ریحانه خانه (1)

دین، خانواده ای را مطلوب می داند که جایگاه زن و مرد در آن این گونه تقسیم شود: آقا مدیری باشد که اصول کلی و باید و نبایدهای خانواده را بیان کرده و نظارت بر چگونگی انجامشان را برعهده می گیرد و خانم، وکیلی که زمینه،

ریحانه خانه (1)

امام رضا (علیه السلام) از امام علی (علیه السلام) روایت فرموده اند: «خیرُ نسائِکمُ الخَمسُ.» بهترین زنان شما، زنی است که پنج خصلت داشته باشد. گفته شد: آن پنج خصلت کدام اند؟ امیرالمومنین (علیه السلام) فرمودند: «الهیِّنةُ اللینةُ المُؤاتیةُ التی اذا غضِبَ زوجها لمْ تکتحِل بغمضٍ حتَّی یرضی و إذا غاب عنها زوجها حفظتهُ فی غیبتِهِ فتلکَ عاملٌ منْ عمالِ اللهِ وَعاملُ اللهِ لایخیبُ.»[1] سهل گیر باشد و سخت نگیرد؛ نرم خو و آرام باشد و تندخو نباشد؛ از شوهر خود اطاعت کرده و فرمانبرداری داشته باشد؛ هرگاه شوهرش را به خشم آورد، چشم برهم نگذارد تا او را راضی کند و هرگاه شوهرش از وی غائب شد، مال و آبروی او را حفظ کند. چنین زنی از کارگزاران خداوند است و کارگزاران خداوند از رحمت او ناامید نیستند (آن که برای خدا کار کند، تلاشش بیهوده نمی ماند).
آنچه در وهله اول در این کلام نورانی امام ثامن (علیه السلام) به چشم می خورد، اشاره به وظایف همسری زن است، چنانچه که انجام این امور، زن را به درجات «بهترین زنان» و «کارگزاری خداوند» نائل می کند. دقت و تأمل بیشتر در کلمات معصومان (علیهم السلام) این حقیقت را نمودار می کند که تکامل و تعالی زن در امر ازدواج و همسرداری دیده شده است.

بر اساس روایات معصومان (علیهم السلام)، تکامل و تعالی زن در ازدواج و همسرداری است.


حضرت فاطمه زهرا (علیها السلام) که خود از هر جهت برگزیده زنان هستند، در جواب سؤال پدرشان به این مهم اشاره فرموده اند؛ روزی رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) از اصحاب خود پرسیدند: «فَمَتى تَکُونُ أَدْنى مِنْ رَبِّها؟» در کدام لحظه، زن به خدا نزدیک تر است؟ هیچکدام پاسخ قانع کننده ای ندادند تا اینکه این سؤال به گوش حضرت زهرا (علیها السلام) رسید. ایشان فرمودند: «أَدْنى ما تَکُونُ مِنْ رَبِّها أَنْ تَلْزَمَ قَعْرَ بَیتِها.» زمانی زن به پروردگارش نزدیک تر است که [جهت ایفای نقش همسری و مادری اش] پیوسته ملتزم به حضور در خانه اش باشد. وقتی پاسخ حضرت زهرا (علیها السلام) را به پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) رساندند، آن حضرت فرمودند: «إِنَّ فاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنّى (علیها السلام).»[2] [درست گفته است] به درستی که فاطمه (علیها السلام) پاره تن من است.
دقت کنید که حضرت زهرا (علیها السلام) این الگوی کامل تمام مردان و زنان به وظیفه عمیق و دقیق زن در خانه اشاره فرموده اند. در عرصه زندگی نقش زن در رشد و تعالی معنوی افراد خانواده، پررنگ تر از هر جای دیگری به چشم می خورد، از طرفی بر اساس آموزه های دینی، وظایف زن در مقام همسری و بعد مادری معنا می شود. خداوند این مخلوق را برای این دو مقام ویژه آفریده است طوری که تعالی و شکوفایی نعمات خدادادی زن (مهربانی، صبر، خلاقیت، کدبانوگری، ولایت پذیری و ...) را نیز در همین مسیر قرار داده است.

در عرصه زندگی نقش زن در رشد و تعالی معنوی افراد خانواده، پررنگ تر از هر جای دیگری به چشم می خورد.


فضیلت ازدواج
مطالعه آموزه های اولیای دین که بخشی از آن به نقش زن و مسئولیت های او در قبال رشد و تعالی نهاد خانواده اشاره دارد، این مطلب را روشن می کند که چرا به ازدواج زنان در سن مناسبشان (چون میوه تازه و رسیده) فراوان تأکید شده است و عبادت و بندگی خدا، خود را وقف امور خیر کردن، بهانه های تحصیلی، دغدغه های اجتماعی و فرهنگی و کسب و کار و استقلال مالی هیچکدام نمی تواند جایگزین امر ازدواج یا حتی تأخیر آن باشد.

از امام رضا (علیه السلام) روایت شده است: «ان امرأة سألت ابا جعفر (علیه السلام) فقالت: اصلحک الله انی متبتلة.» زنی به حضور امام صادق (علیه السلام) شرفیاب شد و عرض کرد: خدا خیرتان دهد! من زنی تارک دنیا برای تقرب به خدا هستم». امام از او پرسیدند: «وَمَا التَبَّتل عندکِ؟» منظورت از ترک دنیا چیست؟ گفت: «لا ارید التزویج ابداً.» تصمیم دارم هیچ گاه ازدواج نکنم. امام (علیه السلام) سوال کردند: چرا چنین تصمیمی گرفته ای؟! آن زن پاسخ داد: «التمس فی ذلک الفضل.» برای اینکه فضیلت و شرافتی در راه خدا به دست آورم. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: «انصرفی! فلو کان فی ذلک فضل لکانت فاطمة (علیه السلام) اَحَقَّ بِهِ مِنکَ، انَّهُ لیسش احدٌ یَسبِقُها الی الفضلِ.»[3] از این تصمیم منصرف شو! اگر در ترک دنیا فضیلتی بود فاطمه (علیها السلام) به آن سزاوارتر بود، زیرا هیچ کس نیست که در فضیلت ها از فاطمه سبقت گرفته و پیش افتد.

اگر در ترک دنیا فضیلتی بود فاطمه (علیها السلام) به آن سزاوارتر بود، زیرا هیچ کس نیست که در فضیلت ها از فاطمه سبقت گرفته و پیش افتد.

ائمه اطهار (علیهم السلام) که کامل ترین حکما و هادیان بشرند، تکامل معنوی و عاقبت به خیری زن را در ازدواج و همسری او می بینند، چنانکه رسول خاتم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: «مَن أحَبَّ اَن یَلقَى اللهَ طاهِرا مُطَهَّرا فَلیَلقَهُ بِزَوجَةٍ.» هر که دوست دارد پاک و پاکیزه خداوند را دیدار کند، با داشتن همسر به دیدارش برود.[4]

وظایف زن
دین، خانواده ای را مطلوب می داند که جایگاه زن و مرد در آن این گونه تقسیم شود: آقا مدیری باشد که اصول کلی و باید و نبایدهای خانواده را بیان کرده و نظارت بر چگونگی انجامشان را برعهده می گیرد و خانم، وکیلی که زمینه اجرای این بایدها و نبایدها و قوانین را در فضای خانواده فراهم کند، چنان که رسول خوبی ها (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده اند: «کُلٌّ نَفسٍ مِن بَنی آدَمَ سَیِدٌّ فَالرَجُلُ سَیِدُ أهلِهِ وَالمَرأهُ سَیِّدَهُ بَیتِها.»[5] هر انسانی، فرمانروا و مدیر است؛ مرد، فرمانروا و مدیر [کلان] خانواده اش و زن، فرمانروا و مدیر [داخلی] خانه خود است.
بر اساس این کلام حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) و دیگر احادیث مربوط، در خانواده برای زن نیز می توان دو نوع مسئولیت یا مدیریت قائل شد: 1- مدیریت اقتصادی خانه 2- مدیریت عاطفی خانه.

مدیریت اقتصادی
از مدیریت اقتصادی زن در خانواده با عنوان همراهی اقتصادی نیز می توان نام برد. صرفه جویی، هزینه نکردن برای امور بی اهمیت و غیرضروری، همدلی و تبعیت از مدیریت مالی مرد، همراه کردن فرزندان با مدیریت مالی پدر، تأمین بعضی نیازها با خلاقیت ها و هنرهای زنانه و پرهیز از مدگرایی و چشم و هم چشمی[6] همه از مصادیق این کمک کردن است چنان که امام صادق (علیه السلام) فرموده اند: «خیر نسائکُم الطیّبه الطبیخ الّتی إذا أنفقت بِمعروفٍ وَ إذا أمسکت أمسکت بِمعروف فتلک عاملٌ مِن عمّال اللهِ و عاملُ اللهِ لا یخیبُ و لا یندَمُ.»[7] بهترین زنان شما زنی است که خوش بو باشد، سفره آرا و آشپز خوبی باشد، بجا خرج کند (بر مبنای نیاز و متناسب با درآمد خرید و به اندازه، مصرف کند) و بجا از خرج کردن خودداری ورزد (از مدگرایی، چشم و هم چشمی و اسراف و تجمل گرایی پرهیز کند). چنین زنی کارگزاری از کارگزاران خداست و کارگزار خدا در زندگی شکست نمی خورد [و از رحمت خدا ناامید] و از کارش پشیمان نمی شود.


منبع: کتاب خانواده بهشتی، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی

--------------------------------------------

پی نوشت ها:
[1]. الکافی، ج5، ص324 و 325؛ مسند الامام الرضا (علیه السلام)، ج2، ص255.
[2]. بحارالانوار، ج100، ص250.
[3]. بحارالانوار، ج100، ص219؛ الامالی (الامالی للشیخ الطوسی)، ص370.
[4]. من لایحضره الفقیه، ج3، ص385.
[5]. نهج الفصاحه، ص614.
[6]. الکافی، ج8، ص244. امام صادق (علیه السلام) به حمران ابن اعین فرمودند: «یا حُمرانُ انظر الی مَن هو دونک فی المقدره... .» ای حمران! زندگی خودت را با کسانی مقایسه کن که نسبت به تو قدرت (درآمد)
پایین تری دارند نه با کسانی که درآمدشان بیشتر است، زیرا این نگاه و مقایسه، تو را نسبت به میزان درآمدی که [بر اساس شغل و کارت] برای تو مقدر شده است، قانع تر کرده و تو را برای زیادی نعمت از طرف پروردگار متعال شایسته تر می کند.
[7]. الکافی، ج5، ص325.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر