سیره رضوی در تبیین معارف مهدوی

امام هشتم علیه السلام، در دوران زندگی خود برنامه ها، اقدامات و راهبردهایی برای تثبیت امر مهدویت داشته اند.

سیره رضوی در تبیین معارف مهدوی

دوران زندگی امام هشتم علیه السلام، معاصر با سه خلیفه عباسی، هارون الرشید، امین و مأمون بود با توجه به اوضاع و شرایط خاص آن دوران، سیره و شیوه آن حضرت در برخورد با مقوله مهدویت، برنامه ها، اقدامات و راهبردهای آن حضرت، برای تثبیت امر مهدویت در جامعه شیعی آن روز و انتقال آن به دوره های بعدی این چنین بود:

دوران خلافت هارون الرشید:

1- بیان حقیقت امام و تبیین جایگاه امامت: ایشان به معرفی خود و تبلیغ امامت می پرداختند و با اعتقادی راسخ، به تبیین جایگاه امامت و امر ولایت و ارشاد مردم به سوی حق و حقیقت ادامه می دادند.

2- آن حضرت، همچنین نهاد وکالت را بازآفرینی کردند، افراد جدیدی را به عنوان وکیل خود به مناطق مختلف گسیل داشتند و با تدابیر عملیاتی دقیق و سریع، توانستند این نهاد را از نابودی نجات دهند تا این نهاد تا آغاز عصر غیبت از حرکت بازنایستاد.

دوران خلافت امین:

1- آن حضرت، علاوه بر اقدامات پیشین، به جذب قلوب علویان هم پرداخت تا از تفرقه و قیام های بی نتیجه که منجر به قتل عام آنها و تضعیف شیعیان می شد جلو گیری کند.

2- گفتگو با آن دسته از علویانی که ادعای مهدویت داشتند، نیز از دیگر فعالیت های امام بود.

دوره خلافت مأمون عباسی:

1- تبیین جایگاه امامت: آن امام در این زمان نیز تبیین اصل جایگاه امامت را ضروری ترین مسئله می دانست و لذا این بار با قدرت و استحکام بیشتری آن را بیان کرد.

2- معرفی حضرت مهدی علیه السلام: سؤالات متعدد مردم از یک طرف، ادعای مهدویت برخی از سوی دیگر و مهدی پنداشتن حضرت رضا علیه السلام از سوی سوم، سبب شد تا ایشان به معرفی روشن حضرت مهدی علیه السلام بپردازند تا علاوه بر پاسخگویی به سؤالات، هم مدعیان دروغین را رسوا نمایند و هم شک و شبهه برخی افراد را برطرف نمایند.

3- بیان فلسفه غیبت: با توصیف ویژگی ها و برجسته کردن صفات مهدی موعود از سوی حضرت رضا علیه السلام، همگان مشتاق دیدار آن می شدند؛ اما با اظهار اینکه یکی از آن ویژگی ها، غیبت است، این سؤال در ذهن ها ایجاد می شد که چرا امام باید غایب شود؟ امام دو فلسفه را برای غیبت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بیان می کردند: یکی، حفظ جان امام از دسیسه های دشمنان و دوم، نبودن بیعت احدی بر گردن امام که خود حضرت رضا علیه السلام کمابیش با آن درگیر بود.

4- تشریح اوضاع آخرالزمان: امام هشتم از اوضاع دردناک آخرالزمان و فتنه های کور و مهلک آن خبر داده است.

5- بیان وظایف منتظران: امام رضا علیه السلام سکوت در عصر غیبت را هرگز تأیید نمی کردند و دست روی دست گذاشتن را تجویز نمی نمودند؛ بلکه برای شیعیان، وظایفی را تعیین می کردند که عبارت است از:

- معرفت و شناخت امام: هدایت و معرفت دینی کامل، تنها از رهگذر شناخت امامان میسر می باشد، شناختی فراتر از دانستن نام و القاب و تاریخ ولادت و... باید به باطن و حقیقت انسانی آنان توجه نمود، جایگاه و مقام آنها را در هستی شناخت و حقایق را از لابه لای فرمایشات و رفتار و سیره ایشان به دست آورد. به اهداف والای آنان پی برده، و خط مشی آنها را الگو و سرمشق زندگی خویش قرار دهیم.

- تولی و تبری: دوستی با دوستان خدا و دوستان اهل بیت، و دشمنی با دشمنان خدا و دشمنان اهل بیت. حضرت ثامن الحجج علیه السلام این موضوع را از ویژگی های شیعیان واقعی قلمداد کرده است.

- ایمان و عمل صالح: هم ایمان و حب اهل بیت باید باشد و هم عمل صالح؛ تا رستگاری حاصل شود.

- محبت و احترام نسبت به امام: ایشان، از هر فرصتی، و لو محدود و مختصر، برای معرفی و ذکر خیر حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بهره می بردند و آن امام غایب را به نیکی یاد می کردند.

- پذیرش ولایت اهل بیت: سفارش فراوانی نسبت به التزام به ولایت اهل بیت شده است؛ تا جایی که ولایت، یکی از ارکان اسلام معرفی شده و به هیچ چیزی مثل ولایت سفارش نشده است.

- تقیه و صبر: دوران حضرت رضا علیه السلام، قیام های علویان هم آنها و اطرافیانشان را به کشتن می داد و هم کانون شیعه را دچار تفرقه و تشتت می کرد حتی امام هشتم نیز از آفات و تبعات این قیام ها، بی نصیب نمی ماند. سعی امام بر این بود که شیعه را به وحدت کلمه برساند و بهانه را از دست حکومت بگیرد. امام در این دوره، وظیفه شیعیان را در پیش گرفتن راه تقیه و صبر معرفی کردند.

- محزون بودن از فراق آن حضرت: به فرمایش عالم آل محمد، بسیاری از مؤمنان از این غم خالی نیستند.

- آموزش معارف الهی در قالب دعا برای حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف: امام رضا علیه السلام حدود نیم قرن پیش از تولد ایشان، با بیان های متعدد و مختلف، او را دعا کرده و نصرت و یاری اش را از خداوند طلب نموده اند.

منبع:

مجموعه مقالات منتخب دومین همایش مهدویّت در آموزه های رضوی، مقاله سیره رضوی در تبیین معارف مهدوی، موسی جوانشیر، ص 30 – 4.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر