امام رضا علیه السلام در روایتی با استناد به آیات قرآن گناهان کبیره را بیان کرده اند.

فهرست گناهان کبیره که امام رضا(ع) با ‌استناد به قرآن بیان کردند

فهرست گناهان کبیره که امام رضا(ع) با ‌استناد به قرآن بیان کردند

امام رضا علیه السلام فرمودند که پدرم موسی ‌‌بن ‌جعفر علیه السلام فرمودند: «روزی عمرو‌بن ‌عبید خدمت ابی ‌عبدالله علیه السلام رسید و نزد ایشان نشست و این آیه را قرائت کرد: (الَّذِینَ یَجْتَنِبُونَ کَبَائِرَ الإثْمِ)«کسانی که از گناهان کبیره‌ می ‌پر هیزند»(1) و ساکت شد. ابوعبدالله صادق علیه السلام به او فرمودند: «چرا ساکت شدی؟» گفت: «دوست دارم بدانم گناهان کبیره از روی کتاب خدای تعالی چه چیزهایی است.» فرمودند: «خوب است، ای عمرو».

1. بزرگ‌ ترین گناه کبیره، شرک به خداست. خداوند دراین ‌باره‌ می ‌فرماید: (إِنَّهُ مَنْ یُشْرِکْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِینَ مِنْ أَنْصَارٍ)«هرکس به خدا شرک ورزد، خداوند بهشت را بر او حرام می‌کند و جایگاهش آتش است و ستمگران هیچ یاوری نخواهد داشت».(2)

2. ناامیدی از روح و رحمت خدا، زیرا خدای تعالی می ‌فرماید: (وَلا تَیْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لا یَیْئَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلا الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ)«از رحمت خدا ناامید نباشید. بی‌ گمان جز کافران و خدا ناباوران کسی از رحمت خدا مأیوس نمی ‌شود».(3)

3. خود را از مکر خدا ایمن ‌دانستن، چراکه خدای متعال می ‌فرماید: (فَلا یَأْمَنُ مَکْرَ اللَّهِ إِلا الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ)«جز مردم زیان‌ کار کسی خود را از مکر خدا در امان نمی ‌داند».(4)

4. عاق پدر و مادر شدن، چراکه خداوند عاق ‌شده را از زبان عیسی علیه السلام جبار و نگون ‌بخت نامیده است. (وَبَرًّا بِوَالِدَتِی وَلَمْ یَجْعَلْنِی جَبَّارًا شَقِیًّا)«([عیسی گفت:] و مرا نسبت به مادرم نیکوکار قرار داده و گردن‌کش و نگون ‌بخت نکرده است.»(5)

5. کشتن کسی که خداوند حرام کرده است، مگر به ‌حق و طبق شرع، زیرا خدای عزوجل می ‌فرماید: (وَمَنْ یَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِیهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِیمًا)«هرکس به‌عمد مؤمنی را بکشد، کیفر او دوزخ است که تا ابد در آن می ‌ماند...)».(6)

6. نسبت زنا دادن به زنان پاک ‌دامن، چراکه خدای تعالی می ‌فرماید: (إِنَّ الَّذِینَ یَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلاتِ الْمُؤْمِنَاتِ لُعِنُوا فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ)«به ‌راستی آنان که به زنان پاک ‌دامن بی ‌خبر مؤمن تهمت زنا می ‌زنند، در دنیا و آخرت لعنت ‌شده ‌اند و برای آنان عذابی سهمگین خواهد بود».(7)

7. خوردن مال یتیم، به ‌خاطر این سخن خداوند که فرموده است: (إِنَّ الَّذِینَ یَأْکُلُونَ أَمْوَالَ الْیَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَیَصْلَوْنَ سَعِیرًا)«کسانی که اموال یتیمان را به‌ ستم می ‌خورند، جز این نیست که آتشی در شکم خود فرو می ‌برند و زود است که به آتشی افروخته درآیند».(8)

8. گریز از حملۀ دشمن، که خداوند می ‌فرماید: (وَمَنْ یُوَلِّهِمْ یَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلا مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ أَوْ مُتَحَیِّزًا إِلَى فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ)«و هرکس در آن روز به آنان پشت کند مگر آنکه برای نبردی دوباره یا پیوستن به جمعی دیگر از مبارزان کناره‌ گیری کند، بی‌ گمان به خشم خدا گرفتار خواهد شد و جایگاهش دوزخ است و چه بد سرانجامی‌ است».(9)

9. رباخواری، زیرا خداوند می ‌فرماید: (الَّذِینَ یَأْکُلُونَ الرِّبَا لا یَقُومُونَ إِلا کَمَا یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطَانُ مِنَ الْمَسِّ)«کسانی که ربا می‌خورند، به‌شکلی از گورها برمی‌خیزند که انگار شیطان بر اثر تماس با آن‌ها، آشفته‌سرشان کرده است».(10)

10. سحر و جادو، که خدای تعالی می ‌فرماید:(وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِی الآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ)«و خوب می ‌دانستند که هرکس خریدار آن جادو باشد، در آخرت بهره‌ ای ندارد».(11)

11. زنا کردن، زیرا خداوند می ‌فرماید: (وَمَنْ یَفْعَلْ ذَلِکَ یَلْقَ أَثَامًا یُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَیَخْلُدْ فِیهِ مُهَانًا إِلا مَنْ تَابَ)«و هرکس زنا کند، کیفر خواهد دید. عذابش در قیامت دو چندان می ‌شود و به خواری در آن عذاب خواهد ماند؛ مگر کسی که توبه کند».(12)

12. سوگند دروغ، که خدای تعالی می ‌فرماید: (إِنَّ الَّذِینَ یَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَیْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِیلا أُولَئِکَ لا خَلاقَ لَهُمْ فِی الآخِرَةِ)«کسانی که پیمان با خداوند و سوگندهای خود را به بهای ناچیز می‌فروشند، آنان را در آخرت نصیبی نباشد».(13)

13. خیانت، زیرا خدای عزوجل می‌ فرماید: (وَمَنْ یَغْلُلْ یَأْتِ بِمَا غَلَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ)«هرکس خیانت کند، در قیامت با خیانتی که کرده است، به محشر می ‌آید».(14)

14. زکات واجب را نپرداختن، چون خداوند می ‌فرماید: (یَوْمَ یُحْمَى عَلَیْهَا فِی نَارِ جَهَنَّمَ فَتُکْوَى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هَذَا مَا کَنَزْتُمْ لأنْفُسِکُمْ فَذُوقُوا مَا کُنْتُمْ تَکْنِزُونَ)«روزی که آن زر و سیم را در آتش دوزخ بگدازند و با آن بر پیشانی و پهلو و پشت آنان داغ نهند و گویند: این همان چیزی است که برای خود می ‌انباشتید. اکنون بچشید آنچه انباشته بودید».(15)

15. شهادت باطل و کتمان شهادت، زیرا خداوند می ‌فرماید: (وَالَّذِینَ لا یَشْهَدُونَ الزُّورَ)«و آنان که گواهی دروغ نمی ‌دهند» و می ‌فرماید: (وَمَنْ یَکْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ)«و هرکس شهادت را پنهان دارد، دلش گنهکار است».(16)

16. شراب ‌خواری، زیرا خداوند این کار را با بت ‌پرستی برابر دانسته است.

17. ترک عمدی نماز یا هر واجب دیگر، چراکه رسول خدا علیه السلام فرموده است: «هرکس به ‌عمد و بی‌ دلیل نماز نخواند، رابطه‌ اش را با خدا و رسولش قطع کرده و از ولایت آنان بیرون رفته است».

18. عهدشکنی و گسستن از خویشان، زیرا خداوند می ‌فرماید: (أُولَئِکَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ)«لعنت و بدفرجامی، نصیب آنان است».(18)

پس عمرو ‌بن ‌عبید در حالی از جلسه بیرون رفت که با صدای بلند می ‌گریست و می‌ گفت: «به خدا سوگند، هرکس خودرأیی ورزد و با شما در فضل و دانش هماوردی کند، هلاک خواهد شد».

علی کفشگر فرزقی

منبع:

چشمۀ حکمت رضوی، گزیدۀ کتاب عیون اخبارالرضا علیه السلام،محمدباقر پورامینی، ص 199

---------------

پی نوشت:

1. نجم، ۳۲ - 2. مائده، ۷۲ - 3. یوسف، ۸۷ - 4. اعراف، ۹۹ - 5. مریم، ۳۲ - 6. نساء، ۹۳ - 7. نور، ۲۳ - 8. نساء، ۱۰ - 9. انفال، ۱۶ - 10. بقره، ۲۷۵ - 11. بقره، ۱۰۲ - 12. فرقان، ۶۸و۶۹ - 13. آل‌عمران، ۷۷ - 14. آل‌عمران، ۱۶۱ - 15. توبه، ۳۵ - 16. فرقان، ۷۲ - 17. بقره، 2۸3 - 18. رعد، ۲۵


مطالب مرتبط