«من هیچ گاه از راه دین ارتزاق نکردم.» و این خصوصیتی بود که بهشتی را از دیگران متمایز می کرد.

شهید بهشتی یک ملت بود!

شهید بهشتی یک ملت بود!

آیت الله دکتر سید محمد حسینی بهشتی دوم آبان 1307 در اصفهان متولد شد. زادهگاهش محله «لومیان» و پدر بزرگوارش سید فضل الله، یک روحانی مردم دوست بود. او در شهر کار می کرد و آخر هفته به روستا می رفت و برای مردم نماز جماعت برگزار می کرد و در این میان به حل مشکلات اهالی روستا می پرداخت. با این اوصاف؛ شهید مظلوم، کودکی اش را در فضایی معمولی و فقیرانه طی کرد. در این مورد او در زندگی نامه اش آورده: «تحصیلات ام را از سن چهار سالگی در مکتب خانه شروع کردم. سریع خواندن و نوشتن و قرآن خواندن را یاد گرفتم. در شهریور 1320 علاقه و شوری در جوان ها برای فراگیری معارف اسلامی به وجود آمد، درسال 1321 تحصیلات دبیرستان را رها کردم و به حوزه صدر اصفهان رفتم.»[1]

جالب توجه است که در آن زمان شهید بهشتی هم زمان در دو حوزه متفاوت علمی مشغول به تحصیل بود. از دیگر ویژگی های او پویایی اش در علم بود. او همیشه به دنبال تازه های علمی آن روز بود و از هیچ علم جدیدی غافل نبود.

تفاوت نگاه بهشتی با دیگر هم دوره هایش را می توان در جمله معروف اش خلاصه کرد: «من هیچ گاه از راه دین ارتزاق نکردم.»[2] و این خصوصیتی بود که بهشتی را از دیگران متمایز می کرد و در راستای این هدف در قم دبیرستانی تأسیس کرد و خود مشغول به تدریس دانش آموزان آن دبیرستان شد. برای مرد بزرگی چون او ریاست همواره در حاشیه قرار داشت.

از دیگر نکات جالبی زندگی شان، وارد کردن زبان انگلیسی به حوزه دینی بود که این مسئله در آن زمان موضوعی کاملاً خلاف عرف بود، ولی او بنا به اقتضای پیشرفت علم در اروپا به این نتیجه رسیده بود که انجام این کار ضرورت دارد و به همین دلیل شخصاً به تدریس زبان انگلیسی در شهری چون قم اقدام نمود.

او در سال 1342 شورای فقهی و سیاسی جمعیت های مؤتلفه اسلامی را تشکیل داد و در 1344 کتاب دینی راهنمایی و متوسطه را نگاشت و در همین سال به درخواست علمای بزرگ ایران رهسپار کشور آلمان شد و در آن جا مسجد ایرانیان هامبورگ را احیاء و سازماندهی کرد.

بی شک تلاش های مثمرثمر شهید بهشتی در شهرهای آلمان، خود برگ زرین زندگی این مرد بزرگ به حساب می آید؛ زیرا او در این سال ها سفرهای پرباری در راستای تحقیق مسائل دینی انجام داد و کشورهایی چون لبنان، سوریه و ترکیه به رایزنی و مشورت با دانشمندان و محققین علوم دینی پرداخت و باب گفت و گو در مسائل دینی را با علمای اهل سنت گشود که این امر باعث حمایت پنهان علما و دانشمندان کشورهای اسلامی از حرکت انقلابی ایران شد.

«من هیچ گاه از راه دین ارتزاق نکردم.» و این خصوصیتی بود که بهشتی را از دیگران متمایز می کرد.

از مهم ترین حرکت های تشکیلاتی بهشتی، تشکیل جامعه روحانیت مبارز تهران بود که در سال 1356 به وقوع پیوست و سپس در سال 1357 تشکیل شورای انقلاب...باید گفت این شورا از مهم ترین تشکیلات انقلاب ایران در ایجاد جمهوری اسلامی بود.

او با تلاشی مضاعف به دنبال سازماندهی حوزه های دینی بود؛ زیرا بر این باور بود که هیچ کاری بدون نظم و سازماندهی واقعی نتیجه بخش نیست؛ لذا مبنای باور بهشتی نظم اسلام بود. شاید در سایه اتکای او به همین ویژگی نظم بود که او را استاد مدیریت در چالش های پیش رو می خواندند.

5e145f82f0551.jpg

از دیگر خصوصیات او، تلاش بی وقفه او در عمق بخشیدن به اندیشه های اصیل اسلامی جوانان بود که در آن زمان این تلاش منجر به جذب نیروهای با ارزش به فرهنگ اسلامی شد. در این حیطه بهشتی به قدری توانمند بود که قابل بررسی ویژه است. گویی تنها او قادر بود هر گوشه ای از اروپا را به مکانی برای تجمع و رفع مسائل مسلمانان تبدیل کند و دلیل این موضوع کارنامه خدمت پنج ساله هجرت او به آلمان است.

بی شک در این جمله امام خمینی (ره) که گفت «بهشتی یک ملت بود» نکات قابل تأملی نهفته است که از همه مهم تر توجه به این امر است که مسئولان همواره این سوال را از خود بپرسند که به راستی چگونه می توان یک ملت شد و آیا یک ملت شدن به اندازه یک دولت شدن ارزشمند و خداپسندانه نخواهد بود؟

منبع: مجله یاران امین (81)، الهه ناصری


پی نوشت ها:

[1] . زندگی نامه شهید بهشتی، ص56.

[2] . زندگی نامه خودنوشت شهید بهشتی.


مطالب مرتبط