روش مقابله با وسواس

روش مقابله با وسواس

همۀ شما با فرد یا افرادی روبه رو شده اید که فکر، کار، احساس یا حرکت مکرّری انجام می دهند و تصور می کنند نوعی اجبار و ناچاریِ ذهنی برای آنان وجود دارد. این اختلال زیانمند وسواس نام دارد. فرد وسواسی خود را ناچار می بیند که رفتاری برخلاف مِیلش انجام دهد. در متون دینی، آموزه های فراوانی از معصومان علیهم السلام وجود دارد که با به کاربستن آن ها، افراد از ابتلا به این بیماری مصون می مانند.

سرسختی در برابر دشواری ها

آدم هاي وسواسی نباید به وسوسه ها اعتنا کنند. در اول کار ممکن است این بی اعتنائی کار سختی باشد، ولی وقتی شروع کردی و آن طلسم را شکستی، کم کم کار آسان و عادی می شود. در بسیاری از موارد، می بینیم که یک کار، از دور، ترسناک به نظر می رسد، ولی در صورت درگیر شدن با آن، ترس از بین خواهد رفت. امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید:

إذا خِفْتَ صُعوبَةَ أمْرٍ فاصْعُبْ لَهُ يَذِلَّ لكَ وخادِعِ الزَّمانَ عَن أحْداثِهِ تَهُنْ علَيكَ؛(1) هرگاه از سختی و دشواری کاری ترسیدی، در برابر آن، سرسختی نشان بده، که رامت می شود و در برابر حوادث روزگار، چاره اندیشی کن، که بر تو آسان می شوند.

شک زیاد

ما دو نوع شکاک و وسواس داریم. کسی که در سال دو بار شک میکند، این اصلا وسواس و شکاک نیست. یک امر طبیعی است. ولی کسی که هر روز و هر هفته شک می کند، در طهارت و نجاست و غسل و وضو و هر چیزی شک می کند، شکاک است.

بر اساس روایات کسی که در چیزی سه بار شک کرد، کثیر الشک است. مگر این که این سه بار در طول چند ماه باشد. کسانی که کثیر الشک هستند، باید این طلسم را بشکنند و به شکشان اعتنا نکنند.

تکرار را حرام بدانند. گناه کبیره بدانند؛ چون مبتلا به چندین گناه می شوند. اولا اعصاب خود و اطرافیانشان را خرد می کنند. ثانیا عمر و سرمایه ها را هدر می دهند.

کسی که زیاد شک می کند اعتنا نکند، بگوید: اصلا میخواهم قرائت من باطل باشد. می خواهم به دهان شیطان بزنم. امام محمد باقر علیه السلام فرمودند: إِذَا كَثُرَ عَلَيْكَ اَلسَّهْوُ فَامْضِ عَلَى صَلاَتِكَ فَإِنَّهُ يُوشِكُ أَنْ يَدَعَكَ إِنَّمَا هُوَ مِنَ اَلشَّيْطَانِ؛(2) اگر همواره در نمازهایت شک میکنی، به شک خود اعتنا مکن و به نمازت ادامه بده؛ زیرا شک از وسوسه شیطان است، و اگر بی اعتنا بگذری تو را ترک خواهد کرد.

فرمود: اگر این کار را بکنی امید هست که شیطان تو را رها کند.

رها کردن باطل

در روایات آمده است با باطل درگیر نشوید. اگر یک زباله آلوده ای را دیدید زود از کنارش رد شوید. اگر آنجا بایستیم و آنها را به هم بزنیم، بوی عفونتش زیادتر می شود. باید از کنار شیطان و وسوسه هایش سریع عبور کنیم. با آن درگیر نشویم. زد و خورد نکنیم. باطل را رها کنیم.

اگر کسی حرف بیخودی زد، یا در گوشه ای کار خلافی کرد، آن را در فضای مجازی پخش نکنیم. در این صورت فتنه تمام می شود. ولی اگر باطل را پخش و تصاویر ناجور را منتشر کنیم، به گناه دامن زده ایم. کسانی که آن را پخش می کنند، گناهشان از کسی که این عکس را گرفته است به مراتب بالاتر است. اشاعه کار خلاف و فحشا خیلی بد است.

اشاعه باطل

اگر بنده حرف خلافی زدم، اگر همین جا دفن شود، تمام می شود. ولی اگر دفن نکردیم و پخش کردیم، همه را درگیر این کار می کنیم. بعضی آبروها که ریخته شود، جمع نمی شود. اگر در باره خودمان بود، حاضر نبودیم پخش شود، ولی اگر برای دیگران باشد آن را اشاعه می دهیم.

«غفار» به معنای پوشاننده است؛ پوشاننده گناهان. چرا به کافر، کافر می گویند؟ چون حق را می پوشاند.

خدا که تکفیر می کند، یعنی می پوشاند. «یَا مَن اَظهَرَ الجَمِیلَ وَ سَتَرَ القَبیح؛(3) ای خدایی که زیبایی را ظاهر می کنی و گناه را می پوشانی»!

بیاییم هم در مسائل شخصی مان، هم در مسائل خانوادگی و اجتماعی مان، باطل را پخش نکنیم، با آن درگیر نشویم که کار خوبی نیست. خداوند «ستار العیوب» است. امیر المؤمنین علیه السلام فرمودند:

لو تکاشفتم ما تدافنتم؛(4) اگر از درون همدیگر آگاه میشدید،یکدیگر را دفن نمی کردید.

اگر پرده ها کنار برود، کسی، کسی را دفع نمی کند، ولی خدا می پوشاند.

اگر چیزی هنوز در دادگاه ثابت نشده است و صرف اتهام است، نباید منتشر شود. آبروی افراد از مال و جان آنها بالاتر است. ما با آبرو زندگی می کنیم. آبرو اعتبار ماست.

محو باطل

باطل را رها کنید تا محو شود. اگر از کسی ذکر و یادی نکنیم، خود به خود محو می شود و از بین می رود. اگر به فکر و خیال و توهم و وسوسه های شیطان اعتنا نکنیم، راحت درمان می شویم. اگر با آن درگیر شویم، وقت و عمر و فکر ما هدر می رود.

بیشترین چیزی که در در نماز می گوییم تکبیر است. شروع نماز با تکبیر است. اذان و اقامه با تکبیر است. رکوع و سجده با تکبیر است. نقاط وصل ما همه با تکبیر است. سلام نماز هم با تکبیر است. تکبیر یعنی این که خدا بزرگ است و غیر خدا کوچک است. توجه به خدا شیطان و فکر و خیال را کنار می زند. فقط خدا!

منبع: کتاب وسواس: راهکارهای پیشگیری و درمان، حبیب الله فرحزاد، ص 146-140.

----

پی نوشت ها:

1. غرر الحکم، ح 4108.

2. الکافی، ج 3، ص 359.

3. الکافی، ج 4، ص 546.

4. عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج 2، ص53.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

8832

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8268

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7585

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8534

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9294

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر