مرگ اندیشی در دعا و نیایش امامان معصوم علیهم السلام

هیچ یک از شما برای سختی هایی که در طول زندگی تان پیش می آید، به درگاه خداوند تقاضای مرگ نکنید

مرگ اندیشی در دعا و نیایش امامان معصوم علیهم السلام

دعا به معنای خواندن و نوعی خواستن است که به صورت راز و نیاز و نیایش و مناجات با خداوند ابراز می شود. در مکتب تربیتی رهبران معصوم، دعا گونه ای از ابراز قدردانی و شکرگزاری است. با دقت در مضمون دعاها، می توان به این نتیجه دست یافت که امامان و رهبران الهی، از یک طرف به جهت معرفت و شناختی که از مرگ و لحظه های خطرناک آن داشته اند، با سوز و گدازی عجیب از خداوند یاری خواسته اند و از سوی دیگر، با اظهار ناله و سوز و گداز، خواسته اند در مکتب تربیتی خود، انسان هایی مرگ اندیش تربیت و آنها را اصلاح کنند.

درباره رسول اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده است که در لحظه های آخر عمر شریفش به پیشگاه خداوند عرضه داشت: «اَللّهُمَّ اَعِنّی عَلَی غَمَراتِ المَوتِ؛(1) خداوندا! مرا در لحظه های جان دادن یاری رسان.» پیامبر خدا به آن دسته از افراد که به دلیل بروز گرفتاری ها و مشکلات بی تابی می کردند و مرگ خود را از خداوند می خواستند، می فرمود:

هیچ یک از شما برای سختی هایی که در طول زندگی تان پیش می آید، به درگاه خداوند تقاضای مرگ نکنید، بلکه خداوند را این گونه بخوانید:

«أَللّهُمَّ أَحْیِنِی ما کانَتِ الْحَیوهُ خَیراً لِی وَ تَوَفَّنِی إِذا کانَتِ الْوَفاتُ خَیْراً لِی؛ خداوندا! مرا زنده بدار تا زمانی که زندگی برایم خیر و برکت است و مرا بمیران، زمانی که مرگ برای من خیر و صلاح است».(2)

این جملات رسول اکرم صلی الله علیه و آله، آموزه های بسیار نیک و شایسته ای برای بیدارسازی اندیشه آدمی درباره مرگ و خطرات آن است.

درباره حالات مرگ اندیشی امام کاظم علیه السلام ضمن مناجاتش با خداوند، نقل است که آن حضرت سر را به سجده می نهاد و عرضه می داشت: «أَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ الرّاحَهَ عِندَ المَوْتِ وَ العَفْوَ عِنْدَ الحِسابِ؛ پروردگارا! راحتی در هنگام مرگ و بخشش وقت حساب را از درگاهت طلب دارم.»(3)

با بررسی صحیفه سجادیه، می توان دریافت که در روزگار فروپاشی معنویت و گرایش مردم به دنیاگرایی، در زمان حکومت امویان، امام سجاد علیه السلام برای تربیت و بیدارسازی اندیشه مردم، در فراز های گوناگون از دعاهایش، مردم را به سوی مرگ اندیشی هدایت می کرد. چنان که اختصاص دو مناجات، یکی برای طلب توبه و دیگری برای دعا در زمان یاد مرگ، میزان اهمیت آن حضرت به مرگ اندیشی را نشان می دهد. ایشان در فرازی از دعای طلب توبه، پس از اظهار خشوع فراوان در پیشگاه خداوند، سخن از توبه و پشیمانی به میان می آورد، سپس با یادآوری عظمت و بخشایش خداوند، عرضه می دارد:

أَللّهُمَّ وَ ثَبِّتْ فِی طاعَتِکَ نِیَّتِی وَ أَحْکِمْ فِی عِبادَتِکَ بَصِیرَتِی وَ وَفِّقْنِی مِنَ اَلْأَعْمالِ لِما تَغْسِلُ بِهِ دَنَسَ الْخَطایا عَنَّی وَ تَوَفِّنِی عَلی مِلَّتِکَ وَ مِلَّتِ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ اِذا تَوَفَّیْتَنی.(4)

خدایا! نیتم را در اطاعت از تو استحکام ببخش و بینشم را در بندگی ات قوی گردان و به انجام کارهایی که پلیدی و خطاهایم را شست وشو می دهد، توفیقم ده و هنگام مرگ، به آیین خویش و پیامبرت، محمد صلی الله علیه و آله، بمیران.

امام سجاد علیه السلام در دعای چهلم صحیفه سجادیه، هرگاه خبر مرگ کسی را می شنود یا خود از مرگ یاد می کند، ابتدا با سوز و گداز به پیامبر و خاندانش درود می فرستد و از خداوند درخواست می کند که بندگان خویش را از تعلقات دنیایی و آرزوهای دراز بازدارد و از غرور ایمن بدار، سپس در اوج مرگ اندیشی عرضه می دارد:

وَ انْصِبِ الْمَوْتَ بَیْنَ أَیْدِینا نَصْباً، وَ لا تَجْعَلْ ذِکْرَنا لَهُ غِباً وَاجْعَلْ لَنا مِنْ صالِحَ الْأََعْمالِ عَمَلاً نَسْتَبطِیءُ مَعَهُ الْمَصیرَ اِلَیْکَ وَ نَحْرِصُ لَهُ عَلی وَشْکِ اللَّحاقِ بِکَ حَتّی یَکُونَ الْمَوْتُ مَأْنَسَنَا الَّذِی نَأنَسُ بِهِ وَ مَأْلَفَنَا الَّذی نَشْتاقُ اِلَیْهِ.(5) و همواره مرگ را در پیش چشم ما مجسم فرما و هیچ گاه یاد آن را از خاطرمان مبر، از کارهای نیکو عملی به ما عطا فرما که با آن توشه به سوی تو سیر کنیم و به قرب دیدار تو حریصانه مشتاق شویم تا اینکه مرگ مایه انس ما باشد که بدان انس گیریم و موعد الفتی باشد که بدان عشق ورزیم...


منبع: کتاب مرگ اندیشی در آموزه های اسلامی، محمدحیدر مظفری ورسی.

-------

پی نوشت ها:

1. محمد بن عیسی ترمذی، السنن، بیروت، دارحیاء التراث العربی، ج 3، ص 308.

2. تفسیر نورالثقلین، ج 1، ص 103.

3. الکافی، ج 3، ص 323.

4. صحیفه سجادیه، دعای سی و یکم در طلب توبه.

5. صحیفه سجادیه، دعای چهلم.

مطالب مرتبط
دیدگاه خود را ارسال کنید
تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ویژه ها
عید در حرم امام رئوف

عید در حرم امام رئوف

9224

عید در حرم امام رئوف


عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

عکس حرم مطهرامام رضا علیه السلام

8634

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی که جز ولای توام نیست هیچ دست آویز حرم مطهرامام رضا علیه السلام


زائر حرم امام رضا علیه السلام

زائر حرم امام رضا علیه السلام

7963

دولت دراین سرا و گشایش دراین در است ... السلام علیک یا انیس النفوس یا علی بن موسی الرضا(ع) #امام_رضا_علیه_السلام #حرم_امام_رضا_علیه_السلام #حرم_مطهر_رضوی


ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

ضریح حرم مطهر امام رضا علیه السلام

8911

قلب مرا به پای ضریح ات گره بزن بیمارم و دخیل شفای تو می شوم


دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

دربانان حرم مطهر امام رضا علیه السلام

9693

از رهگذر خاک سر کوی شما بود؛ هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد


بیشتر