قناعت و ساده زیستی در نگاه امام رضا علیه السلام

قناعت و ساده زيستي نفس انسان را از خوار شدن حفظ مي‌كند و عزت و توانمندي به همراه دارد.

قناعت و ساده زیستی در نگاه امام رضا علیه السلام

احمد بن ابي شعبه روزي با رفيق خود حسين نوفلي - كه هر دو از شيفتگان اهل بيت علیهم السلام و امام هشتم بودند - به حضور امام رضا علیه السلام شرفياب شده و در مورد فشارهاي سخت زندگي و ناسازگاري روزگار لب به شكوه و گلايه گشودند. آنان به امام گفتند: آقا جان! ما زندگي راحت و خاطري آسوده داشتيم. اما وضع اقتصادي مان دگرگون شده و در تنگناي سخت معيشتي قرار گرفته‌ايم. از شما استدعا داريم كه از خداوند متعال بخواهيد رفاه و ثروت قلبي را به ما برگرداند. حضرت رضا علیه السلام فرمود:

چه مي‌خواهيد؟ آيا مي‌خواهيد زندگي شاهانه داشته باشيد؟ آيا دوست داريد مانند طاهر و هرثمه (هر دو از سران حكومت مامون و از نظر مالي و تشريفات دنيوي در اوج بودند) باشيد اما اعتقاد به آيين حق و عشق به اهل بيت علیهم السلام و دوستي ما را نداشته باشيد؟ احمد با شنيدن سخن يكه‌اي خورده و مانند كسي كه سرمايه بزرگي را مي‌خواهد با چيز اندكي معاوضه كند ملتمسانه گفت: نه به خدا! من دوست ندارم كه دنيا و تمام زر و زيور و طلا و نقره‌اش مال من باشد اما اعتقادات و باورهاي حق و عشق به اهل بيت علیهم السلام از من گرفته شود. امام رضا علیه السلام فرمود:

پس هر چقدر مي‌توانيد شكر و سپاس خدا را گوييد، كه خداوند مي‌فرمايد: اي فرزندان داوود كه خدا را شكر كنيد كه اندكي از بندگانم سپاسگزار است. و اعتقادات خود را به خدا نيكو گردانيد.

سپس امام هشتم علیه السلام گفتار امام صادق علیه السلام را نقل كرد كه مي‌فرمايد: هر كس به خدا حسن ظن داشته باشد خداوند متعال با او همچنان رفتار خواهد كرد و هر كس به روزي اندك راضي باشد خداوند متعال اعمال اندك، ناقابل و كوچك را از او خواهد پذيرفت. هر كس به مقدار كمي از حلال راضي باشد مؤونه اش سبك خواهد بود (و حساب و كتابش در روز قيامت راحت و آسان مي‌شود) و خانواده‌ي او داراي نعمت بوده و خداوند او را به دردها و دواهاي دنيا آشنا خواهد كرد و بالاخره انسان ساده زيست از دنيا با سلامتي رها شده و به سوي بهشت و خانه‌ي سلامتي كوچ خواهد كرد.(1)

امام هشتم علیه السلام در مورد آثار و بركات ساده زيستي مي‌فرمود:

قناعت و ساده زيستي نفس انسان را از خوار شدن حفظ مي‌كند و عزت و توانمندي به همراه دارد، روحيه‌ي زياده‌خواهي و افزون طلبي بي‌پايان (كه دنيا پرستان را اسير و ناتوان ساخته) را از وجود آدمي دور مي‌كند و از همه مهمتر از قيد بندگي و چشم به راه اهل دنيا بودن انسان را آزاد مي‌سازد.(2)

امام رضا علیه السلام ساده زيستي را بر دو گروه سهل و آسان مي‌داند و مي‌فرمايد: هنر ساده زيستي كار كسي است كه يا با ايمان و متعبد است و چشم به پاداش‌هاي خداوند متعال در جهان آخرت دارد و متاع اندك دنيا را در مقابل نعمتهاي اخروي چيزي نمي‌انگارد و يا اينكه شخص بزرگواري است و مقام و منزلت والاي انساني را از آلوده شدن به متاع قليل دنيا و تواضع به دنيا داران پست و لئيم و طمع كار، مبرا و منزه مي‌داند..(3)

امام رضا علیه السلام آن چنان زندگي خود را ساده و بي پيرايه انتخاب كرده بود كه در اوج عزت و توانمندي با ضعيف‌ترين قشر جامعه حشر و نشر داشت با فقرا مي‌نشست و با آنان غذا مي‌خورد و هيچگونه فرقي بين خود و اقشار كم درآمد و بيچاره جامعه قائل نبود. آن رهبر فرزانه در عين حالي كه با عاليترين مقامات كشوري و لشگري و بالاترين دانشمندان اديان و نامدارترين علماي عصر همنشين مي‌شد همچنان با سادگي و بدون تشريفات با محرومين و مستضعفين و رده‌هاي پائين جامعه با مهرباني و دلسوزي رفتار مي‌كرد.

يكي از همسفران امام رضا علیه السلام گويد:

در سفري كه علي بن موسي الرضا علیه السلام به خراسان مي‌رفت من با آن حضرت بودم. روزي در كنار سفره‌ي خود تمام نوكرها و غلامان سياه و سفيد را بر صرف غذا جمع كرد، عرض كردم: فدايت شوم، بهتر بود براي غلامان و نوكرها سفره‌ي جداگانه‌اي مي‌گسترديد. فرمود:

مَه! إنَّ الرَّبَّ تَبارَكَ وتَعالى واحِدٌ وَالاُمَّ واحِدَةٌ والأَبَ واحِدٌ وَالجَزاءَ بأعمال؛(4)

آرام باش! خداي همه يكي است، مادر و پدر همه يكي است، پاداش و كيفر هر كس به چگونگي رفتار و عمل او بستگي دارد.

آن حضرت دوست نداشت غلامانش وقتي بر سر سفره نشسته‌اند به احترام او برخيزند و مي‌فرمود: اگر در حالي كه غذا مي‌خوريد بر بالاي سر شما آمدم بر نخيزيد تا وقتي كه از خوردن فارغ شويد.(5)

منبع: کتاب ويژگي هاي امام رضا علیه السلام: خصائص‌الرضويه، عبدالكريم پاك نيا، ص 36-39.

---

پی نوشت ها:

1. روضة الكافي، ص 346.

2. بحار الانوار، ج 75، ص 354.

3. العدد القويه، ص 297 و مسند الامام الرضا علیه السلام، ج 1، ص 272.

4. بحار الانوار، ج 49، ص 99.

5. همان، ص 102.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر