مردی که با کار و زحمت به دنبال کسب درآمدی از فضل خداوند است تا نیازمندی های همسر و خانواده اش را تهیه کند، پاداشی برتر از مجاهد راه خدا به او داده می شود.

ستون خانه (2)

ستون خانه (2)

مدیریت مالی خانواده
امام رضاعلیه السلام فرموده اند: «الَّذِی یطْلُبُ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ مَا یکفُّ بِهِ عِیالَهُ أَعْظَمُ أَجْراً مِنَ الْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.»[1] مردی که با کار و زحمت به دنبال کسب درآمدی از فضل خداوند است تا نیازمندی های همسر و خانواده اش را تهیه کند، پاداشی برتر از مجاهد راه خدا به او داده می ­شود.

بنابراین فرموده حضرت رضاعلیه السلام یکی از وظایف مهم مرد، مدیریت مالی با هدف تأمین نیازهای مادی اعضای خانواده و سایر واجب النفقه ها مثل پدر و مادر و ... است. در این زمینه در کلام دیگر حضرات معصومین علیهم السلام نیز به نکاتی اشاره شده است از جمله:
1- انتخاب شغل مناسب (به دور از دروغ و دغل و پارتی و ...).
2- کسب روزی حلال؛ کسب روزی حلال چنان مهم است که عاقبتِ انسان را حتی در شکم مادر رقم می زند، از این رو بزرگان دین بارها به کسب روزی حلال تأکید کرده و می کنند.
3- تلاش برای کسب درآمد به میزان کفاف (در حد اداره آبرومندانه زندگی). امام کاظم علیه السلام فرموده اند: «عِیالُ الرَّجُلِ أُسَراؤُهُ، فَمَنْ اَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِ نِعْمَةً فَلْیُوَسِّعْ عَلى‏ أُسَرائِهِ، فَإنْ لَمْ یَفْعَلْ أَوْشَکَ أَنْ تَزُولَ تِلْکَ النِّعْمَةُ.»[2] خانواده مرد در اختیار او هستند [و او مسئول تأمین محترمانه نیازمندی های آنان است]، پس هر که خداوند به او نعمتی عنایت کرده و گشایشی در میزان درآمدش ایجاد کند، باید خانواده اش را [به دور از اسراف و تبذیر] در رفاه و آسایش بیشتری قرار دهد، در غیر این صورت این خطر وجود دارد که آن نعمت از کف او برود.
ایجاد رفاه و آسایش به دور از اسراف و تجمل گرایی. علی بن موسی الرضا علیه السلام فرموده اند: «صاحِبُ النِّعمَةِ یَجِبُ أن یُوَسَّعَ عَلى عِیالِهِ.» [3] بر صاحب نعمت (کسی که نعمت و تمکّن دارد) واجب است که عیال (افراد تحت تکفل) خود را در رفاه قرار دهد.
اعتدال در مصرف و هزینه کردن متناسب با سطح درآمد.

کسب روزی حلال چنان مهم است که عاقبتِ انسان را حتی در شکم مادر رقم می زند.


مدیریت حریم و حجاب خانواده
این مدیریت (غیرت ناموسی در حفظ حریم خانه و اهلش) برای حفظ کیان خانواده به طور خدادادی در وجود مرد نهاده شده است، اما با توجه به زمانه ای که در آن زندگی می کنیم خوب است مردان خانه مهارت بیشتری درباره اجرای آن بیاموزند.

5a02d8e14b6dc.jpg

قبل از هر چیز باید به این مطلب اشاره کنیم که بر اساس دیدگاه اسلام، مرد به عنوان مسئول و مدیر خانواده باید به آموزه های دینی متعهد و پایبند باشد. در احادیث برای این وظیفه و مدیریت دینی مرد مصادیقی بیان شده است که عبارت اند از: آموزش تعالیم دینی، دعای دسته جمعی برای غلبه بر مشکلات، بیدار کردن خانواده برای نماز، تلاش برای بهشتی کردن تمام اعضای خانواده و ... . بر این اساس محکم کردن بنیان دینی و اعتقادی خانواده از کارسازترین روش های حفظ حریم ناموسی آن است. به یقین اعضای یک خانواده متدین به دلیل تقید به دین، در رفتار و کلام خود حیا و عفت بیشتری را نشان می دهند.

در این راستا باید به این نکته توجه داشت که محبت زیاد مرد به همسرش نباید مانع حفظ این حریم ها شود، آن چنانکه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: «مَنْ اطاعَ امْرأَتَهُ اکبَّهُ اللهُ عَلی وجهِهِ فی النّارِ. ای علی! هر کس از زنش اطاعت کند (با درخواست های نامشروع زنش موافقت کند) خداوند عزّ و جلّ او را به رو در آتش می افکند. علی (علیه السلام) فرمودند: وَ مَا تِلکَ الطّاعه؟ این اطاعت چیست؟ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم [به عنوان نمونه] فرمودند: أذَنُ لَها فی الذِّهابِ إِلى الحَمَّاماتِ والعُرُساتِ وَالنَّائِحاتِ وَلُبسِ الثِّیابِ الرِّقاق.[4] اجازه دادن به او برای رفتن به حمام ها (امروزه مثل ساحل دریا و استخرهایی که در آن حریم ها رعایت نمی شود)، عروسی ها (مراکز ناسالمی که زن از اختلاط نامناسب و تعدی نامحرمان در امان نیست)، نوحه سرایی ها (مجالس سوگواری که زنان بی توجه به حضور نامحرمان موهایشان را افشان می کنند و به سر و صورت می زنند یا صدا به ناله بلند می کنند و ...) و پوشیدن لباس های نازک و بدن نما.»

بر اساس دیدگاه اسلام، مرد به عنوان مسئول و مدیر خانواده باید به آموزه های دینی متعهد و پایبند باشد.


خالی از لطف نیست که بدانیم عواملی هم وجود دارند که از ناحیه مرد، سبب فروپاشی یا تزلزل بنیان خانواده می شود؛ آزار رسانی به همسر، اهانت و تحقیر همسر، بخل ورزیدن در تأمین نیازمندی های خانواده، بدرفتاری و بدگفتاری، بی عدالتی رفتاری بین چند همسر، تنوع طلبی جنسی و بی وفایی، رها کردن خانواده به حال خود و نداشتن احساس مسئولیت در برابر آنان بخشی از این علت هاست.
به امید روزی که با تشکیل و تحکیم نهاد خانواده بر اساس آموزه های دینی، زمینه ساز ظهور حضرت ولی عصرعج الله تعالی و فرجه الشریف و شاهد برافراشته شدن پرچم توحید در سراسر عالم باشیم.

منبع: کتاب خانواده بهشتی، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی

----------------------------------------
پی نوشت ها:
[1] . الکافی، ج5، ص88.
[2] . من لا یحضره الفقیه، ج3، ص556.
[3] . مسند الامام الرضا (علیه السلام)، ج1، ص285.
[4] . من لا یحضره الفقیه، ج4، ص 352.


مطالب مرتبط