سلامت، توانایی، فرصت، جوانی و شادابیت را فراموش مکن؛ تا با آن ها، آخرت را به دست آوری

سهم شما از دنیا چیست؟!

سهم شما از دنیا چیست؟!

آیا تا به حال به این پرسش اندیشیده اید که «سهم شما از دنیا چیست؟» نقطه کانونی این پرسش، درنگ در این آیه است: «وَ لاتَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا.»[1] و سهم خود را از دنیا فراموش مکن. امیر مؤمنان (ع) در تفسیر «سهم» می فرماید: «سلامت، توانایی، فرصت، جوانی و شادابیت را فراموش مکن؛ تا با آنها، آخرت را به دست آوری.»[2] در روایتی نیز این آیه سرزنشی برای هجده ساله ها دانسته شده است. به اختصار، توانایی ها و فرصت های دوران جوانی را یادآور می شویم تا پاسخی برای سهم شما بیابیم.

این توانایی ها و فرصت ها عبارتند از:

1- فن بهتر زیستن

بزرگ ترین فن بهتر زیستن، بهره جستن از فرصت های بی نظیری است که به سرعت می گذرند. «فرصت جوانی»، با دیگر ذخایری که در اختیار دارید، تفاوت دارد. مدت زمان جوانی را نمی توان تغییر داد. این فرصت، ربودنی و رفتنی است و ضایع ساختن آن، چیزی جز غم و اندوه و پشیمانی را برای دوران پس از آن، به جا نمی گذارد. از پیامبر رحمت (ص) چنین نقل شده است: «از دست دادن فرصت، اندوهبار است.»[3]

جوانی فرصتی جبران ناپذیر است و «خست» و «دقت» در آن، امری پسندیده و نیکوست. از این رو، مسامحه در گذشت ساعات و روزهای دوران جوانی، روانیست؛ بلکه آراستن آن را تلاش، کوشش و فعالیت، آینده ای سبز و سرشار از موفقیت را رقم خواهد زد.

رسول گرامی اسلام (ص) می فرماید: «پروردگار فرشته ای دارد که هر شب نازل شده، بانگ می زند: ای بیست ساله ها! تلاش و جدیت کنید.»[4] لحظات زندگی را جدی بگیرید و فرصت جوانی را دریابید.

جوانی فرصتی جبران ناپذیر است و «خست» و «دقت» در آن، امری پسندیده و نیکوست

2- برنده بودن

بزرگترین ضعف یک جوان، کوچک شمردن خویش است. همانا انسان را چیزی مانند همت اش، بلند نمی گرداند. انسان باهمت، به فکر جواب است؛ همیشه طرحی دارد؛ مشکل را ممکن می شمارد و در هر مشکلی، راه حل آن را می بیند.

خودتان را دست کم نگیرید و کوچک نشمرید؛ زیرا هر کس بر نردبان همت فراز آید، به مقصود دست یابد. روزی پیامبر (ص) به ربیعه بن کعب فرمود: «تو هفت سال است که مرا خدمت نموده ای؛ آیا از من حاجتی درخواست نمی کنی؟» عرض کرد: یا رسول الله (ص) مرا مهلتی ده که در این باره فکر کنم. او فردا به نزد پیامبر (ص) رفت. حضرت فرمود: «حاجتت را بگو!» گفت: از خدا بخواه که در بهشت مرا نزد تو جای دهد. فرمود: «چه کسی این را به تو یاد داد؟» گفت: کسی به من یاد نداده است؛ بلکه خود اندیشیدم که اگر مال دنیا بخواهم، مال، فانی و از میان رفتنی است و اگر عمر دراز بخواهم، عاقبت مرگ است؛ پس چیزی بخواهم که دائم و همیشگی باشد. حضرت لختی سر به زیر افکند و سپس فرمود: «چنین خواهم کرد؛ ولی تو مرا به کثرت سجود یاری ده.»[5]

3- مقصرترین ها

شما وقتی به شرایط موجود خود عشق می ورزید و از اراده و تلاش برخوردار می گردید که افق آینده را روشن ببینید. در زندگی، همیشه چراغ امید را روشن نگه دارید که با فروغ آن، نیازها، علایق، خواست ها و تمایلات، سمت و سوی سالم می یابند و با اتکا به نیروی اراده و تصمیم، جامه عمل می پوشند. اگر امید آدمی از او گرفته شود، بدبختترین موجود زمین خواهد شد و «غول افسردگی» او را اسیر اضطراب ها، نگرانی ها، دشواری های تحصیلی، شغلی، مالی و مشکلات ناشی از روابط خانوادگی و اجتماعی می سازد و دنیای او را غم انگیز، سرد و بی روح می کند.

سعی کنید از چیرگی ظلمت ناامیدی بپرهیزید؛ چون هنگامی که ناامیدی قلب آدمی را تسخیر کند، تأسف، وی را از پای در می آورد. امیر مؤمنان (ع) می فرماید: «برای ناامید، تلخی و درد و هلاکت است.»[6]

اگر امید آدمی از او گرفته شود، بدبخت ترین موجود زمین خواهد شد

آنان که روح مأیوسی دارند، مقصرترین افرادند؛ زیرا رشته پیوند با زندگی را بریده و به نوعی خودکشی روحی روی آورده اند. اگر امید نباشد؛ مثل این است که خانه وجود انسان چراغ نداشته باشد، دنیای جوان با امید برپاست و موفقیت و پیشرفت او، مرهون پرورش این «عطیه الهی» در قلب تپنده اوست.

4- یک تصمیم موفق

دوراندیشی، نوعی عاقبت نگری است که ثمره آن، سالم ماندن از آسیب ها است. کسی که دوراندیشی او را پیش نبرد، ناتوانی و درماندگی، عقب نگاهش می دارد.[7]

مردی با اصرار بسیار از رسول اکرم (ص) یک جمله به عنوان اندرز خواست. رسول اکرم (ص) به او فرمود: اگر بگویم به کار می بندی؟ گفت: بلی یا رسول الله! رسول اکرم (ص) بعد از این که سه بار از او قول گرفت و او را متوجه اهمیت موضوع کرد، به او فرمود: «هرگاه تصمیم به کاری گرفتی، اول در اثر و نتیجه و عاقبت آن کار فکر کن و بنیدیش؛ اگر دیدی نتیجه و عاقبتش صحیح است، آن را دنبال کن و اگر عاقبتش گمراهی و تباهی بود، از تصمیم خود صرفنظر کن.»[8]

هرگاه تصمیم به کاری گرفتی، اول در اثر و نتیجه و عاقبت آن کار فکر کن و بنیدیش

5dbe60b426cc0.jpg

5- قبض و بسط های زندگی

دور اندیشی، در گرو دانایی و رایزنی با خردمندان و پیروی از توصیه های آنان است. سعی کنید از خودرأیی، اجتناب کنید و در تصمیمات خود، رایزنی کنید.

درد و رنج های زندگی سه ویژگی دارند؛ الف) پایان ناپذیرند، ب) استثناناپذیرند؛ ج) کلی و تعمیم پذیرند. باید رابطه خود را با مشکلات تغییر دهیم. در این صورت، این دردها و رنج ها می توانند قابل تحمل باشند و حتی از این بالاتر، می توانند به نوعی رضایت باطنی تبدیل شوند. وقتی مشکلات را بخشی از زندگی بدانید و رابطه خود را با آن ها تنظیم کنید، در این صورت با استقامت می توانید به استقبال گشایش بروید.

به این حدیث بنگرید: «ای سختی! بر شدتت بیفزا تا گشایش حاصل شود.»[9] بی شک، این باور که پس از سختی و رنج، گشایشی است و گشایش ها در دل سختی هاست و هر سختی، در درون خود گشایشی دارد، به زندگی رونق و نشاط می بخشد.

پیامبر (ص) پس از نزول سوره انشراح و تأکید خداوند بر این نکته- «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا»[10] چنین احساس کرد که همراه هر سختی، «دو آسانی» خواهد بود و با این مژده الهی، چهره مبارکش شکفته شد و بعد همواره این جمله را تکرار می کرد و می فرمود: یکی سختی، با دو سستی چه خواهد کرد؟ خدای من، به من وعده آسانی و وعده سستی همراه این سختی ها را داده است.[11]

منبع: ماهنامه راه قرآن (50)، محمد باقر پور امینی


پی نوشت ها

[1] . قصص، 77

[2] . ارشاد القلوب، ج1، ص25.

[3] . میزان الحکمه، ج6، ص2399.

[4] . مستدرک الوسائل، ج12، ص157.

[5] . بحارالانوار، ص22، ص84.

[6] . غررالحکم، ج5، ص27.

[7] . بحارالانوار، ج71، ص339.

[8] . وسائل الشیعه، ج2، ص457.

[9] . ابن اثیر، نهایه، ج1، ص30.

[10] . انشراح، 5 و 6.

[11] . مجموعه آثار سیره نبوی، ج16، ص138.


مطالب مرتبط