قطره، قطره جمع گردد وانگهی دریا شود

پس انداز یک شخص، می تواند در جامعه کارآمد بوده و تبعات خیر بر جای گذارد و در امور عام المنفعه مشارکت کند.

قطره، قطره جمع گردد وانگهی دریا شود

امر دنیا و آخرت در کنار هم

مدیریت اقتصادی و پس انداز با تفکر اسلامی مبنی بر آبادانی دنیا و عقبا و توجه هم زمان، به هر دو موضوع تفاوت و تعارض نداشته؛ بلکه یکی از ارکان پابرجایی کانون خانواده است؛ زیرا باعث می شود با توجه به رخ دادهای ناگهانی که در زندگی بشر، به ویژه در دنیای مدرن رخ می دهد، در روز مبادا، سرپرست خانواده قادر به حل معضل شود، یا اگر برادر ایمانی او دچار مشکل شود، از همین پس انداز، خدمتی به او ارائه دهد.

مسلمانی که در جامعه ی متمدن اسلامی زندگی می کند، با تفکر معنوی حاکم بر جامعه و فهم حقیقی از آموزه های اسلامی، می کوشد با تعادل و تعامل زندگی کند؛ یعنی دنیا و آخرت را توأمان در نظر داشته باشد.

پس انداز یا مال اندوزی

یکی از بحث های اقتصاد اسلامی، «پس انداز» است. آموزه های اسلامی که افراط و تفریط را تقبیح می کند و حد اعتدال را تعلیم می دهد، قائل به این است که تجمیع ثروت، امری نارواست و جامعه ی اسلامی را دچار فترت می کند. آیه ی 34 سوره ی توبه به این امر اشاره دارد: «آنان را که طلا و نقره را گنج کرده، ذخیره می کنند و در راه خدا به مصرف نمی رسانند، به عذابی دردناک بشارت ده.» همین آموزه ها، تعلیم انفاق، ایثار و کمک به هم نوع است و به تعاون در امور ارج می نهد که تمامی این امور، برای تعالی جامعه ی اسلامی و تحقق مدینه ی فاضله و جامعه ی آرمانی لازم و ضروری است.

تجمیع ثروت را نباید با ذخیره کردن مال یکی کرد؛ زیرا این دو موضوع، فقط شباهتی لفظی با هم دارند. آیه ی قرآن اشاره به جمع آوری ثروت کسانی دارد که دنیاداری را بر آخرت برگزیده و پول و ثروت را بند خویش قرارداده و روی از خدا گردانده اند. اگر شخصی با تمامی فشارهای مالی با رنج فراوان و سختی های بسیار که بر خود هموارمی کند و با گذشتن از برخی خواسته های حتی ضروری خویش و اعضای خانواده، قسمتی از درآمدش را پس اندازمی کند، به امید این که روزی بتواند با تجمیع این ثروت اندک، فکری را تحقق بخشد و امری را برای خود و خانواده مهیا سازد.

پس انداز کارآمد در جامعه

در سیستم بانک داری، «پس انداز» قرض الحسنه ای است که از شکل سرمایه ی راکد به سرمایه ی در گردش بدل شده و در توسعه و آبادنی جامعه، تولیدهای داخلی و فعالیت های فردی و جمعی بسیار سودمند است. پس انداز یک شخص، می تواند در جامعه کارآمد بوده و تبعات خیر بر جای گذارد و در امور عام المنفعه مشارکت کند؛ بنابراین، پس انداز امری سودمند و کاری شایسته است که یکی از ضرورت های جامعه ی کنونی است؛ البته هدف و غایت این امر نیز موضوعی است که باید در نظر داشت تا پس انداز با مال اندوزی هم معنی نشود و این کار صحیح با امری قبیح، هم گون و دچار آفت شرعی و معنوی نشود.

آیا پس انداز برای روز مبادا، مغایر با مفهوم توکل رزّاقیت خداوند است؟ آیا به پس انداز، زکات تعلق می گیرد؟ با توجه به کاهش مرتب ارزش نقدینگی، آیا اشکال دارد پول پس انداز را در بانک، سپرده کنیم تا مقدار سودی که روی آن می آید، جبران کاهش ارزش آن را در طول زمان بکند یا این که با آن سکه بخریم؟ چند درصد از اموال مجاز است یا توصیه می شود پس انداز شود؟

شاید شما خانم خانه دار، از خودتان بپرسید: آیا پس انداز از نظر شرعی مشکلی ندارد و مخالف ویژگی توکل نیست؟ پس انداز تا زمانی که به مقدار بیست مثقال طلا نرسد، زکات ندارد. برای این که ارزش پس انداز پایین نیاید، می توانید به جای پول، طلا پس انداز کنید یا آن را در جایی مانند بورس و... سرمایه گذاری کنید؛ اما پس انداز در بانک و دریافت بهره ی آن از نظر برخی علما رباست. مسلمان باید در زمینه ی کسب درآمد حلال، تلاش کند تا از نظر اقتصادی از بقیه عقب نیفتد. زمانی فرد، خلاف توکل عمل می کند که از راه غیرشرعی بخواهد کسب درآمد کند؛ یعنی به راه های شرعی کسب درآمد، اعتماد نداشته باشد.

