على عليه السلام نمونه كامل ويژگى‏هایی است که برای اصحاب و ياران خاص پيامبر اسلام شمرده شده است.

علی علیه السلام، یار خاص پیامبر گرامی اسلام

علی علیه السلام، یار خاص پیامبر گرامی اسلام

خداوند در آخرين آيه سوره فتح ترسيم بسيار گويايى از اصحاب و ياران خاص پيامبر صلی الله علیه و آله که كه در خط او بودند از زبان تورات و انجيل بيان كرده است.

ابتدا خداوند مى‏فرمايد: «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ»- محمد فرستاده خدا است. سپس به توصيف يارانش پرداخته و اوصاف ظاهر و باطن آنها را در پنج صفت چنين بيان مى ‏كند:

نخستين صفت: «أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ» آنها در مقابل دشمنان شديد و محكم هستند و ترس و هراسى ندارند و همچون سدّى قوى و نفوذ ناپذير، دافعه ‏اى قوى و نيرومند دارند.

دومين صفت: «رُحَماءُ بَيْنَهُمْ»- آنان همان اندازه كه در برابر دشمن، شديد و سخت است، با دوستان خود و ساير مسلمانان مهربان و صميمى‏ است؛ پس مهر با دوستان و قهر با دشمنان، جاذبه در مقابل مسلمانان و دافعه در مقابل كفّار از ويژگى‏ هاى اصحاب پيامبر است.

سومین صفت: «تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً»- آنان پيوندشان با خداوند برقرار است و انسان آنان را پيوسته در حال ركوع و سجود مى بيند؛ یعنی آنها همواره در حال عبادت و پرستش پروردگارند، كسب و كار آنها، رفت و آمد آنها، استراحت و تفريح آنها، دوستى و دشمنى آنها، خلاصه تمام رفتارهايشان عبادت است؛ چون تمام كارهايشان به قصد قربت و به نيّت رضاى الهى است.

چهارمین صفت: «يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً»- آنها در تمام كارها رضايت و خشنودى پروردگار را می طلبند و به دنبال فضل و رضوان الهى ‏اند. ريا، خودنمايى، خود فروشى و مانند آن در كار آنها راه ندارد.

پنجمین صفت: «سيماهُمْ فىِ وُجُوهِهِمْ مِنْ اثَرِ السُّجُودِ»- آثار عبادت و سجده در صورت آنها پيدا و نمايان است؛ «از كوزه برون همان تراود كه در اوست.» علامت مسلمانان واقعى اين است كه اعتقاد درونى و عبادات پنهانى شان به چهره آنها نيز سرايت كند و نور ايمانى كه در قلبشان روشن است، در تمام صحنه ‏هاى زندگى آنها قابل رؤيت است؛ چه در رفتار فردى شان چه در رفتارهاى اجتماعى شان؛ خلاصه آثار ايمان در تمام حركات و سكناتشان ديده مى ‏شود.

خداوند در آخر آیه می فرماید «ذلِكَ مَثَلُهُمْ فِى التَّوْراةِ»- اين ويژگيهاى پنجگانه كه ذكر شد، صفات مسلمانان و اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله است كه در كتاب آسمانى تورات آمده است.

ما وقتی که به زندگی على عليه السلام نگاه می کنیم می بینیم که وی نمونه كامل این ويژگى ‏هاى پنجگانه‏ است. على عليه السلام در باره مقاومت و ايستادگى خويش در برابر دشمن مى‏ گويد: «به خدا قسم! اگر تمام عرب در مقابلم بايستند فرار نمى ‏كنم»[1] امير مؤمنان عليه السلام كه در برابر دشمن كانون خشم و غضب است، هنگامى كه در مقابل دوستان و مسلمانان قرار مى ‏گيرد، دريايى از لطف و عاطفه است، وقتى يتيم مسلمانى را مى ‏بيند، او را بر زانو مى‏ نشاند و دست نوازش بر سرش مى ‏كشد و سيلاب اشكش جارى مى ‏شود، به گونه اى كه انسان باور نمى‏ كند اين على، همان على است كه در مقابل دشمن كانون خشم است. على وقتى كه براى كمك به يك‏ همسر شهيد به كنار تنور آتش مى ‏رود، صورت خود را به آتش نزديك مى ‏كند تا با چشيدن حرارت آتش از يتيمان غافل نشود.

على عليه السلام همواره در حال بندگى و عبوديّت خداوند بوده است. آن اسوه عبادت در برخى از اوقات، شبانه روز هزار ركعت نماز مى‏ خوانده است. اخلاص على عليه السلام نیز بى ‏نظير است، تمام وجود او اخلاص است. آری نشانه‏ هاى ايمان در سراسر زندگى على عليه السلام نمايان است و آثار عبادت و بندگى در چهره نورانى ‏اش آشكار است.

ما اگر شیعه و پیرو امیر مؤمنان علی علیه السلام هستیم باید از ایشان این خصوصیات را درس بگیریم و این صفات را در خود بپرورانیم تا در جمع ياران و اصحاب خاص امام زمان (عجّل اللّه تعالى فرجه الشّريف) قرار بگیریم.

#قرآن #امام_علی #پیامبر

منبع:

مثالهاى زيباى قرآن، مكارم شيرازى، ناصر، نسل جوان‏، قم‏، 1382ش‏، ج ‏2، ص 216 – 211.

پی نوشت:

[1] الأمالي، شیخ صدوق، كتابچى‏، تهران‏، 1376ش، ص 514.


مطالب مرتبط