اگر سلامت جسم انسان تأمین نشود، زمینه فعالیت علمی، دینی، اجتماعی و سیاسی او فراهم نمی شود...

لزوم توجه به هدف دین و امامت در زمینه سلامت جسم انسان

لزوم توجه به هدف دین و امامت در زمینه سلامت جسم انسان

هدف اساسی دین و قرآن هدایت مردم است ولی به عنوان هدف فرعی مقدماتی به مسایل بهداشت و درمان پرداخته است، اگر سلامت جسم انسان تأمین نشود، زمینه فعالیت علمی، دینی، اجتماعی و سیاسی او فراهم نمیشود.
هدف اساسی امامان معصوم (ع)، نیز همان هدف دین و قرآن کریم است. یعنی برای هدایت مردم به سوی خدا تلاش می کنند، ولی در همین راستا گاهی با درخواست مردم، توصیه های بهداشتی و درمانی می نمایند.
نامه طلایی (رساله ذهبیه) امام رضا(ع)نیز به درخواست مأمون در مورد مسایل بهداشتی و سلامت و درمان به رشته تحریر در آمد. این نامه با نام خدا شروع می شود و بعد از تمسک به عنایت الهی، مسایل پزشکی را به عنوان سنتهای الهی بیان می کند.
لزوم توجه به نقش زمان، مکان و مخاطب در فهم احادیث:
احادیث طبی از چند جهت قابل تقسیم و بررسی است:
الف) احادیثی بهداشت و درمان :
در رساله ی ذهبیه از امام رضا (ع) نقل شده که فرمودند:
«سلامت و بیماری بدن وابسته به غذای آن است».
و نیز:
«آب سرد بعد از غذای گرم ننوشید».
این گونه احادیث همانند اصول کلی بهداشت و درمان که در قرآن آمده (مثل: لزوم پرهیز از اسراف و شفا بودن عسل) قابل استفاده برای همگان است.
ب) احادیثی موارد خاص (احادیث فی الواقعه):
برخی از احادیث مسایل بهداشتی یا درمانی را نسبت به فرد خاص بیان می کند. یعنی امام (ع) دارویی را برای مخاطب خاص توصیه می کند. و یا با توجه به مناطق گرمسیر یا سردسیر تجویز می کنند. این گونه احادیث در حقیقت مثل نسخه های پزشک است که برای دیگران چندان قابل اجراء و عمل نیست. چون قواعد و اصول کلی را بیان نمی کند و تشخیص این که افراد و موارد از چه جهاتی مورد توجه امام (ع) بوده اند غالباً روشن نیست تا بتوان به موارد مشابه تسرّی داد.
ج) مطالب طبی بر اساس ادبیات پزشکی عصر خاص :
برخی مطالب که در احادیث طبی ائمه ی اطهار (ع) بیان شده است بر اساس ادبیات پزشکی آن عصر بیان شده است.حال اگر کسی بخواهد در هر عصر دستورات بهداشتی و درمانی بیان کند لازم است ادبیات پزشکی آن عصر را لحاظ کند وگرنه مخاطب او مطلب را به خوبی دریافت نمی کند.پس کاربرد این اصطلاحات به معنای تأیید همه لوازم پزشکی آنها نیست.
از این روست که می بینیم در رساله ی ذهبیه امام رضا (ع)و احادیث طبی دیگر گاهی از این اصطلاحات برای بیان توصیه های بهداشتی و درمانی استفاده شده است.و حتی از امام رضا (ع) نقل شده که در مذاکرهای که قبل از نگارش رساله ی ذهبیه با مأمون و دانشمندان داشته است فرمودند:
نزد من نیز تجربیات و اطلاعاتی هست که بر اثر مرور زمان و آزمایش های گوناگون به صحت و درستی آنها یقین کرده ام به اضافه آنچه از گذشتگان بر آن توفیق یافته ام از چیزهایی که انسان نمی تواند آنها را ندیده بگیرد و متروک بگذارد، ولی آنها را به صورت یک کتاب جمع آوری خواهم کرد.

منبع:صحیفه صحت، تالیف محمد علی رضائی اصفهانی، تهیه و تدوین اداره امور فرهنگی آستان قدس، نشر قدس رضوی.


مطالب مرتبط