مدیریت اقتصادی داشته باشید

این روزها، شرایط اقتصادی به گونه ای است که همه تحت فشار و نگرانی اقتصادی هستند. اگر می خواهید صرفه جویی کنید و دغدغه های مالی کم تری داشته باشید، بهتر است به نکته های زیر توجه کنید:

- به جای این که همه ی حساب و کتاب ها را در ذهن تان انجام دهید و مرتب از خودتان بپرسید چه قدر خرج کرده ام و حالا چه قدر پول دارم، لیستی تهیه و همه ی هزینه ها را یادداشت کنید؛ بدین ترتیب، هم بر مخارج ماهانه کنترل بیش تری خواهید داشت و هم انگیزه ای برای صرفه جویی و خودداری از مخارج غیرضروری پیدا خواهید کرد.

- خانم خانه! وقتی احساساتی هستید، مثلاً دل تان گرفته یا از چیزی خوش حال هستید، به خرید نروید؛ چون احتمال این که ول خرجی کنید، زیاد است. خیلی وقت ها برای این که از احساس های منفی فرار و ذهن مان را از چیزهای ناراحت کننده منحرف کنیم، چیزهایی می خریم که برای لحظه ای شادمان شویم؛ مثلاً ممکن است فقط برای خرید یک پیراهن به فروشگاه رفته باشیم؛ ولی با یک شلوار، یک کت و چندجفت جوراب و چیزهای دیگر به خانه برگردیم؛ اگرچه خرید چنین چیزهایی برای لحظه هایی ما را شاد می کنند، این شادی به زودی از بین می رود و آن وقت ما می مانیم و چند وسیله ی غیرضروری و یک حساب خالی!

- به جای این که بعد از یک روز کاری، برای رهایی از خستگی و دغدغه های کاری به یک رستوران یا فست فود بروید، به فعالیت های دیگری بپردازید که هم خوش حال تان می کند و هم پرخرج نیست. با اعضای خانواده یا دوستان، به فعالیت های سرگرم کننده یا فعالیت های فردی، مثل باغبانی یا نقاشی بپردازید. اغلب وقتی بی حوصله، احساساتی یا تنها هستیم بیش تر خرج می کنیم؛ بنابراین سعی کنید با روش هایی که به آن علاقه دارید، وقت تان را پرکنید.

- بعضی ها فکرمی کنند چون درآمدشان زیاد نیست، نمی توانند پس اندازکنند؛ ولی این مثل آن است که بگوییم چون همه ی روز بیکار نیستیم، نباید یک ساعت را به ورزش اختصاص دهیم. بهترین راه برای تقویت حساب بانکی این است که کم کم پس اندازکنیم و این کار را همیشه ادامه بدهیم. هربار مبلغ کوچکی را پس اندازکنید و ببینید بدون این که خودتان متوجه شوید پس اندازتان بیش تر می شود. هرچه شاهد بیش ترشدن موجودی حساب تان باشید، انگیزه ی بیش تری برای پس انداز پیدا خواهید کرد.

- بهتر است گاهی هزینه ای را به فعالیت های تفریحی اختصاص دهید. اگر تفریح کافی نداشته باشید، ممکن است ناگهان از شرایط، خسته و دچار افراط شوید و کل پس اندازتان را یک شبه خرج کنید. دوست دارید تلویزیون جدیدی برای اتاق نشیمن بخرید؟ دوست دارید به یک مسافرت بروید؟ پس از همین الآن شروع و پول تان را پس انداز کنید.

منبع: مجله پیام زن، فروردین ماه سال 1394، شماره 277، مریم جهانگشته.

-------

پی نوشت ها:

1. دشتی، محمد (1386)؛ امام علی علیه السلام و اقتصاد، انتشارات مشهور.

2. محمودی گلپایگانی، سیدمحمود (1379)؛ فقه و اقتصاد اسلامی، گلستان کوثر.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر