در روایتی حضرت رضا علیه السلام شرکت در تشییع جنازه و توجه به عرضه اعمال را مهم می شمارند.

سخنی از حضرت رضا علیه السلام درباره عرضه اعمال

سخنی از حضرت رضا علیه السلام درباره عرضه اعمال

ابن شهر آشوب به سند خود، از موسى بن سيّار نقل مى‏ كند كه گفت: من همراه حضرت رضا عليه السّلام [در سفر او، از مدينه به طوس‏] بودم، وقتى كه نزديك طوس رسيديم و ديوارهاى طوس نزديك گرديد، ناگاه صداى گريه و شيون شنيديم، دنبال صدا را گرفتيم، ديديم جمعى، در كنار جنازه‏ اى هستند [و بستگان فوت شده، گريه مى ‏كنند] در اين هنگام ديدم مولايم حضرت رضا عليه السّلام به طرف جنازه حركت نمود، آن را با حاضران بلند كرد و سپس خود را به تابوت چسبانيد، پس از تشييع، نزد من آمد و فرمود: «اى پسر سيّار كسى كه جنازه يكى از دوستان ما را تشييع كند، از گناهانش بيرون مى‏ آيد و آن چنان مى ‏شود كه از مادر تازه متولّد شده و گناهى ندارد».

شرکت در تشییع جنازه در روایات دیگر نیز تأکید شده است در سخنی دیگر از حضرت رضا علیه السلام می خوانیم که: «تشییع جنازه را ترک نکنید که در آن فضل بسیاری است».[1]

علت تاکید بر شرکت در تشییع جنازه یکی از دلایلش این است که سبب هشدار و بيداری انسان می شود چرا که به انسان یادآور می شود که او هم روزى خواهد مرد و جنازه اش را تشييع خواهند کرد و برای او مراسم يادبود خواهند گرفت. در نهج البلاغه آمده است كه حضرت على عليه السلام در تشييع جنازه مؤمنى شركت نموده بودند، ناگهان صداى بلند خنده كسى را شنيدند، حضرت عليه السلام ناراحت شدند و فرمودند: «گويى مرگ براى غير ما مقرّر شده و حق (تنها) بر ديگران واجب شده است و گويى (اين) مردگانى را كه مى ‏بينيم (مثل) مسافران هستند، به زودى به سوى ما باز مى ‏گردند، ما آنها را در قبرشان مى ‏گذاريم و ميراثشان را مى ‏خوريم، گويى بعد از آنها، عمر جاودان داريم».[2]

موسى بن سيّار در ادامه روایت می گوید وقتى كه آن جنازه را كنار قبر بر زمين نهادند، آقايم حضرت رضا عليه السّلام را ديدم، به پيش آمد، مردم را كنار زد تا نزديك جنازه رسيد، دست بر سينه آن شخص فوت شده نهاد و فرمود: «اى فلانى پسر فلانى، مژده باد تو را به بهشت، از اين ساعت به بعد، ترسی بر تو نيست».

به حضرت عرض كردم: «قربانت گردم، آيا اين شخص را مى ‏شناسى؟ سوگند به خدا به اين شهر و سرزمين قبلا نيامده‏ اى و اين نخستين بار است كه بر آن قدم مى ‏گذارى».

امام رضا عليه السّلام در پاسخ فرمود: «اى پسر سيّار آيا نمى ‏دانى كه اعمال شيعيان ما گروه امامان، در شب و روز بر ما عرضه مى ‏شود، اگر تقصيرى در اعمال آنها باشد، از درگاه خداوند مى‏ خواهيم از تقصير آنها بگذرد و اگر اعمالشان شايسته بود، از خداوند مى ‏خواهيم تا جزاى نيك به آنها عنايت فرماید».[3]

انسان باید همیشه به مسئله توجه داشته باشد که علاوه بر خداوند كه همه جا با اوست، پيامبر صلى الله عليه و آله و پيشوايان محبوبش همه روزه يا هر هفته از هر عملى كه انجام مى‏ دهد آگاه مى ‏شوند، بنابراین باید بيشتر مراقب اعمال خود باشد و سعى ‏كند كارهاى خوب را انجام دهد و از اعمال بد و ارتكاب گناهان دورى كند.

در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده است كه فرمود: «چرا شما (با اعمال زشتتان) رسول اللَّه صلى الله عليه و آله را ناراحت مى ‏كنيد؟ شخصى از آن حضرت پرسيد: چگونه ما آن حضرت را ناراحت كنيم؟ امام عليه السلام جواب داد: آيا نمى ‏دانيد كه اعمال شما بر آن حضرت عرضه مى ‏شود؟ و زمانى كه آن حضرت صلى الله عليه و آله در اعمال شما گناهى ببيند، ناراحت مى ‏شود، پس آن حضرت را مسرور كنيد نه غمگين».[4]

نکته پایانی در این روایت بیان محبت و لطف ائمه علیهم السلام به شیعیان است که از خداوند می خواهند از تقصیرات شیعانشان بگذرد و در برابر اعمال شایسته آنها جزای نیک عطا فرماید.

#عرضه_اعمال #امام_رضا

مهدی سیدمرادی

پی نوشت ها:

[1] الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا عليه السلام، مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، مشهد، 1406 ق، ص 170.

[2] نهج البلاغه، كلمات قصار، حكمت 122.

[3] مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، ابن شهر آشوب مازندرانى، علامه‏، قم، 1379ق‏، ج ‏4، ص: 341.

[4] الأمالي، شیخ مفید، به تصحیح حسين استاد ولى و على اكبر غفارى، كنگره شيخ مفيد، قم‏، 1413ق‏، ص 196.


مطالب مرتبط