برای غلبه بر تمایلات شهوانی، توصیۀ قرآن به «عفاف و حجاب» است

راه درمان شهوت

راه درمان شهوت

شهوت به معنای چیزی است که دل انسان می خواهد و به سوی آن گرایش دارد. مصداق بارز آن، شهوت جنسی است؛ ولی شهوت مال، شهوت مقام و ریاست، شهوت شهرت، شهوت خوردنی و نوشیدنی و... نیز از شهوات است. به این شهوت ها «هوای نفس» هم می گویند.

رذیلۀ شهوت، افراد را به گناه در چشم وگوش، حرام خواری، ثروت اندوزی، ارتباط های حرام، منکرات و مفاسد اخلاقی و حرص و طمع می کشاند و انسان به جای آنکه «امیر نفس» باشد، «اسیر نفس» می شود.

آنچه در اسلام مطلوب است، «تعدیل شهوت» است، نه «تعطیل شهوت». اگر تمایلاتِ قوۀ جنسی یا مال دوستی نباشد، نه تولیدمثل صورت می گیرد، نه تلاش اقتصادی. اما این «حبّ الشهوات» که به تعبیر قرآن، برای مردم آراسته شده و جلوه می نماید،(1) نباید سدّ راه معنویت و اخلاق و سعادت شود. افراط در شهوت، قوای عقل را از کار می اندازد و انسان را از پیمودن راه آخرت بازمی دارد و «حالت حیوانی» به انسان می دهد.

برای غلبه بر تمایلات شهوانی، توصیۀ قرآن به «عفاف و حجاب» است. برای تأمین صحیح این نیاز طبیعی، برنامۀ «ازدواج» را پیش بینی کرده اند تا افراد، به زنا و لواط و ارتباط های حرام گرفتار نشوند.

برای آنکه قوۀ جنسی تحریک نشود، کنترل چشم و نگاه ضروری است. باباطاهر عریان می گوید:

ز دست دیده و دل، هر دو فریاد *** که هرچه دیده بیند، دل کند یاد

راه اینکه «دل» نخواهد، آن است که «چشم» بر حرام بسته شود. قرآن کریم به مردان و زنان با ایمان توصیه می کند که چشم های خود را فروبندند و عفاف را مراعات کنند: «قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یَغُضّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ...»(2) و در همین آیه می افزاید که زنان، زینت های خود را جز برای مَحرم ها آشکار نکنند. این، نوعی پیشگیری از گرایش به حرام است.

به زنان توصیه می شود که لحنِ کلام و صدای خود را نازک و با ناز و کرشمه نکنند؛ زیرا موجب طمع بیماردلان می شود.(3)

در فقه، خلوت کردن زن و مرد نامَحرم در محیطی دربسته و بی تردد، حرام است. این خلوت، وسوسه انگیز است و رعایت این حکم فقهی، جلوی وسوسۀ شیطان و نفس امّاره را می گیرد.

صحبت کردن زن و مرد نامَحرم با یکدیگر، بیش از مقدار ضروری و متعارف، نهی شده است؛ چراکه هم صحبت شدن دو جنس مخالف و نامَحرم، محرّک است و راه ورود شیطان به این ارتباط را فراهم می سازد.

اگر «نگاه» زمینه ساز فروغلتیدن در دام و دامن «شهوت حرام» است، مرد باید نگاه خود را فروبندد و زن هم به خودنمایی و عشوه گری و جلوه و تجمل و تبرّج نپردازد.

از خوابیدن کودکان نزدیک سنّ نُه ده سالگی در یک رختخواب، نهی کرده اند؛ چون تماس های بدنی، تحریک کنندۀ شهوت است. از نشستن مرد در جایی که قبلاً زن نشسته است، پیش از آنکه گرمای بدن زن از آن محل رفع شود، نهی شده؛ چون این کار، محرّک قوای جنسی است.

پس برای مقابله با تحریکات مرتبط با شهوت، از هر عاملی که این حس را برانگیزد و وسوسه در پی داشته باشد، باید پرهیز کرد. همچنان که خوردن غذاهای تند و ادویۀ حاد، محرک غریزۀ جنسی است، اموری مثل روزه گرفتن، از طغیان این قوه می کاهد؛ ازاین رو، به مجردانی که زمینۀ ازدواج برایشان فراهم نیست، توصیه می کنند هم عفاف و پاک دامنی را مراعات کنند، هم روزه بگیرند.

منبع:

کتاب راه های درمان رذایل اخلاقی، جواد محدثی، ص 28-25.

---

پی نوشت ها:

1. آل عمران، 14.

2. نور، 30و31.

3. احزاب، 32.


مطالب مرتبط