مدارا در زندگی مشترک

مدارا از جمله عواملی است که می تواند به طور مستقیم و حتی گاهی غیر مستقیم، آرامش یک زندگی را تضمین ...

مدارا در زندگی مشترک

یکی از مهارت های عالی و دشوار موفقیت در زندگی، روش مدارا و سازگاری با دیگران و به ویژه اطرافیان است. اهمیت سازگاری و مدارا تا آن جاست که حضرت امام سجاد (علیه السلام) در رساله حقوق خویش برای کسی که به آدمی بدی کرده است حقی قرار می دهد و آن عفو و گذشت نسبت به اوست.[1]
این نوع مهارت (سازگاری و مدارا) یکی از مؤلفه های مهم در ارتباطات اجتماعی است که گسترده ی وسیعی را در بر می گیرد. مردم از حیث رفتاری با یکدیگر متفاوتند و تنوع خاصی در عملکرد هایشان وجود دارد و برای آنکه زندگی شان پایدار و تحمل پذیر باشد و بتواند به نیازهایشان پاسخ دهند، ضروری است از ساز و کارهای مدارا و سازگاری آگاه باشند و آن را به موقع به کار گیرند.
بخشی از رفتارهای انطباقی، کنترل خویش و غلبه بر هیجانات است. با تسلط بر احساسات منفی و مخرب، توانایی سازگاری با دیگران به دست می آید.[2]
منظور از مدارا این نیست که اشتباهات دیگری را قبول کنیم و با آن موافق باشیم؛ بلکه به این معناست که با اشتباه دیگری کنار می آییم. مثلاً مرد سیگار می کشد و همسرش هر چه تلاش می کند، نمی تواند او را منصرف کند؛ در اینجا شایسته نیست که زن تمام زندگی خود را به مشکل او گره بزند بلکه باید با او کنار بیاید؛ و یا زن بر خلاف آنکه تلاش فراوانی کرده است اما آشپز خوبی نیست.
خوب شایسته است که مرد با او مدارا کند. اگر فرزند شما بر خلاف سعی فراوان شما و خودش در درس موفق نیست؛ حالا دیگر باید کنار بیاییم و جنبه های دیگری از او را تقویت کنیم؛ به این شیوه مدارا می گویند.

منظور از مدارا این نیست که اشتباهات دیگری را قبول کنیم و با آن موافق باشیم؛ بلکه به این معناست که با اشتباه دیگری کنار می آییم.


مدارا کردن عامل بر سلامت، آرامش و خوشی در زندگی است. حضرت علی (علیه السلام) می فرماید: «زن مثل گل بهاری است؛ سرخدمتکار نیست. در هر حالی با او خوب سخن بگو و با او مدارا کن تا خوشی وارد زندگی ات شود.»[3] اینکه زنان بیشتر حرف می زنند، ریز بین هستند، احساسات قوی دارند، زیاد گریه می کنند، همگی از ویژگی های ذاتی آنهاست؛ پس باید مرد با او مدارا کند و کنار بیاید. اگر در روایت آمده است که: «زن مثل استخوان کج است اگر بخواهی آن را راست کنی می شکند»[4]، ناظر بر همین امر است؛ یعنی ای مرد، زن با تو تفاوت ذاتی دارد؛ سعی نکن او را مثل خود کنی بلکه با او و تمام ویژگی هایش کنار بیا. مثلاً بارها اتفاق می افتد که زن از موضوعی دلگیر می شود؛ اشکالی ندارد شوهر بگوید شما درست می گویید.
البته این نکته را هرگز نباید فراموش کرد که مدارا و سازگاری با یک مشکل، هرگز به معنای تنبلی و کوتاهی در رفع آن نیست.
نباید از همان ابتدا، بدون هیچ تلاشی و اقدامی با مسئله کنار بیاییم؛ بلکه زن و شوهر باید با همکاری و همدلی موانع راه سعادت و خوشبختی خانواده را مرتفع و در صورت عدم موفقیت، با مشکل موجود سازگاری پیدا کنند.

5a01814c71228.jpg

«هدف از مدارا جذب فرد برای وصول به نقطه مطلوب است. مدارا یک شیوه ی تربیتی است. کسی که با همسرش مدارا می کند و پدر و مادری که با فرزندشان مدارا می کنند، یک شیب ملایم قابل پیمودن ر
طراحی می کنند که آن فرد را از نقطه ای که او ایستاده است حرکت دهند و به آن نقطه مطلوب برسانند... بنابراین مدارا یک شیوه ی ایمانی تربیتی در داخل خانه است.»[5]

هدف از مدارا؛ جذب فرد برای وصول به نقطه مطلوب است.


بالاخره مردم از نظر رفتار دارای عملکردهای متنوع و متفاوتی هستند. اگر بنا باشد که انسان در مقابل هر رفتاری از سوی دیگران از خود حساسیت و ناراحتی نشان دهد و بخواهد که در برابر هر کنشی، واکنشی داشته باشد، مشکلات بالا می گیرند و زندگی هر روز تلخ تر از روز قبل می شود. افرادی که با دیگران سازگار نمی شوند، سرگذشتی جز افسردگی، تنهایی و انزوا در انتظارشان نیست. همان گونه که انتظار می رود، در اخلاق اسلامی و سنت الهی نیز به این جنبه از زندگی انسان توجه فراوانی شده است.
«به حضرت آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری گفته بودند از کجا شما به این عظمت و مقام رسیدی؟ ایشان فرمودند: سالهای سال خانمم مریض بود و من مریضی خانمم را برای تجدید فراش یا طلاق یا وا نهادن او بهانه نکردم. سال های سال با او همزیستی داشتم؛ او را تمیز کردم؛ از آفتاب به سایه بردم و از سایه به آفتاب بردم و با او مدارا کردم و خدا به من نظر کرد.»[6]
البته سازگاری و مدارا با تکرار و تمرین و تغافل نسبت به اشتباه دیگران به دست می آید؛ اما «در صورت تحقق چنین مهارتی در میان آحاد جامعه، آثار خوشایندی را می توان در رفتار با مردم شاهد بود که برخی از آن عبارت است از: جلوگیری از گسست های اجتماعی، تقویت روح خدمت رسانی به جامعه، اصلاح و ترمیم غفلت ها و کاستی ها و جلب رضایت حق تعالی.»[7] امام علی (علیه السلام) می فرماید: «با مردم مدارا کن تا از برادری آنها بهرمند شوی و با آنان با روی گشاده ملاقات کن تا کینه هایشان بمیرد.»[8]
زن و شوهر نیز باید در مشکلات و مسائل زندگی به خصوص امور مادی و روزمره تا آنجا که به اصل زندگی لطمه ای وارد نمی آید، مدارا و گذشت داشته باشند و در سایر موارد نیز با یکدیگر همکاری کنند. «با هم همکاری کنید خصوصاً در امور دین اگر می بینید طرف شما، کاهل نماز است به راستگویی کم اهمیت می دهد، به محرم و نامحرم بی مبالات است و... کمک کنید که خوب شود؛ نه اینکه دعوا کنید، اوقات تلخی کنید، مثل یک منتقد بداخلاق بنشینید یک کناری هی نق بزنید.»[9]
اگر در دوران مدرنیته و عصر اضطراب و بیماری های روانی دنبال سود و منفعت هستید، بدانید که این سود و منفعت در مداراست؛ نه در داد و بیداد و فریاد.
امام علی (علیه السلام) می فرماید: «سلامت دین و دنیا در مدارا با مردم است»[10] البته این موضوع از نظر علمی هم به اثبات رسیده است که افراد سختگیر بیش از سایر افراد به بیماری های قلبی و عروقی و انواع سکته مبتلا می شوند. پس به جرأت می توان گفت که مدارا از جمله عواملی است که می تواند به طور مستقیم و حتی گاهی غیر مستقیم، آرامش یک زندگی را تضمین کند.

منبع: کتاب سرّ دلبران (عوامل آرامش بخش و نشاط آفرین در خانواده)، امیرحسین بانکی پور فرد



-------------------------
پی نوشت ها:
[1]. مهارت های زندگی در سیره ی رضوی، (محمدرضا شرفی)، ص103.
[2]. همان، ص71.
[3]. الفقیه، ج3، ص556؛ «المراه ریحانه و لیست بقهرمانه فدارها علی کل حال و احسن الصحبه لها لیصفو عیشک».
[4]. شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج9، ص272.
[5]. خانواده پویا، ج5، ص75.
[6]. همان.
[7]. مهارت های زندگی در سیره رضوی، (محمدرضا شرفی)، ص71.
[8]. میزان الحکمه، ج3، ص16.
[9]. مطلع عشق (توصیه های آیت الله خامنه ای در مراسم عقد خطاب به زوج های جوان)، ص61.
[10].غررالحکم، ص445، «سلامه الدین و الدنیا فی مداراه الناس».

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر