سزاست که محروم بمانم؟

زائر هنگام بروز مشکلات یا بیماری وقتی از همۀ اسباب ناامید شد، امید به سبب فرامادی پیدا می کند و یکی از جایگاه هایی که در تحقق این امید مؤثر است، اماکن زیارتی...

سزاست که محروم بمانم؟

زیارت امام رضا (علیه السلام) دیداری است برای آنکه او را بزرگ بشماریم و اظهار نماییم که دوستش داریم. زیارت امام رضا (علیه السلام) دیدنی از راه دل و ارتباطی روحی با وی است. زیارت نامۀ رضوی، دفتر معرفت آموزی و شناخت امام و اوصاف و مناقب اوست. یکی از اوصاف رضا، شفاعت پیروان و پناه جویی از گناه کاران است. پس به رضا با زیان دل بگو: ای رضاجان، کیست که به مهمانی تو بیاید و به صدرش ننشانی و به امید عطایت به درگاهت روی آورد و تو روی گردانی؟ آیا سزاست که از درگاهت محروم بمانم، درحالی که نیکوکارتر از تو سروری ندارم.

رضاجان، به دامان کرمت دست یازیدم و برای رسیدن به عطایت هرگز دامان آرزو فرا نچیدم، پس محرومم مکن. رضاجان، شنیدم زیارت مقبولت برابر هزار حج مقبول است، از تو می خواهم تا یاری ام رسانی تا با دل کعبۀ عشق تو را طواف کنم و حجی مقبول بیابم.
ای عاشق رضا، خود را به ضریح بچسبان و بگو: اللَّهُمَّ إِلَیْکَ صَمَدْتُ مِنْ أَرْضِی وَ قَطَعْتُ الْبِلادِ رَجَاءَ رَحْمَتِکَ فَلا تُخَیِّبْنِی وَ لا تَرُدَّنِی بِغَیْرِ قَضَاءِ حَاجَتِی وَ ارْحَمْ تَقَلُّبِی عَلَى قَبْرِ ابْنِ أَخِی رَسُولِکَ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی یَا مَوْلایَ أَتَیْتُکَ زَائِراً وَافِداً عَائِذاً مِمَّا جَنَیْتُ عَلَى نَفْسِی وَ احْتَطَبْتُ عَلَى ظَهْرِی فَکُنْ لِی شَافِعا إِلَى اللَّهِ یَوْمَ فَقْرِی وَ فَاقَتِی فَلَکَ عِنْدَ اللَّهِ مَقَامٌ مَحْمُودٌ وَ أَنْتَ عِنْدَهُ وَجِیهٌ.

مفاهیم
پروردگارا، از وطن خویش قصد تو را کردم و به امید رحمت تو آن را ترک گفتم. پس ای بنده نواز مرا از درگاه کرمت ناامید مساز و تا حاجتم را روا نساختی، بازم مگردان و به خاطر روی آوردن به قبر مطهر فرزند علی برادر رسولت به من رحم کن. ای سرور من، پدرم و مادرم فدای تو باد. من به قصد زیارت تو آمدم و به درگاه تو وارد شدم، از شر عذاب و گناهانی که به خاطرش، بر خود خیانت کردم، به تو پناه آورده ام و بار سنگین گناهان را بر دوش کشیده ام تا تو (ای رضاجان) شفاعت مرا در درگاه خدا بنمایی، روزی که فقیر و بی نوایم. پس مقام پسندیدۀ شفاعت نزد خدا برای تو است و نزد کردگار حکیم محبوب و آبرومندی.

امید

امید، حالتی روحی و روانی و برانگیزانندۀ انسان به کار و فعالیت و از نظر جهان بینی توحیدی، تحفه ای الهی است که چرخ زندگی را به گردش درمی آورد و عامل ایجاد انگیزه و تلاش در زندگی می شود. ایمان و امید در سلامت روانی نقش مهمی برعهده دارد و موجب معنابخشی به زندگی می شود و هنگام بروز مشکلات از فروپاشی روانی انسان جلوگیری می کند.
در واقع منشأ اصلی امید، لذت و راحتی انسان است. فرد امیدوار و بانشاط، نگرشی مطلوب و رضایت بخش نسبت به خود و دیگران دارد و از روابط اجتماعی معادل تر برخوردار است و فرآیند زندگی خود و دیگران را مثبت ارزیابی می کند.
از نظر ساندر، امید یک حالت انگیزشی مثبت است که بر حسّ پایوری و راهیابی مبتنی و ناشی از تعادل فرد با محیط است. به عبارت دیگر، امید عبارت است از: «ظرفیت تصور توانایی ایجاد مسیرهایی به سمت هدف های مطلوب و تصور داشتن انگیزه برای حرکت در این مسیرها.»[1]
آثار تربیتی امید در زندگی اجتماعی عبارت است از: ۱. آرامش ۲. انبساط خاطر و شادمانی ۳. افزایش انرژی روانی و قدرت سازگاری با محیط ۴. کاهش ترس و اضطراب ۵. بالا بردن قدرت تصمیم گیری و مشارکت اجتماعی ۶. بالابردن ظرفیت انسان در برابر مسائل.[2]

ایمان و امید در سلامت روانی نقش مهمی برعهده دارد و موجب معنابخشی به زندگی می شود و هنگام بروز مشکلات از فروپاشی روانی انسان جلوگیری می کند.


ما معتقدیم مضامین زیارت یکی از منابع قوی برای تقویت روحیه امیدواری است و برای اثبات نظر خود دلایل زیر را می آوریم:
۱. زائر هنگام بروز مشکلات یا بیماری وقتی از همۀ اسباب ناامید شد، امید به سبب فرامادی پیدا می کند و یکی از جایگاه هایی که در تحقق این امید مؤثر است، اماکن زیارتی مثل حرم شریف امام رضا (علیه السلام) می باشد، پس رفتن به بوستان رضوی دلیل بر امید و امیدواری است.[3]
۲. مضمون دعاها که در زیارت امام رضا (علیه السلام) آمده، زائر را امیدوار می کند؛ زیرا در زیارت نامه تمام خواسته ها به مبدأ هستی ارجاع داده شده است. مانند: «اللَّهُمَّ طَهِّرْنِی وَ اشْرَحْ صَدْرِی»، خدایا تو پاکم کن؛ خدایا تو شرح صدرم عطا کن. همچنین مضامین امیدوار کنندۀ دیگر وجود دارد که روحیه زائر را تقویت می کند، البته به شرط آن که زائر مضمون زیارت را به عنوان گزاره های صادق باور نماید. برای نمونه، چند عبارت را تحلیل می کنیم:
الف. «بِکَ وَثِقّتُ فَلا تُخَیّبْنِی یَا مَن لا یُخَیِّبُ مَنْ اَرادَه.» (دعای خروج از منزل) یعنی: خداوندا، به تو اطمینان کردم، پس ای کسی که هرکه او را اراده کند، ناامیدش نکند، ناامیدم مساز.
ب. «قَطَعْتُ الَبلاء رجاءَ رَحْمَتِکَ فَلا تُخَّیبِنی و لا تَرَدَّنی بِغَیرِ قَضاءِ حاجتی.» (دعای ایستادن کنار ضریح) یعنی: خداوندا، به امید رحمت تو وطنم را ترک گفتم، پس ناامیدم مکن و حاجتم را برآور.

رفتن به بوستان رضوی دلیل بر امید و امیدواری است.


تدبر در مضامین یک و دو، به زائر می آموزد که قدرت قاهرۀ الهی همۀ اسباب و علل مادی و فرامادی را فرا گرفته، برای هر کاری، توجه به خالق لازم است. همچنین به او می آموزد که چون قدرت الهی فراگیر است و بالاترین مرتبه را دارد، پس ناامیدی از درگاه وی معنا ندارد و برای تأکید بر این امیدواری، مضامین «فَلا تُخَّیبِنی، یعنی خدایا ناامیدم مکن» را می آورد.
بنابراین، زائر با خواندن و باور آموزه های یاد شده، نخست وسعت قدرت خدا را فراتر از هر قدرت مادی می داند و نیز آن را محدود به علل مادی نمی کند دوم چون زائر با دعا و توسل و زیارت، خود را متصل به چنین قدرتی کرده و مضمون زیارت را باور کرده، امیدوارتر می گردد و این امیدواری چنان که ذکر شد، پیامدهای مطلوبی در زندگی و روابط اجتماعی و نشاط وی خواهد داشت.

برای مشاهده مطلب قبلی اینجا و بعدی اینجا کلیک کنید

منبع: کتاب ندای عشق رضوی، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی



-------------------------------
پی نوشت ها:
[1]. انصاری، مریم، «تأملی بر سازوکار ایمان و امید در زندگی و تأثیر آن بر سلامت»، مطالعات اسلام و روان‌شناسی، ‌ش۶، ص۱۲۷.
[2]. همان جا.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر