عوامل مؤثر تربیتی در فرزندان

رعايت اصولى در پربار بودن ساختار وجودى فرزندان نقش اساسى دارند

عوامل مؤثر تربیتی در فرزندان

عوامل سازنده شخصيت انسان از عوامل موثر #تربیت است توجه به اصول تربيتى و عمل به آن در ساختار شخصيت فرزندان بسيار اساسى است. بدون تلاش و شرايط مخصوص به خود، اين كار عملى نيست. رعايت اصولى مانند قواعد زير در پربار بودن ساختار وجودى فرزندان نقش اساسى دارند:

1- رعايت اصل پيشگيرى قبل از درمان

انسان هنگامى كه به ياد اين نصيحت لقمان به فرزندش مى ‏افتد كه مى ‏گفت «فرزندم امانت را ادا كن تا دنيا و آخرتت سالم باشد و امين باش تا غنى شوى».[1]

با تمام وجودش تشويق مى‏ شود كه به سوى امانت حركت كند و از خيانت بگريزد و وقتی به عظمت گناه خیانت آشنا شود، اين عامل بازدارنده مهمى است.

2- تقويت روحيه علمى و حماسى فرزندان براى اثرگذارى در سلامت روحى و اخلاقى آنان.

3- جلوگيرى از اشتغالات و سرگرمى‏ هايى كه جز به شعله‏ هاى هوس و شهوت جوانان نمى ‏افزايد.

والدین باید فرزندان خويش را به وظايفشان آگاه سازند و مسائل فكرى و فرهنگى آميخته با آداب اخلاقى و اعتقادى در يك محيط اجتماعى سالم مانند خانواده را به فرزندان، آموزش دهند تا با تربيت صحيح فرزندان خود از تباهى و انحراف آنان جلوگيرى کنند.

4- كنترل دوستان فرزند، چرا كه گفته ‏اند نوجوانان اولين قدم‏ هاى انحراف و تباهى را به كمك دوستان ناباب برمى‏ دارند.

دوستان و همنشينان در سعادت و فلاکت انسان تأثير فوق‏ العاده ‏اى دارند؛ نه تنها در اخلاق و رفتار افراد تأثير مى گذارند، بلكه در شكل ‏گيرى عقائد آنها نیز مؤثّرند؛ اينجاست كه والدین بايد همواره با دقّت تمام، فرزندان خود را از اين نظر مورد توجّه قرار دهد؛ به ویژه در زمان ما كه نشر وسائل فساد از طريق دوستان ناباب به صورت وحشتناكى در آمده و يكى از سرچشمه‏ هاى اصلى انواع انحرافات را تشكيل مى‏ دهد. در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله اینگونه به اين مسأله اهمّيّت می دهند: «انسان بر همان دينى است كه دوست و رفيقش از آن پيروى مى ‏كند».[2]

5- توجه به مسائل دينى، پرهيزكارى و اصالت خانوادگى به جاى عواملى همچون تجملات، ثروت، مقام و امثال آن.

پدران و مادرانى كه به مسائل دینی در تربيت فرزندانشان توجه ندارند و عواملی چون تجملات، ثروت، مقام ملاک و انتخاب آنهاست و فرزندانشان را اینگونه بار می آورند سبب نابودى خود و خانواده‏ شان می شوند چرا که آنان جرقه اوّليّه اين آتش را روشن ساخته اند.

6- ايجاد جو مسالمت‏ آميز و بسيار آرام در محيط #خانواده، چرا كه فرزندان همچون درختى هستند كه در آب و خاك خانه رشد مى ‏كنند و معمولا متناسب با همان آب و خاك ميوه مى ‏دهند، پدر و مادر بهترين و نزديك ‏ترين الگو اخلاقى و فرهنگى هستند اعمال پدر و مادر بهترين مربى و سخنگوست.

7- سر و كار داشتن فرزندان با حساب و كتاب و نظم و انضباط.

به عنوان نمونه اميرالمؤمنين علیه السلام اینگونه فرزندش امام حسن عليه السّلام را درباره اوقات زندگیشسفارش می کند: «اى فرزندم مؤمن بايد اوقاتش سه قسمت باشد: قسمتى در مناجات پروردگار صرف نمايد قسمتى در حساب اعمال انجام ‏شده خود و قسمتى هم به امور دنيوى و بهره بردن از لذت‏ هاى جسمى با مراعات حدود شرعى و عرفى».[3]

8- آشنا شدن آنها با محروميت ‏ها و رنج‏ هاى طبيعى زندگى به تدريج.

امير مؤمنان علیه السلام در نامه به امام حسن عليه السّلام‏ چنین می فرماید: «فرزندم، من تو را از دنيا و تغييراتش و از نابودى و دست به دست گرديدنش آگاه و باخبر ساختم و تو را از آن سرا و آنچه براى اهلش فراهم شده آگاه كردم و براى تو در باره هر دو مثلها زدم».[4] حضرت مثل آنان كه دنيا را شناختند و مثل آن مردمان كه فريفته شدند را برای فرزندشان بیان می کنند.

9- تبيين دين به‏ عنوان بهترين فلسفه روشن زندگى انسان

10- ايجاد زمينه براى انس با خدا جهت كسب آرامشى آميخته با رضايت و خشنودى و دورى از قيد و بندهاى اضطراب، تشويش، نگرانى و پوچى.

11- عادت دادن فرزندان به كارهاى نيك، دورى از كوتاهى، سهل انگارى، بى‏تفاوتى و غفلت.

امير مؤمنان علیه السلام در نامه به فرزندش امام حسن عليه السّلام‏ چنین می فرماید: «بدان فرزندم، كه من در نصيحت تو كوتاهى نكردم و تو هر چند بكوشى و در باره خود بينديشى، به پايه انديشه ‏اى كه من در حقّ تو دارم نخواهى رسيد».[5]

و اصول و مقررات فراوان ديگری.

با يك نگاه گذرا به زندگى امام حسن و امام حسين عليهما السّلام و دقت در ريزه ‏كاري هاى مسائل تربيتى آنها توسط شخصيت‏ هاى برجسته چون امام على عليه السّلام و فاطمه زهرا عليها السّلام كه خود تربيت ‏شدگان مكتب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هستند به وضوح مى‏ نماياند از چنان گوهرهاى گرانبهايى، وجود چنين فرزندانی طبيعى است.[6]

پی نوشت ها:

[1] معاني الأخبار، شیخ صدوق، تصحیح على اكبر غفارى، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم‏، 1403ق‏، ص 253.

[2] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج ‏2، ص 375.

[3] تحف العقول، ابن شعبه حرانى، جامعه مدرسين‏، قم‏، 1404ق، ص 203.

[4] همان، ص 73.

[5] همان، ص 72.

[6] امام على (ع) در قرآن از ديدگاه اهل سنت، يغمايى، ابوالفضل‏، احسن الحديث‏، قم‏، 1378ش،‏ ص 160 – 159.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر