راه های رسیدن مردم به خواسته ‏هایشان در دنیا

حضرت صادق عليه السّلام، خواسته‏ هاى مردم در دنيا و راه های رسیدن به این خواسته ها را بیان می فرماید.

راه های رسیدن مردم به خواسته ‏هایشان در دنیا

محمّد بن عماره به نقل از پدرش می گويد: حضرت صادق عليه السّلام فرمود: خواسته‏ هاى مردم در اين دنياى فانى چهار چيز است: 1- الْغِنَى (بى‏نيازى)، 2- الدَّعَةُ (آسايش)، 3- قِلَّةُ الِاهْتِمَامِ (كمى مشغله)، 4- الْعِزُّ (عزّت)‏

و در ادامه راه های رسیدن به این خواسته ها را اینگونه بیان می فرمایند:

راه رسیدن به بی نیازی

«فَأَمَّا الْغِنَى فَمَوْجُودٌ فِي الْقَنَاعَةِ فَمَنْ طَلَبَهُ فِي كَثْرَةِ الْمَالِ لَمْ يَجِدْهُ؛ امّا بى‏ نيازى در قناعت (راضى شدن به اندك چيز) است و هر كس آن را در زيادى ثروت بجويد به آن نخواهد رسيد».

قرآن كريم به آزادى معنوى انسان ارج مى ‏نهد و پيروان خود را توصيه مى ‏كند كه سيادت و عزّت نفس خود را حفظ كنند، اسير مال و ثروت نشوند، بنده غير خدا نگردند و به دنيا وابسته نباشند تا روح بلندشان از مسير تكامل باز نماند. برخى با اين كه در ظاهر از ثروت اندوزى، دورى مى‏ جويند، ولى به علّت «ضعف نفس» به مال اندكِ خود وابسته مى ‏شوند و با از دست رفتن آن داد و بیداد و بى ‏تابى مى‏ كنند و ضعف درونى خود را آشكار مى ‏سازند، اما داشتن ثروت بسيار و اشتغال به كسب مال و تجارت، مؤمنان را وابسته نمى‏ كند. آنان همچنين از دست رفتن مال را نوعى امتحان الهى و از جانب خدا مى ‏دانند: «رِجَالٌ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ[1]؛ مردانى كه هيچ تجارت و داد و ستدى از ياد خدا بازشان نمى ‏دارد».

مؤمنان با وجود فقر و نداشتن مال، از خدا دور نمى ‏شوند، نياز خود را به افراد مختلف باز نمى ‏گويند و تن به ذلّت خويش نمى ‏دهند. قرآن «اهل صفّه» را نمونه ‏اى از مردان الهى معرفى مى ‏كند که با وجود فقر مالى و محروميت از امكانات زندگى در اوج غناى نفس مى ‏زيستند، سنگ و طلا در نظرشان يكسان مى ‏نمود و شمشير همواره در دستشان بود.[2]

راه رسیدن به رفاه و آسایش

«وَ أَمَّا الدَّعَةُ فَمَوْجُودَةٌ فِي خِفَّةِ الْحِمْلِ فَمَنْ طَلَبَهَا فِي ثِقَلِهِ لَمْ يَجِدْهَا؛ و امّا رفاه و آسايش زندگى در سبكبارى است و هر كس به زير بار گران رود روى آسايش را نخواهد ديد».

تردیدی در این نیست که خوشحالى و زندگی خوش در سبكبارى است و هر چه مسئوليت كمتر باشد خوشى و آسایش زندگى بیشتر است و به عکس، آنها كه بار سنگين به دوش خود مي كشند به آن نمي رسند، البته این سبکباری به معنای این نیست که انسان از زیر بار مسئولیت ها و وظائف خود شانه خالی کند بلکه روی سخن با کسانی ست که با اینکه زندگیشان روال عادی را دارد تمایل دارند که با سخت گرفتن به خود و برداشتن قدم های بزرگ و فراتر از توان خود، زندگی شان را بهبود بخشند.

راه رسیدن به کمی مشغله

«وَ أَمَّا قِلَّةُ الِاهْتِمَامِ فَمَوْجُودَةٌ فِي قِلَّةِ الشُّغُلِ فَمَنْ طَلَبَهَا مَعَ كَثْرَتِهِ لَمْ يَجِدْهَا؛ و امّا فراغت خاطر در كمی مشاغل است و هر كس آن را در داشتن كار زياد بجويد، نخواهد يافت».

انسان هایی كه دوست دارند راحت و در آسایش باشند نبايد به دنبال شغل زياد باشند. آنهایی که دست به هر كارى می زنند و زير هر بارى می روند فراغت خاطر خود را از دست می دهند و برای خود ناراحتی و دل مشغولی فراهم می کنند.

راه رسیدن به عزت

«فَأَمَّا الْعِزُّ فَمَوْجُودٌ فِي خِدْمَةِ الْخَالِقِ فَمَنْ طَلَبَهُ فِي خِدْمَةِ الْمَخْلُوقِ لَمْ يَجِدْهُ[3]؛ و امّا عزّت در فرمانبردارى از آفريدگار است و هر شخصى آن را در فرمانبرى از مخلوق بجويد به آن نخواهد رسيد».

عزت براى كسانى ست كه در خدمت و فرمان خالق هستند و هر كس به خدمت مخلوق مشغول شود عزت را نخواهد يافت. خداوند در قرآن کریم می فرماید: «مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِيعاً[4] كسانى كه عزت مى ‏خواهند از خدا بطلبند چرا كه تمام عزت از آن خداست»‏ همه عزت هاى دنيا و آخرت براى خداست و به عزت خداوند، رسول و مؤمنان با عزت می شوند؛ چرا که عزت در اطاعت او و به ذلت افتادن در مخالفت اوست. از پیامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روایت شده است: «إِنَّ رَبَّكُمْ يَقُولُ كُلَّ يَوْمٍ أَنَا الْعَزِيزُ فَمَنْ أَرَادَ عِزَّ الدَّارَيْنِ فَلْيُطِعِ الْعَزِيز[5]؛ پروردگار شما هر روز می فرمايد: من عزيزم و ارجمند، پس هر كه عزت دنيا و آخرت می خواهد بايد از عزیز (پروردگار) فرمانبردارى كند».

تنها ذات پاك خداوندست كه شكست ناپذير است و گر نه همه مخلوقات چون محدودند قابل شكست هستند، بنابراین تمام عزت از آن اوست و هر كس عزتى دارد از بركت درياى بى ‏انتهاى خداوند است. در حالات امام حسن بن على علیه السلام مى ‏خوانيم كه در ساعات آخر عمرش هنگامى كه يكى از يارانش به نام جنادة بن ابى سفيان از او اندرز خواست نصايح ارزنده و مؤثرى براى او بيان فرمود از جمله اینکه فرمود: «إِذَا أَرَدْتَ عِزّاً بِلَا عَشِيرَةٍ وَ هَيْبَةً بِلَا سُلْطَانٍ فَاخْرُجْ مِنْ ذُلِّ مَعْصِيَةِ اللَّهِ إِلَى عِزِّ طَاعَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل‏[6]؛ هر گاه بخواهى بدون داشتن قبيله، عزيز باشى و بدون قدرت حكومت، هيبت داشته باشى، از سايه ذلت معصيت خدا بدر آى و در پناه عزت اطاعت او قرار گير».

آری نسان آگاه بايد آب را از سرچشمه بگيرد، كه آب زلال و فراوان آنجاست، نه از ظروف كوچك و مختصرى كه هم محدود است و هم آلوده و در دست اين و آن مى ‏باشد.


مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] نور، 37.

[2] ثروت از ديدگاه قرآن، وفا، جعفر، مركز تحقيقات سپاه‏، قم‏، چاپ اول،‏ ص 105.

[3] الخصال، شیخ صدوق، به تصحیح: على اكبر غفارى، جامعه مدرسين‏، قم‏، 1362ش،‏ ج ‏1، ص 198.

[4] فاطر، 10.

[5] مجمع البيان فى تفسير القرآن، طبرسى، فضل بن حسن‏، انتشارات ناصر خسرو، تهران‏، 1372ش،‏ ج ‏8، ص 628.

[6] تحف العقول، ابن شعبه حرانى، جامعه مدرسين‏، قم‏، 1404ق، ص 376.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر