پیرامون قرآن‏ کریم فضیلت های گوناگون به چشم می خورد که نشان از اهمیت بیشتر این کتاب آسمانی نسبت به دیگر کتاب ها می باشد

فضیلت های گوناگون پیرامون قرآن‏

فضیلت های گوناگون پیرامون قرآن‏

قرآن، گفتار و كلام پروردگار بزرگ است و در مقام و منزلت آن همان بس كه معجزه پيامبر خاتم و آياتش عهده دار هدايت بشر و ضامن سعادت انسان ‏هاست. پیرامون این کتاب آسمانی فضیلت های گوناگونی به چشم می خورد:

1- فضيلت تلاوت قرآن‏

پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به على عليه السّلام چنین سفارش می کند: «عَلَيْكَ بِتِلَاوَةِ الْقُرْآنِ‏ عَلَى‏ كُلِ‏ حَال[1]؛ ‏و بر تو باد در هرحال به خواندن آيات قرآن».

در روايتى دیگر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله می فرمایند: «أَفْضَلُ أَعْمَالِ أُمَّتِي قِرَاءَةُ الْقُرْآن[2]؛‏ برترين عبادت امت من، خواندن قرآن است».

2- فضيلت فراگرفتن قرآن و آموزش دادن آن‏

پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرموده اند: «خِيَارُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَ عَلَّمَه[3]؛‏ بهترين شما كسى است كه قرآن را فرابگيرد و آن را آموزش دهد».

و در سخنی دیگر می فرمایند «مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَ تَوَاضَعَ فِي الْعِلْمِ وَ عَلَّمَ عِبَادَ اللَّهِ وَ هُوَ يُرِيدُ مَا عِنْدَ اللَّهِ لَمْ يَكُنْ لَهُ فِي الْجَنَّةِ أَعْظَمُ ثَوَاباً مِنْهُ وَ لَا أَعْظَمُ مَنْزِلَةً مِنْهُ وَ لَمْ يَكُنْ فِي الْجَنَّةِ مَنْزِلَةٌ وَ لَا دَرَجَةٌ رَفِيعَةٌ وَ لَا نَفِيسَةٌ إِلَّا كَانَ لَهُ فِيهَا أَوْفَرُ النَّصِيبِ وَ أَشْرَفُ الْمَنَازِل‏[4]؛ هر که قرآن را فرابگيرد و در علم فروتنى كند و به بندگان خدا آموزش دهد و آنچه را كه نزد خداوند است، بخواهد، در بهشت كسى عظيم ‏تر از او در پاداش، و ارجمندتر از او در جایگاه نبوده است و نيز مرتبه و درجه ‏اى بالاتر و نفيس تر در بهشت نباشد، مگر اين‏كه براى او بیشترین بهره و شريف ‏ترين مرتبه باشد».

3- فضيلت خانه‏ هايى كه در آن قرآن خوانده مى ‏شود

پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرموده اند: «نَوِّرُوا بُيُوتَكُمْ بِتِلَاوَةِ الْقُرْآنِ وَ لَا تَتَّخِذُوهَا قُبُوراً كَمَا فَعَلَتِ الْيَهُودُ وَ النَّصَارَى صَلَّوْا فِي الْكَنَائِسِ وَ الْبِيَعِ وَ عَطَّلُوا بُيُوتَهُمْ فَإِنَّ الْبَيْتَ إِذَا كَثُرَ فِيهِ تِلَاوَةُ الْقُرْآنِ كَثُرَ خَيْرُهُ وَ اتَّسَعَ أَهْلُهُ وَ أَضَاءَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ كَمَا تُضِي‏ءُ نُجُومُ السَّمَاءِ لِأَهْلِ الدُّنْيَا[5]؛ خانه‏ هايتان را با تلاوت قرآن نورانى كنيد و آنها را گورستان قرار ندهيد؛ آن‏طور كه يهود و نصارى چنين كردند؛ آنها در كليساها و معابدشان به عبادت پرداختند و خانه‏هايشان را بی عبادت رها کردند. البته، هر اندازه قرآن بيشتر در خانه تلاوت شود، خير در آن خانه بيشتر شده و روزى اهل آن خانه وسيع‏ تر مى‏ گردد و به اهل آسمان نور مى ‏دهد؛ آن‏ چنان‏ كه ستارگان آسمان، براى اهل دنيا نورافشانى مى‏ كنند».

4- فضيلت اهل قرآن‏

پيامبر صلّى اللّه عليه و آله می فرمایند: «حَمَلَةُ الْقُرْآنِ الْمَخْصُوصُونَ بِرَحْمَةِ اللَّهِ الْمُلْبَسُونَ نُورَ اللَّهِ الْمُعَلَّمُونَ كَلَامَ اللَّهِ الْمُقَرَّبُونَ عِنْدَ اللَّهِ مَنْ وَالاهُمْ فَقَدْ وَالَى اللَّهَ وَ مَنْ عَادَاهُمْ فَقَدْ عَادَى اللَّهَ يَدْفَعُ اللَّهُ عَنْ مُسْتَمِعِ الْقُرْآنِ بَلْوَى الدُّنْيَا وَ عَنْ قَارِئِهِ بَلْوَى الْآخِرَةِ وَ الَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَسَامِعُ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ وَ هُوَ مُعْتَقِدٌ... قَالَ أَعْظَمُ أَجْراً مِنْ ثَبِيرٍ ذَهَباً يُتَصَدَّقُ بِهِ وَ لَقَارِئُ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مُعْتَقِداً أَفْضَلُ مِمَّا دُونَ الْعَرْشِ إِلَى أَسْفَلِ التُّخُومِ[6]؛ حافظان و راويان قرآن، مخصوص به رحمت خداوند هستند؛ آنان پوشنده نور خدا، دانش ‏آموخته سخنش و مقربان نزد اويند. هر كه آنان را يارى كند و آنان را دوست داشته باشد، خداوند را يارى نموده و او را دوست داشته است، و هر كه با آنان دشمنى كند، با خدا دشمنى كرده است. خداوند از گوش کننده قرآن، گرفتارى دنيا و از خواننده آن گرفتارى آخرت را را دفع مى ‏كند. سوگند به خدا که جان محمّد در گرو قدرت اوست، به يقين اجر شنونده آيه ‏اى از كتاب خدا ‏كه معتقد به آن است، اجرى بزرگ تر از معدنى از طلا است كه صدقه داده مى ‏شود، و براى قرائت ‏كننده آيه ‏اى از قرآن كه به آن معتقد است، اجرى بزرگ ‏تر است از آنچه از پايين عرش تا پايين‏ ترين مرزها و نشانه‏ هاى آن است».

5- نشانه‏ هاى حافظان قرآن و عمل کنندگان به آن‏

امام باقر عليه السّلام می فرمایند: «إِنَّمَا شِيعَةُ عَلِيٍّ النَّاحِلُونَ الشَّاحِبُونَ الذَّابِلُونَ ذَابِلَةٌ شِفَاهُهُمْ مِنَ الصِّيَامِ... كَثِيرَةٌ صَلَاتُهُمْ كَثِيرَةٌ تِلَاوَتُهُمْ لِلْقُرْآنِ يَفْرَحُ النَّاسُ وَ يَحْزَنُون[7]؛‏ البته، شيعه و پيرو على عليه السّلام از عشقى كه دارند، لاغر هستند و رنگ چهره آنها پريده و افسرده‏ اند و لب‏ هاى آنان در اثر روزه ‏دارى خشكيده است... آنان بسيار نماز گزارده و بسيار تلاوت مى ‏كنند. در حالى ‏كه خود محزون و غمگين ‏اند، اما با رفع مشكلات مردم، حزن و اندوه را از آنان برطرف مى ‏كنند».

از ابن عباس روايت شده است: «يَنبَغى لِحامِلِ القُرآنِ، اَن يُعرَفُ بِلَيلِهِ اِذا النَاسُ نائِمُونَ، وَ بِنَهارِهِ اِذا النَاسُ غَافِلوُنَ، وَ بِبُكائِهِ اِذا النَاسُ ضَاحِكُونَ؛ وَ بِوَرَعِهِ اِذا النَاسُ يَطمَعُونَ، وَ بِصَمتِهِ اِذا النَاسُ يَخضُونَ[8]؛ سزاوار است كه حامل قرآن را به چگونگی گذران شب شناخت آن هنگامى كه مردم در خوابند، و او را به گذران روزش شناخت هنگامى كه مردم در غفلتند، و او را به گريه‏ اش شناخت هنگامى كه مردم مى خندند، و به زهد و پارسايى ‏اش شناخت آن هنگام كه مردم حرص مى ‏ورزند، و او را به سكوتش شناخت آن هنگام كه مردم سرگرم سخن گفتن هستند».

منبع:

فرهنگ قرآن، اخلاق حميده‏، امامى، عبدالنبى‏، مطبوعات ديني‏، قم‏، 1389ش‏، ج ‏3، ص 90 – 80.

پی نوشت ها:

[1] الزهد، كوفى اهوازى، حسين بن سعيد، به تصحیح غلامرضا عرفانيان يزدى، المطبعة العلمية، قم‏، 1402ق‏، ص 22.

[2] شرح نهج البلاغة، ابن أبي الحديد، مكتبة آية الله المرعشي النجفي‏، قم‏، 1404ق،‏ ج ‏10، ص 143.

[3] الأمالي، طوسى، محمد بن حسن‏، دارالثقافة، قم‏، 1414ق‏، ص 357.

[4] ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، شیخ صدوق، دارالشريف الرضي للنشر، قم‏، 1406 ق‏، ص 293.

[5] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب‏، ‏دارالكتب الإسلامية، تهران‏، 1407 ق‏، ج ‏2، ص 610.

[6] التفسير منسوب به امام حسن عسكري عليه السلام، مدرسه امام مهدى عليه السلام‏، قم، 1409ق، ‏ص 13.

[7] وسائل الشيعة، شيخ حر عاملى، مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، قم‏، 1409ق،‏ ج ‏6، ص 191.

[8] فرهنگ قرآن، اخلاق حميده، ج ‏3، ص 89.


مطالب مرتبط