی از آن ها حسین...

راهکارهای ابراز محبت در خانواده (4)

راهکارهای ابراز محبت در خانواده (4)

ترجیح و تقدم سلیقۀ همسر
برای اظهار محبت بیشتر به همسر، سعی کنیم تا حد امکان، سلیقۀ همسر خود را بر سلیقۀ خود مقدم کنیم. این ترجیح سلیقه های همسر، نشان دهندۀ محبت قلبی ما به همسر خواهد بود. البته قرار نیست خود را در زندگی مشترک نادیده بگیریم؛ بلکه تا حد امکان و تا جایی که این ترجیح آسیب جدی برای ما ندارد، سلیقۀ او را ترجیح دهیم. فرض کنیم قرار است برای تفریح و رفع خستگی به مسافرت برویم. من دوست دارم به جزیرۀ کیش سفر کنیم، اما او دوست دارد به قشم برویم. به یاد داشته باشیم هدف ما از سفر، تفریح و لذت بردن از زمان خود بوده است؛ پس حقیقتاً فرقی نمی کند به کدام یک از این نقاط سفر کنیم ولی چه بهتر که سلیقۀ همسر را ترجیح دهیم و خوشی سفر را دو چندان کنیم.
نگران نباشیم! فکر نکنیم در این صورت مجبور خواهیم بود تا آخر عمر از خواستۀ خود چشم پوشی کنیم. بدون شک همسر ما نیز پس از مشاهدۀ چند بار از خود گذشتگی ما سعی خواهد کرد سلیقۀ ما را به میل خود ترجیح دهد. در این صورت است که طعم شیرین زندگی را به معنای واقعی خواهیم چشید.

ارتباط با خانوادۀ همسر
برای خانم ها بسیار مهم است که بین شوهر و خانوادۀ خود، روابط سالم و دوستانه ای مشاهده کنند. به طور کلی، زنان رابطه گرا و مردان هدف گرا هستند. به دلیل همین میل به ارتباط در خانم ها، آن ها علاقه دارند با ازدواج، تعداد روابط خود را افزایش دهند نه اینکه روابط قبلی را نیز در خطر ببینند. پس سعی کنیم تا حد امکان و در چهار چوب های مشخص و به دور از افراط و تفریط، با خانوادۀ همسر خود ارتباط محترمانه و شایسته ای برقرار کنیم.

به طور کلی، زنان رابطه گرا و مردان هدف گرا هستند.

تقویم محبت
یکی از نکات جالب توجه برای خانم ها که معمولاً آقایان فراموشش می کنند، توجه به تاریخ اتفاقات مهم زندگی مشترک است. آقایانی که تاریخ تولد همسر خود را فراموش می کنند یا تاریخ سالگرد ازدواج خود را از یاد می برند، نباید توقع زیادی برای داشتن یک رابطۀ عاشقانه با همسر خود داشته باشند. به یاد داشتن این روزها و بزرگداشت آنها با خرید هدیه ای کوچک، حتی یک شاخه گل، این پیام را به همسر منتقل
می کند که آن قدر برای شوهر ارزشمند است که تک تک دقایق زندگی با او را در ذهن خود ثبت کرده است. گاهی حتی یادآوری برخی اتفاقات به ظاهر کوچک، تأثیر عمیقی بر رابطۀ عاطفی ما با همسرمان خواهد گذاشت. کافی است به او بگوییم: «می دانی امروز چه روزی است؟ امروز سالگرد اولین روزی است که با هم برای قدم زدن به پارک رفتیم!» این یادآوری ها، لذت و نشاط خاصی را در دل و جان همسر به وجود خواهد آورد که منجر به شادمانی و شیرین تر شدن زندگی خواهد شد.

انجام دادن کارهایی مخصوص همسر
یکی از شاه کلیدهای تسخیر قلب همسر، انجام دادن کاری ویژه برای اظهار محبت به همسر است. این تکنیک برای افزایش عشق و علاقۀ همسر بسیار اثرگذار است. سعی کنیم یک کار ویژه را که مورد علاقۀ همسر ماست، فقط و فقط به قصد خشنودی او انجام دهیم و به همسر خود اعلام کنیم که قصدمان صرفاً خشنودی و خنده او بوده است. این کار لازم نیست خیلی عجیب و غریب بوده یا هزینۀ زیادی برای ما در بر داشته باشد. تنها نکته این است که کار، مورد علاقۀ او و فقط برای او باشد.

گاهی حتی یادآوری برخی اتفاقات به ظاهر کوچک، تأثیر عمیقی بر رابطۀ عاطفی ما با همسرمان خواهد گذاشت.

برای مثال، اگر همسرمان دوست دارد مدل خاصی از لباس را بپوشیم یا مدل مویمان به شکلی دیگر باشد، در یک مناسبت مشخص این کار را برایش انجام دهیم؛ به شرط اینکه این کار شأن و احترام اجتماعی ما را حفظ کند یا می توانیم این کار را فقط در منزل انجام دهیم یا مثلاً اگر همسرمان به غذای خاصی علاقه دارد، او را با دعوت به رستوران و گذاشتن قرار ملاقات شگفت زده کنیم.
حجم کار انجام شده اهمیت ندارد؛ بلکه اصل توجه ویژۀ ما، زیبا و دل نشین است. این خشنودی می تواند با قرار دادن یک شکلات کوچک و دلخواه او در کیفش نیز به دست بیاید. این شادمان ساختن همسر، علاوه بر تقویت ارتباط زناشویی، رضایت الهی را نیز برای ما به دنبال خواهد داشت؛ لذا پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در کلامی زیبا خطاب به مردم می فرماید: «هر کس خانواده اش را شاد سازد، خداوند از آن شادی، مخلوقی می آفریند که تا روز قیامت برایش طلب آمرزش کند.» [1]

حدود محبت به همسر و فرزندان
در اینجا به طور مفصل در خصوص اهمیت و جایگاه محبت به همسر و فرزندان سخن گفته شد و راهکارهای عملیاتی دربارۀ ابراز و اثبات محبت به ویژه همسر را مطرح شد؛[2] اما یک نکتۀ بسیار مهم باقی مانده است که گاه غفلت از آن، منجر به تولید نتایج مخرب و دور شدن از اهداف اصلی ازدواج می شود و آن اصل رعایت حدود محبت است.
گاه افراط در محبت منجر می شود افراد از انجام وظایف اصلی خود باز بمانند و عاقبت نافرجامی را برای خود رقم بزنند؛ لذا خداوند متعال این نکته را به انسان ها متذکر می شود: «یا أیهَا الذِّینَ آمَنُوا لَأ تُلْهِکُمْ أَمْوَالُکُمْ وَ لَأ أوْلَدُکُمْ عَن ذِکْرِ اللَّهِ وَ مَن یفْعَلْ ذَلِکَ فَأولَئِکَ هُمُ الْخَاسِرُونَ»[3] ای کسانی که ایمان آورده اید، مبادا اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل کند و کسانی که چنین کنند، زیان کارند. همچنین در آیۀ 11 سورۀ فتح نیز خداوند، خانواده و مال را دو عامل ایجاد غفلت معرفی فرموده است. اگر به معنای آیه دقت کنیم، متوجه خواهیم شد خداوند متعال به محبت به خانواده، ایرادی نمی گیرد؛ بلکه متذکر می شود که نباید محبت به مال، همسر و فرزندان، مانع از یاد خدا و انجام وظایف شود.

شادمان ساختن همسر، علاوه بر تقویت ارتباط زناشویی، رضایت الهی را نیز برای ما به دنبال خواهد داشت.

هدف از ازدواج، سرعت گیری حرکت به سمت کمال و هدایت الهی است، پس هر عملی که مانع از رشد، کمال و تقرب ما به خداوند شود، اشتباه خواهد بود. در واقع محبت به همسر و فرزندان نباید مانع انجام وظایف عبادی و اجتماعی افراد شود.
دلیل و حکمت برخی روایات که محبت افراطی به خانواده را ناپسند می داند، این است که گاهی زیاده روی در محبت، مردان را از وظایف اجتماعی خود مانند سفرهای تبلیغی، مأموریت برای خدمت به کشور یا کسب تخصص در یک رشته، جهاد و دفاع از میهن یا انتقال تجربه و دانش به نیازمندان آن باز می دارد.
اینجاست که پیشوایان دینی تذکر می دهند محبت خود را به گونه ای مدیریت کنید که مانعی برای حرکت شما به سمت کمال نشود؛ لذا رسول خدا که جلوۀ رحمت الهی برای عالمیان است، در توصیه ای به یکی از یاران خود فرمود: «مبادا دلسوزی برای خانواده ات، باعث شود که طاعت خدا را وانهی و نافرمانی اش را در پیش گیری، زیرا خداوند متعال می فرماید: «ای مردم، از پروردگارتان پروا کنید و بترسید از روزی که هیچ پدری به کار فرزندش نمی آید و هیچ فرزندی نیز به کار پدرش نخواهد آمد.» [4][5]
به عنوان آخرین کلام در این بحث، بیانی از رهبر انقلاب ذکر می شود: وقتی پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) از مکه به مدینه هجرت کرد، امیرالمؤمنین (علیه السلام) حدود 24- 23 سال سن داشت. از همان اول هم مبارزات و جنگ هاى گوناگون شروع شد. در همۀ این جنگ ها هم این جوان، یا پرچم دار بود یا جلو دار بود یا قهرمان اصلی بود. خلاصه بیشترین بارها را بر دوش داشت. جنگ که زمان نمی شناسد: هوا گرم است، سرد است، صبح است، بچه مریض است. در مدت ده سال حکومت پیغمبر که تقریباً هفتاد جنگ بزرگ و کوچک اتفاق افتاد، از جنگی که مثلاً یک ماه طول کشیده یا بیشتر تا جنگ هاى چند روزه، جز یک مورد، امیرالمؤمنین در تمام آن ها شرکت داشت. علاوه بر این جنگ ها، ایشان به مأموریت هم فرستاده می شد؛ مثل مأموریت به یمن که پیغمبر (صلی الله علیه و آله) امیرالمؤمنین را براى قضاوت، مدتی به یمن فرستاد. بنابراین فاطمۀ زهرا (سلام الله علیها)، دائم مواجه بود با اینکه شوهرش یا در جنگ است یا با بدن زخمی و خون آلود از جنگ برگشته یا در کنار پیغمبر مشغول کارهاى مهم داخل مدینه است و یا در سفر مأموریت است. فاطمۀ زهرا (سلام الله علیها)، با این اوضاع و شرایط دشوار و با این شوهر پُرکار و دائماً مشغول، با نهایت مهربانی و از خودگذشتگی رفتار کرد و چهار بچه را در دامان تعلیم و تربیت آسمانی خود بزرگ کرد که یکی از آن ها حسین بن علی (علیهم السّلام) است که امروز در همۀ تاریخ بشر، هیچ پرچم آزادگی و افتخارى را برجسته تر، بلندتر و نمودارتر از او مشاهده نمی کنید. پس معناى «حُسن التبعُّل» این است. [6]

منبع: کتاب کلبة آرامش، جایگاه و نقش پدر در خانواده، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی

--------------------------------------------------------------------------
پی نوشت ها:
1. کنز العمال، ج16، ص۳۷۹، حدیث۴۴۹۹۵؛ تحکیم خانواده در قرآن و روایات، ص۲۲۶.
2. بسیاری از روش های گفته شده دربارۀ ابراز محبت به همسر، برای محبت به فرزندان نیز به کار
می رود.
3. منافقون: ۹.
4. لقمان: ۳۳.
5. بحار الانوار، ج77، ص100، حدیث۱؛ مکارم الاخلاق، ج2، ص۳۴۹، حدیث۲۶۶۰.
6. سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامى در دیدار با سپاه حفاظت ولى امر، ۱۸ مهر۱۳۸۱.


مطالب مرتبط